II SA/Lu 50/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Protokolant Specjalista Jolanta Sikora, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi D.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie zasiłku pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję, która nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. nr [...] Decyzją z dnia ...Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Kierownika Sekcji Postępowania Egzekucyjnego Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia ... zmieniającą decyzję z dnia ... zmienioną decyzją z dnia ....w części dotyczącej okresu przyznanego D. S. zasiłku pielęgnacyjnego w ten sposób, że zamiast przyznania świadczenia "na okres od dnia 1 marca 2006r. do odwołania" przyznano je "od dnia 1 marca 2006r. do dnia 31 grudnia 2008r". W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że decyzją z dnia ...organ orzekł o przyznaniu D. S. zasiłku pielęgnacyjnego na okres od 1 marca 2006r. do odwołania w wysokości 144 zł miesięcznie, a następnie decyzją z dnia 1 sierpnia 2006r. organ zmienił wysokość świadczenia w okresie od 1 września 2006r. do odwołania na kwotę 153 zł. Po uprawomocnieniu się tej decyzji organ uzyskał informację, że strona od 1 stycznia 2009r. tj. od osiągnięcia 75 lat pobiera dodatek pielęgnacyjny, co wynika z pisma ZUS z dnia 12 lipca 2012r. Zgodnie natomiast z art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego, dlatego organ skrócił okres, na który przyznano stronie zasiłek pielęgnacyjny do dnia 31 grudnia 2008r. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosła D. S., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Podniosła, że decyzje są dla niej krzywdzące, ponieważ organ dysponował odpowiednimi informacjami i miał możliwość zmienić decyzję przyznającą jej zasiłek pielęgnacyjny już z chwilą, gdy uzyskała dodatek pielęgnacyjny, a nie dopiero teraz, skracając z datą wsteczną okres na jaki świadczenie to jej przyznano. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz.270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa materialnego. Podstawą ich wydania był art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006r., Nr 139, poz. 992 ze zm.), zwanej dalej ustawą, zgodnie z którym organ właściwy może bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego albo osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że na podstawie tego przepisu nie można zmienić ostatecznej decyzji w części dotyczącej okresu, na który przyznano świadczenie, z datą wsteczną, jeśli okres ten już upłynął (por. wyroki: NSA z dnia 19 stycznia 2012r., sygn. akt: I OSK 535/08, publ. Lex nr: 499576 oraz WSA w Szczecinie z dnia 8 grudnia 2012r., sygn. akt: II SA/Sz 636/10, publ. Lex nr: 754868). Decyzja taka ma bowiem charakter konstytutywny, a więc wywołuje skutki prawne wyłącznie ex nunc – na przyszłość tj. od dnia wydania decyzji. Skutki uchylenia decyzji administracyjnej wstecz (ex tunc) wywołują wyłącznie decyzje o charakterze deklaratoryjnym. Oznacza to więc, że wystąpienie przesłanek wymienionych w art. 32 ust. 1 ustawy, legitymuje właściwy organ do wydania decyzji orzekającej o utracie lub zmianie wysokości świadczenia czy też okresu, na jaki świadczenie zostało przyznane, jednak z zastrzeżeniem, że takie działanie możliwe jest jedynie ze skutkiem na przyszłość (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2009r., sygn. akt I OSK 535/08; wyrok NSA z dnia 3 listopada 2011r., sygn. akt I OSK 1035/11 publik. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Skrócenie okresu, na który przyznano świadczenie nie jest możliwe poprzez zmianę decyzji przyznającej świadczenie na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy, lecz wyłącznie poprzez jej uchylenie we właściwym trybie, z tym że nowa decyzja w sprawie będzie wywoływać skutki prawne na przyszłość i nie będzie obejmować okresu do jej wydania. Wobec powyższego nie budzi wątpliwości, iż zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja jest wadliwa, skoro organ skrócił okres przyznanego skarżącej wcześniejszą decyzją zasiłku pielęgnacyjnego, a okres ten upłynął. Przy ponownym rozpoznaniu wniosku organ winien przeprowadzić postępowanie w sposób, który wyeliminuje błędy, uwzględniając zawarte w uzasadnieniu wyroku wytyczne. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. art. 135 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.