II SA/Lu 480/07
PostanowienieWSA w Lublinie2008-02-18
Skład orzekający: Ewa Ibrom
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy wcześniejszy wniosek o przyznanie prawa pomocy został prawomocnie oddalony, ponowny wniosek może zostać uwzględniony bez wykazania istotnej zmiany okoliczności uzasadniającej jego przyznanie?Ratio decidendi
Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony po prawomocnym oddaleniu wcześniejszego wniosku, może zostać uwzględniony jedynie w przypadku wykazania istotnej zmiany okoliczności, w szczególności pogorszenia sytuacji materialnej strony. Brak wykazania takiej zmiany, mimo wezwania sądu do uzupełnienia braków, skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący S. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wcześniejszy wniosek z października 2007 r. został prawomocnie oddalony przez referendarza sądowego. Skarżący złożył kolejny wniosek w listopadzie 2007 r., wskazując na podobne dochody i majątek, ale z pewnymi różnicami w jego opisie. Sąd wezwał skarżącego do wyjaśnienia rozbieżności i uzupełnienia dokumentacji, jednak skarżący nie przedstawił wszystkich wymaganych dowodów, powołując się na koszty opłaty skarbowej. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący - sędzia WSA Ewa Ibrom po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [..]. nr [..] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na skutek wniosku S. K. o przyznanie prawa pomocy p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy.
W dniu 22 października 2007 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosek S. K. o przyznanie pomocy prawnej, złożony na urzędowym formularzu tego wniosku. W treści wniosku skarżący oświadczył, iż prowadzi wraz z żoną wspólne gospodarstwo domowe, a w skład majątku jego rodziny wchodzą: dom o wielkości 100 m2, nieruchomość rolna o pow. 2,74 ha przeliczeniowych, obora, stodoła. Skarżący wskazał również, iż dochód miesięczny brutto jego rodziny obejmuje kwoty: 1071 zł (emerytura żony), 1000 zł (emerytura wnioskodawcy) oraz 350 zł (dochód z gospodarstwa rolnego). Postanowieniem z dnia 25 października 2007 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie odmówił S. K. przyznania prawa pomocy. Od postanowienia tego nie został wniesiony sprzeciw do Sądu.
W dniu 21 listopada 2007 r. do Sądu wpłynął kolejny wniosek S. K. o przyznanie pomocy prawnej, złożony na urzędowym formularzu. Z oświadczenia skarżącego znajdującego się we wniosku wynika , iż wraz z żoną posiada mieszkanie o wielkości 87 m2, gospodarstwo rolne o pow. 3 ha, zaś miesięczne dochody brutto rodziny stanowią: emerytura wnioskodawcy w kwocie 800 zł, emerytura jego żony w kwocie 870 zł oraz dochód z gospodarstwa w wysokości 420 zł. Skarżący nie wskazał natomiast, tak, jak uczynił to we wniosku z dnia 22 października 2007 r., iż majątek rodziny obejmuje także oborę i stodołę.
Zarządzeniem z dnia 25 stycznia 2008 r. skarżący został wezwany do podpisania wniosku, wyjaśnienia, z czego wynikają różnice we wskazanych przez niego informacjach we wnioskach z dnia 22 października 2007 r. i 21 listopada 2007 r. oraz do złożenia zaświadczenia o wielkości posiadanego gospodarstwa rolnego i dowodu wskazującego aktualną wysokość emerytury skarżącego i jego żony. W dniu 12 lutego 2008 r. (data nadania) skarżący złożył pismo, w treści którego podniósł, iż nie może złożyć zaświadczenia z Urzędu Gminy stwierdzającego wielkość gospodarstwa rolnego, gdyż nie stać go na poniesienie związanej z tym opłaty skarbowej. Zdaniem skarżącego, jeżeli Sąd uzna, iż zaświadczenie to jest mu niezbędne w niniejszej sprawie, to może z łatwością uzyskać je na drodze urzędowej. Do pisma skarżący dołączył dwa odcinki pocztowych przekazów dokumentujących odbiór świadczeń emerytalnych za miesiąc styczeń 2008 r. na rzecz skarżącego w kwocie 1000,50 zł brutto i na rzecz jego żony w kwocie 1074,67 zł brutto.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
W myśl przepisu art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w dalszej części uzasadnienia powoływanej jako: "ustawa", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Oznacza to, iż dopuszczalne jest ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w tej samej sprawie. W orzecznictwie sądowym podkreśla się jednak, iż tylko zmiana okoliczności, w szczególności pogorszenie sytuacji materialnej strony, choroba strony uniemożliwiająca jej osiąganie dotychczasowych dochodów i inne szczególne okoliczności mogą być podstawą przyznania prawa pomocy w sytuacji, gdy wcześniejszy wniosek o przyznanie prawa pomocy został przez Sąd prawomocnie oddalony (por. postanowienia NSA: z dnia 28 czerwca 2005 r., II OZ 542/05, niepubl. i z dnia 20 października 2005 r., I OZ 1048/05, niepubl.).
