II SA/Lu 506/17

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. w likwidacji o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi L. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. w likwidacji na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej opłaty za usunięcie drzew postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 100 zł skarżąca spółka złożyła pismo z 20 czerwca 2017 r. wraz z urzędowym formularzem wniosku o prawo pomocy. W urzędowym formularzu strona zaznaczyła, że domaga się częściowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. wpisu sądowego od skargi. Uzasadniając wniosek spółka podała, że znajduje się w likwidacji, podejmuje jedynie czynności mające na celu ściągnięcie wierzytelności i spłacenie zobowiązań, nie posiada majątku, ani środków pieniężnych na rachunkach bankowych. W dalszej części urzędowego formularza skarżąca wykazała, że kapitał zakładowy spółki wynosi [...] zł, a wartość zysku za ostatni rok obrotowy według bilansu wynosi [...] zł. Spółka podała również, że ma zobowiązania finansowe wobec różnych podmiotów (banki, ZUS, urząd skarbowy, inni wierzyciele) na łączną kwotę [...] zł. Na wezwanie referendarza do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń strona złożyła pismo z 11 lipca 2017 r., a ponadto bilans i rachunek zysków i strat za 2016 r. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może być przyznane w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Żądanie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 ( 3 p.p.s.a.). Unormowanie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. wskazuje, że ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym spoczywa na stronie ubiegającej się o udzielenie takiego prawa. Obowiązkiem zaś strony jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące i rzetelne wykazanie swojej sytuacji majątkowej i finansowej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Natomiast jeżeli oświadczenie złożone we wniosku, nie znajduje pokrycia w aktach sprawy lub pozostaje w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (por. postanowienia NSA z dnia 9 września 2004 r., sygn. akt FZ 360/04, niepubl., postanowienie z dnia 20 grudnia 2010 r., sygn. akt I FZ 428/10, niepubl.). Oceniając wniosek strony skarżącej w aspekcie wskazanych wyżej kryteriów, stwierdzić należy, że nie zasługuje na uwzględnienie. Istnieją bowiem wątpliwości dotyczące sytuacji majątkowej i dochodowej, które nie zostały przez stronę wyjaśnione. Informacje na temat sytuacji majątkowej i dochodowej strony złożone w formie oświadczenia na druku "PPPr", jak również w dokumentach składanych na wezwanie referendarza powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, rzetelne i spójne, by możliwa była kompleksowa ocena jej rzeczywistej kondycji finansowej. Te natomiast udzielone przez stronę skarżącą nie tworzą jasnego obrazu jej zdolności płatniczych. Zauważyć należy, że w urzędowym formularzu spółka podała, że wysokość zysku za ostatni rok obrotowy wynosi [...]zł, natomiast według rachunku zysków i strat za 2016 r., spółka poniosła stratę finansową [...] zł). Kolejna niezgodność dotyczy majątku spółki. Na druku "PPPr" spółka oświadczyła, że nie ma żadnego majątku, natomiast w piśmie z 11 lipca 2017 r. likwidator spółki podał, że aktywami spółki są mieszkania, obciążone zakazem zbywania. W ocenie referendarza zakaz zbywania nie oznacza, że spółka nie posiada majątku, ani nie jest równoznaczny z tym, że z tytułu jego posiadania nie może uzyskać żadnych środków pieniężnych. Strona może na skutek podjęcia określonych działań czerpać z tego majątku zyski, szczególnie jeśli uwzględnić charakter posiadanej nieruchomości. Spółka posiada również aktywa obrotowe, które na dzień 31 grudnia 2016 r. wyniosły [...] zł (wg. przedstawionego bilansu spółki). Odnosząc się do podniesionej przez spółkę w urzędowym formularzu okoliczności dotyczącej zajęcia rachunku bankowego spółki na rzecz urzędu skarbowego wskazać należy, że okoliczność ta w kontekście przedstawionej argumentacji nie może odnieść pozytywnego dla niej skutku. Sam fakt zabezpieczenia, nie stanowi automatycznie podstawy do przyznania prawa pomocy. Jak się przyjęło w orzecznictwie, ani zerowy (bądź ujemny) na dzień złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy stan rachunków bankowych czy kasy, ani sam fakt obciążenia komorniczego rachunków bankowych strony nie są wystarczające dla uznania, iż strona spełnia przesłanki do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (zob. postanowienie NSA z dnia 9 kwietnia 2009 r., I FZ 66/09, LEX nr 564255). Dla oceny istnienia przesłanki do przyznania prawa pomocy ma znaczenie nie tylko sytuacja finansowa strony na dzień wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, czy nawet skargi do sądu, ale także sytuacja strony we wcześniejszym okresie, bowiem dopiero analiza przebiegu zmian sytuacji finansowej pozwala ocenić, jaki mają charakter trudności strony. Podnieść w tym miejscu należy, że spółka nie przedstawiła sprawozdania finansowego sporządzonego na dzień poprzedzający dzień postawienia spółki w stan likwidacji, ani wykazu należnych obecnie spółce wierzytelności, do czego była zobowiązana wezwaniem referendarza sądowego z 27 czerwca 2017 r., czym uchybiła obowiązkowi należytej staranności w wykazaniu swojej kondycji finansowej. W ocenie referendarza skarżąca spółka, nie wykazała swojej sytuacji majątkowej i dochodowej w sposób rzetelny i wyczerpujący. Strona nie nadsyłając żądanych dokumentów, nie wyjaśniając wszystkich wątpliwości, wbrew obowiązkowi zachowania należytej staranności, przedstawiła swoją sytuację materialną wybiórczo, w sposób nie odpowiadający rzeczywistości. Tym samym skarżąca spółka nie wykazała przesłanek z art. 246 § 2 pkt pkt 2 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Z tych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.