II SA/Lu 512/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak po rozpoznaniu w dniu [...] r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu W. T. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2021 r., znak: [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie uiszczenia opłaty za opróżnianie zbiorników i odbiór nieczystości ciekłych postanawia: odrzucić sprzeciw. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie w dniu [...] r. wpłynął sprzeciw W. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...], wydanej na skutek odwołania Z. K. od decyzji Wójta Gminy W. z dnia [...] r. W decyzji tej Wójt Gminy W. w punkcie pierwszym zobowiązał Z. K. – właściciela nieruchomości położonej w miejscowości S. [...] (działka nr [...]), do uiszczania opłat za opróżnianie zbiorników bezodpływowych przez U. , T. K., ul. [...], [...], zorganizowane przez Gminę W. ; w punkcie drugim ustalił opłatę za opróżnianie zbiorników bezodpływowych na kwotę [...]złotych miesięcznie – za opróżnianie zbiornika i odbiór nieczystości ciekłych raz na dwa miesiące pojazdem asenizacyjnym ze zbiornikiem o pojemności 12 m3; w punkcie trzecim wskazał, że właściciel nieruchomości zobowiązany jest do udostępnienia dojazdu dla pojazdu asenizacyjnego do pojemnika bezodpływowego zlokalizowanego na nieruchomości w każdy pierwszy piątek miesiąca, przy czym wymienił miesiące: kwiecień, czerwiec, sierpień, październik, grudzień, luty w godzinach 10.00 - 12.00, w tym w szczególności do otwarcia bramy wjazdowej i zapewnienia swobodnego przejazdu; w punkcie czwartym wskazał, że opłatę, o której mowa w punkcie drugim decyzji Z. K. zobowiązana jest uiszczać "w terminie do 15 dnia miesiąca: kwiecień, czerwiec, sierpień, październik, grudzień, luty z góry, bez wezwania na rachunek bankowy Urzędu Gminy nr [...] w tytule opłaty należy wpisać - opróżnianie zbiornika bezodpływowego zgodnie z decyzją [...]"; w punkcie piątym określił, że decyzja wydawana jest na jeden rok; w ostatnim zaś nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Sprzeciw od powyższej decyzji wniosła W. T.. W odpowiedzi na sprzeciw Kolegium wniosło o oddalenie sprzeciwu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Sprzeciw W. T. podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 64b § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") od decyzji kasacyjnej tj. decyzji o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej: k.p.a.) skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (art. 64b § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 50 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Podkreślenia wymaga, że podmiot wnoszący sprzeciw od decyzji obowiązany jest do wykazania istnienia po jego stronie interesu prawnego, czyli osobistego, konkretnego i aktualnego prawnie chronionego interesu, który może być realizowany na gruncie określonego przepisu prawa, bezpośrednio wiążącego zaskarżony akt z indywidualną i prawnie chronioną sytuacją strony. W przypadku braku wykazania związku między chronionym przez przepis prawa interesem prawnym a zaskarżonym aktem, sprzeciw podlega odrzuceniu, jako niedopuszczalny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a. Sąd ocenił także, że interes prawny nie może zostać przyznany stronie w drodze czynności organu prowadzącego postępowanie. Nie decyduje o jego istnieniu wola czy też subiektywne przekonanie – i to nawet organu rozstrzygającego sprawę administracyjną (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 13 listopada 2019 r., sygn. IV SA/Wr 339/19, wyrok NSA z dnia 17 maja 2017 r., sygn. II OSK 2401/15). Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 maja 2021 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2021 r., poz. 888, dalej: u.c.p.g.) właściciele nieruchomości, którzy pozbywają się z terenu nieruchomości nieczystości ciekłych, oraz właściciele nieruchomości, którzy nie są obowiązani do ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz gminy, wykonując obowiązek określony w art. 5 ust. 1 pkt 3b u.c.p.g., są obowiązani do udokumentowania w formie umowy korzystania z usług wykonywanych przez gminną jednostkę organizacyjną lub przedsiębiorcę posiadającego zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych przez okazanie takich umów i dowodów uiszczania opłat za te usługi. Po myśli art. 6 ust. 5a u.c.p.g. kontrolę nad posiadaniem umów, dowodów uiszczania opłat za te usługi sprawuje wójt (burmistrz, prezydent miasta). Kolejno na mocy art. 6 ust. 6 u.c.p.g. gmina jest obowiązana zorganizować odbieranie odpadów komunalnych oraz opróżnianie zbiorników bezodpływowych w przypadku właścicieli nieruchomości, którzy nie zawarli umów, o których mowa w art. 6 ust. 1 u.c.p.g. Wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje z urzędu decyzję, w której ustala: 1) obowiązek uiszczania opłat za odbieranie odpadów komunalnych lub opróżnianie zbiorników bezodpływowych; 2) wysokość opłat wyliczonych z zastosowaniem stawek, o których mowa w ust. 2; 3) terminy uiszczania opłat, o których mowa w pkt 1; 4) sposób i terminy udostępniania pojemników lub zbiorników bezodpływowych, w celu ich opróżnienia, lub worków w celu ich odebrania. Celem wprowadzenia obowiązku zawierania umów i gromadzenia dokumentacji związanej z wykonywaniem obowiązku utrzymania czystości i porządku jest umożliwienie weryfikacji wykonywania obowiązków z art. 5 ust. 1 u.c.p.g. Oznacza to, że obligatoryjny charakter gromadzenia dokumentacji służy zapobieganiu nielegalnemu pozbywaniu się przez właścicieli nieruchomości nieczystości ciekłych. Wydanie decyzji na podstawie art. 6 ust. 7 u.c.p.g. stanowi reakcję na zaniechanie wykonywania obowiązku w zakresie gromadzenia dokumentacji, zawarcia umowy z przedsiębiorcą świadczącym usługi asenizacyjne – tj. niewykonanie obowiązku, o którym stanowi art. 6 ust. 1 u.c.p.g. Decyzja z art. 6 ust. 7 u.c.p.g. nie stanowi reakcji na niewykonywanie obowiązku z art. 5 ust. 1 u.c.p.g. – nie jest odpowiedzią na popełnione wykroczenie, nie ma charakteru sankcji. Organ administracji w niniejszym postępowaniu sprawdza jedynie czy właścicielka nieruchomości w sposób prawidłowy wywiązuje się z obowiązku przechowywania dokumentacji związanej z usługami asenizacyjnymi i ewentualnie wydaje decyzję w tym przedmiocie. Nie prowadzi zaś postępowania w przedmiocie popełnienia wykroczenia (art. 10 ust. 2 u.c.p.g.). W związku z powyższym należało dojść do przekonania, że nie istnieje przepis, z którego sąsiadka właścicielki nieruchomości może wywodzić dla siebie istnienie prawa lub obowiązku w przedmiocie zawarcia przez nią umowy w omawianym zakresie. Interes W. T. ma charakter faktyczny. Jest ona zainteresowana sposobem uregulowania tej kwestii, jednak nie może wykazać naruszenia przepisu prawa powszechnie obowiązującego, dotyczącego jej sytuacji prawnej (por. postanowienie NSA z dnia 2 sierpnia 2021 r., sygn. III FSK 4097/21). Zależy jej bowiem na tym, aby nie dochodziło do zaniedbań w usuwaniu nieczystości z gruntów sąsiednich, jednak tylko w taki sposób, który wywołuje dla niej uciążliwość. Ubocznie należy także zauważyć, że wydanie decyzji z art. 6 ust. 7 u.c.p.g. w istocie nie uniemożliwia, a nawet nie utrudnia, właścicielce nieruchomości ewentualnego popełnienia wykroczenia, wyczerpującego dyspozycję art. 5 ust. 1 pkt 3b w zw. z art. 10 ust. 2 u.c.p.g., w dodatku jedynie ewentualnie czyni takie zachowanie nieopłacalnym z ekonomicznego punktu widzenia. Podsumowując powyższe rozważania należy stwierdzić, że decyzja w niniejszej sprawie określa bezpośrednio jedynie obowiązki właścicielki nieruchomości. Nie pozostaje w związku z interesem prawnym W. T.. Nie jest rolą sądu przesądzanie, czy osoba, która wniosła sprzeciw jest stroną postępowania administracyjnego. Należało jednak odmówić jej legitymacji do wniesienia sprzeciwu, w związku z tym, że z przepisów prawa materialnego ani procesowego nie wynika interes prawny, który uzasadniałby przyznanie W. T. statusu strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Sprzeciw podlega odrzuceniu, jako niedopuszczalny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a. Z tych wszystkich względów Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.