W rozpoznawanej sprawie prawomocnym postanowieniem z dnia 25 października 2007 r., referendarz sądowy odmówił S. K. przyznania prawa pomocy.
Ponowny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata wpłynął do Sądu w dniu 21 listopada 2007 r., a więc zaledwie po upływie miesiąca od daty prawomocnego orzeczenia odmawiającego prawa pomocy. Sąd rozpoznając ten wniosek zobowiązany jest zatem zbadać, czy w niniejszej sprawie zaszła zmiana okoliczności uzasadniająca przyznanie prawa pomocy. Wniosek taki podlega bowiem merytorycznemu rozpoznaniu, jednak w przypadku braku zmiany okoliczności powinien być oddalony (postanowienie NSA z dnia 12 lutego 2008 r., I FZ 43/08, niepubl., J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze "LexisNexis", Warszawa 2006, s. 526).
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie zachodzi zmiana okoliczności uzasadniająca przyznanie skarżącemu prawa pomocy. Ze złożonych przez stronę dowodów potwierdzających wysokość emerytury skarżącego oraz jego żony wynika, iż nie uległa zmianie wysokość tych świadczeń i wynosi ona nadal łącznie około 2000 zł brutto miesięcznie. Z oświadczenia skarżącego wynika także, iż dochód osiągany przez jego rodzinę z gospodarstwa rolnego nie tylko nie zmniejszył się, lecz uległ zwiększeniu i wynosi obecnie 420 zł miesięcznie brutto. Powoływana przez skarżącego okoliczność wzrostu cen gazu, a w związku z tym konieczność ponoszenia wyższych opłat, aby mogła być przez Sąd uwzględniona, powinna zostać przez stronę udokumentowana. Skarżący nie wskazał żadnych nowych okoliczności świadczących o istotnym pogorszeniu jego sytuacji finansowej, bądź wskazujących na pogorszenie jego stanu zdrowia ograniczające możliwość uzyskiwania dochodu w dotychczasowej wysokości. Należy mieć również na względzie, iż skarżący wraz z żoną utrzymują się samodzielnie z uzyskiwanego dochodu i nie mają na utrzymaniu żadnych innych osób.
Należy mieć również na uwadze, iż skarżący nie złożył, mimo wezwania Sądu, aktualnego zaświadczenia z właściwego urzędu gminy o wielkości posiadanego gospodarstwa rolnego. Skarżący wskazując na przyczyny braku wykonania w tym zakresie zarządzenia Sądu z dnia 25 stycznia 2008 r. wskazał, iż Sąd we własnym zakresie może o żądane przez siebie zaświadczenie wystąpić. Pogląd taki nie jest jednak uzasadniony, gdyż to na skarżącym spoczywa ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, a niezłożenie przez niego żądanych dokumentów, uniemożliwia Sądowi dokonanie oceny zasadności zmiany powołanego orzeczenia z dnia 25 października 2007 r. i przyznania mu prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 12 lutego 2008 r., I FZ 43/08, niepubl.).
Z akt niniejszej sprawy wynika również, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie prawomocnym wyrokiem z dnia 10 września 2007 r. oddalił skargę S. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [..]. w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Z tych względów i na podstawie powołanych przepisów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło