II SA/Lu 515/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz,, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant Referent Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi D. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności środka odwoławczego w sprawie odstąpienia od wymierzenia kary za wycięcie drzew I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie na rzecz skarżącej D. C. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia ... Burmistrz A. wymierzył T. Z. karę pieniężną w kwocie 210 020, 98 złotych z tytułu usunięcia drzew bez zezwolenia. Po uchyleniu tej decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie, Burmistrz kolejną decyzją z dnia ... odstąpił od wymierzenia wspomnianej kary. Organ ustalił, że podczas oględzin przeprowadzonych na działce oznaczonej na mapach ewidencyjnych nr ...położonej w Ś. P. stanowiącej własność T. Z., P. Z. wyciął 11 klonów i 23 akacji. Przypomniał także, iż zgodnie art. 88 ust. pkt.2 ustawy o ochronie przyrody karę pieniężną nalicza się za wycięcie drzew bez wymaganego zezwolenia. Z kolei w myśl art. 83 ust.1 tej ustawy zezwolenie powinien uzyskać posiadacz nieruchomości. Jeżeli posiadacz nieruchomości nie jest właścicielem powinien uzyskać zgodę właściciela. Skoro zatem T. Z. nie dokonała wycinki drzew nie podlega również karze. Według organu ukaranym nie może być także sprawca usunięcia drzew P. Z., ponieważ nie jest właścicielem lub posiadaczem nieruchomości, na której dokonano wycinki drzew. Odwołanie od tej decyzji złożyła D. C., właścicielka sąsiedniej nieruchomości nr ..., która zawiadomiła o usunięciu drzew. Postanowieniem z dnia ... Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie stwierdziło niedopuszczalność odwołania, dowodząc, że wnosząca odwołanie nie jest stroną tego postępowania. Organ przypomniał, że według art. 28 kpa, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jednostka ma status strony jeżeli w sprawie ma interes prawny, który ustalony jest na podstawie przepisów prawa materialnego. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1936/08). Pod pojęciem interesu prawnego rozumie się zatem indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie musi znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego (por. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz., C.H.Beck, Warszawa 2009). W okolicznościach faktycznych sprawy, w ocenie organu, D. C. nie można wskazać przepisu prawa materialnego, stanowiącego podstawę jej interesu prawnego. W świetle bowiem utrwalonych poglądów podmiotem, na który może zostać nałożona administracyjna kara pieniężna w trybie przepisu art. 88 ustawy o ochronie przyrody, może być podmiot, który mógłby uzyskać zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu. Jest nim posiadacz lub właściciel nieruchomości. Ponieważ D. C. jest właścicielką sąsiedniej nieruchomości i nie posiada do tego terenu żadnego tytułu prawnego, może ona posiadać jedynie interes faktyczny odnośnie do wydanej decyzji i rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty, nie posiada natomiast interesu prawnego. Z kolei brak przymiotu strony oznacza w konsekwencji brak legitymacji do wniesienia odwołania. Z tego powodu organ stwierdził niedopuszczalność tego środka zaskarżenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego D. C. stwierdziła, że nieprawdą jest, jakoby nie była właścicielem nieruchomości z której usunięto drzewa i nie ma prawa występować jako strona w sprawie. Ta część działki jest sporna, a obecny jej stan prawny wynika z błędu geodety sporządzającego mapę geodezyjną. Jednak cała reszta dokumentów stanowiących bazę do tejże mapy świadczy o tym, że sporna część działki jednoznacznie należy do niej. Podkreśliła jednak, że sprostowania tego błędu nie może uzyskać ani w Starostwie Powiatowym w K., ani u Burmistrza Gminy. W mniemaniu skarżącej także decyzja o odstąpieniu od wymierzenia kary jest całkowicie niezgodna z faktami, ponieważ Burmistrz bez żadnych podstaw zmienił sprawcę nielegalnej wycinki drzew. Od początku bowiem do usunięcia drzew przyznawała się T. Z., co potwierdza notatka urzędowa Policji z dnia 10 grudnia 2007 r. oraz jej odwołanie z dnia 9 kwietnia 2008 r. Skarżąca podkreśliła, że sprawczyni wycinki i osoby biorące w niej udział znane są Policji i w środowisku z ciągłych konfliktów z prawem (włamań, kradzieży). W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko w sprawie i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy z 16. kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880 ze zm.), organ administracyjny nakłada karę pieniężną za usunięcie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia. Zgodnie natomiast z art. 83 ust. 1 tej ustawy usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości, a jeżeli posiadacz nieruchomości nie jest właścicielem - do wniosku dołącza się zgodę jej właściciela. Na tle tych przepisów w orzecznictwie sądowym ukształtował się pogląd, zgodnie z którym kara administracyjna za usunięcie drzew bez zezwolenia może zostać wymierzona jedynie osobom uprawnionym do uzyskania zezwolenia na jego usunięcie ( wyrok NSA z dnia 11 marca 2009r. II OSK 329/08 Legalis, wyrok NSA z dnia 19 listopada 2008r. II OSK 1410/07 LEX Polonica nr 2278319, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 15 stycznia 2008r. III SA/Po 727/2007 Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, wyrok WSA w Krakowie II SA/Kr 672/2007 Lex Polonica nr 1990342 ). W konsekwencji przyjąć należy, że podmioty te mają interes prawny w sprawie wymierzenia wspomnianej kary pieniężnej, a więc są stroną tego postępowania. Oczywiste jest zatem, że za stronę postępowania nie może zostać natomiast uznany podmiot, który zawiadomił o usunięciu drzew i domaga się zastosowania kary wobec innego podmiotu. Takie też założenie zdaje się wynikać z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia skoro podstawy do odmowy przyznania skarżącej statusy strony postępowania Kolegium upatruje w braku jej tytułu prawnego do nieruchomości na której rosły drzewa lub innej normy prawnej kreującej po jej stronie jakiegokolwiek uprawnienia lub obowiązku. W sprawie jasne jest, że T. Z. jako właścicielka i samoistna posiadaczka nieruchomości nr ..., była w świetle art. 83 ust.1 podmiotem uprawnionym do uzyskanie zgody na usunięcie drzew. Zatem tylko ona jest stroną postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej z tytułu usunięcia drzew bez zezwolenia. Dla jej odpowiedzialności nie ma znaczenia spór co do przebiegu granic pomiędzy działkami ..., skoro odpowiedzialność posiadacza nieruchomości dotyczy także posiadacza w zlej wierze. Zwrócić ponadto należy uwagę, że w obecnym toku postępowania, jak i w dacie usunięcia drzew, nie ma żadnych podstaw do kwestionowania granic nieruchomości. Z pisma Burmistrza A. z dnia 27 maja 2010r. wnosić natomiast należy, że postępowanie w sprawie rozgraniczenia działek jest dopiero prowadzone. Karę wymierza się posiadaczowi, który dopuścił się usunięcia drzew. Może on zwolnić się z odpowiedzialności, jeśli wykaże, że drzewa zostały usunięte przez osoby trzecie bez jego wiedzy i zgody. Podkreślić przy tym trzeba, iż wykazanie, że podmiot który dopuścił się usunięcia drzewa nie był uprawniony do ubiegania się o jego uzyskanie, skutkowałoby brakiem podstaw do nałożenia na niego kary pieniężnej. Uzasadnione jest zatem przekonanie organu odwoławczego o braku interesu prawnego skarżącej. W tym stanie rzeczy nie było jednak podstaw do wydawania postanowienia o niedopuszczalności odwołania, jak przyjęło Kolegium. Przypomnieć należy, że zgodnie z uchwałą 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 1999r. OPS 16/98 (ONSA 1999/4/119) stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Z tych względów na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zmianami ) należało uchylić zaskarżone postanowienie. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art.205 § 1 wspomnianej ustawy. .