II OSK 329/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wiesław Kisiel (spr.) Sędziowie sędzia NSA Krystyna Borkowska sędzia NSA Marek Gorski Protokolant Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. i E. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 września 2007 r. sygn. akt II SA/Sz 204/07 w sprawie ze skargi J. i E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia oddala skargę kasacyjną 1. Wyrokiem z dnia 19 września 2007 r., II SA/Sz 204/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę J. i E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] grudnia 2006, nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji podał następujący przebieg postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego: a) Burmistrz Międzyzdrojów pismem z dnia 8 maja 2006 r. zawiadomił właścicieli nieruchomości położonej przy ul. [...] w L. J. S. i E. S. o wyznaczeniu na dzień 18 maja 2006 r. oględzin powyższej nieruchomości w sprawie wycinki drzew na tej działce. Z uwagi na nieobecność E. S. w wyznaczonym terminie ustalono nowy termin oględzin na dzień 1 czerwca 2006 r. Po otrzymaniu zgłoszenia z dnia 10 maja 2006 r. o dokonywanej na działce wycince drzew organ podjął interwencję, w trakcie której E. S. oświadczył, że nie wycina drzew, a jedynie porządkuje działkę i przerzuca ziemię ciężkim sprzętem. W dniu 10 maja 2006 r. E. S. poinformował Burmistrza Międzyzdrojów o zamiarze wyrównania terenu działki. Jednak próba pracowników Urzędu Gminy dokonania oględzin działki została uniemożliwiona przez właścicieli nieruchomości oraz ich syna. Pracownicy Urzędu sporządzili jedynie dokumentację fotograficzną potwierdzającą zniwelowanie części działki. Pismem z dnia 15 maja 2006 r. (karta nr 10 akt administracyjnych) Burmistrz Miasta wezwał E. S. do natychmiastowego wstrzymania robót ziemnych, gdyż jego nieruchomość znajduje się w strefie pełnej ochrony archeologiczno - konserwatorskiej wykluczającej wszelką działalność, w tym inwestycyjną. W dniu 26 maja 2006 r. Burmistrz Międzyzdrojów skierował do Prokuratury Rejonowej w Świnoujściu zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa na terenie nieruchomości stanowiącej współwłasność małżonków J. i E. S. polegającego na nielegalnym usunięciu drzew i krzewów z ich nieruchomości (karta nr 13 akt administracyjnych).. W dniu 26 maja 2006 r., po uzyskaniu informacji, że na nieruchomości E. S. wraz z czterema innymi osobami wyrywa pniaki po usuniętych wcześniej drzewach ze skarpy w celu zatarcia po nich śladów, ponownie udano się do L., gdzie zastano E. S. i jego syna, którzy nie pozwolili wejść na teren posesji. Zdołano wykonać jedynie kilka zdjęć skarpy, z której usunięto drzewa (karta nr 15 akt administracyjnych). Zachodniopomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków pismem z dnia 25 maja 2006 r. (karta nr 16 akt administracyjnych) przesłał organowi I.instancji protokół oględzin miejsca prac ziemnych z dnia 22 maja 2006 r. Na nieruchomości prowadzone były prace ziemne związane z niwelacją terenu (obcięcie podstawy skarpy) i ułatwieniem dojazdu do części nieruchomości. Teren skarpy został oczyszczony z drzew i krzewów. Właściciel posesji został zawiadomiony o uczestnictwie w oględzinach rzeczoznawcy dendrologa i nie zezwolił na jego wejście na teren nieruchomości. Ustalono, że do czasu przeprowadzenia oględzin z udziałem biegłego nie będą prowadzone żadne prace przy skarpie. W wyniku dokonanych w dniu 1 czerwca 2006 r. oględzin nieruchomości z udziałem biegłego rzeczoznawcy - dendrologa (protokół - karta nr 18 z załącznikami) ustalono, że z wymienionej wyżej nieruchomości usunięto dziewięć sztuk drzew (z gatunku klon zwyczajny) w wieku powyżej pięciu lat. Prawidłowość ustalenia wieku drzew potwierdzono dokonanymi pomiarami obwodów pni, a w przypadku jednego drzewa w oparciu o najmniejszy promień pnia. W toku postępowania organ I.instancji przeprowadził również dowód z zeznań świadków, sąsiadów J. i E. S., którzy zgodnie potwierdzili fakt wycinania drzew rosnących na skarpie przez strony. Załączona dokumentacja fotograficzna, wskazuje na zakres prac wykonywanych na przedmiotowej nieruchomości. Przed wydaniem decyzji zawiadomiono strony o możliwości zapoznania się z całością zebranego materiału w sprawie oraz o możliwości wypowiedzenia się i wniesienia uwag przez strony. b) Decyzją z dnia [...] listopada 2006, nr [...] Burmistrz Międzyzdrojów nałożył na J. i E. S. administracyjną karę pieniężną w wysokości 241.848,28 zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia (z ich nieruchomości położonej w L. przy ul. [...]) dziewięciu drzew z gatunku klon zwyczajny. c) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie decyzją ostateczną z dnia [...] grudnia 2006, nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. i E. S. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Międzyzdrojów z dnia [...] listopada 2006 r. Ustalenia faktyczne dokonane przez organ I.instancji były prawidłowe. Osoby biorące udział w czynnościach kontrolnych zakończonych protokołem kontroli z dnia 1 czerwca 2006 r. posiadały wystarczającą wiedzę i doświadczenie do oceny, czy dokonano usunięcia drzew w wieku powyżej pięciu lat. Biegły rzeczoznawca z zakresu dendrologii ustalił obwody i wiek usuniętych drzew. Wyliczona na podstawie dokonanych ustaleń i obowiązujących przepisów wartość usuniętych drzew jest prawidłowa. Organ I. instancji miał trudności w prowadzeniu postępowania z przyczyn leżących po stronie odwołujących się. Każda próba organu zweryfikowania zgłoszenia o działaniach stron, została udaremniona. Dokumentacja fotograficzna oraz zeznania świadków jednoznacznie wskazują na odwołujących się, jako sprawców usunięcia drzew z przedmiotowej posesji. Bezzasadnie odwołanie kwestionuje czynności biegłego dokonane w dniu 22 maja 2006 r. Obwód pnia klonów został ustalony poprzez zmierzenie obwodów pni na płaszczyźnie cięcia i ustalenia te organ uznał za wiarygodne. Przyjęty w decyzji organu I.instancji sposób obliczenia kary pieniężnej był zgodny z zasadami określonymi w art.89 ustawy o ochronie przyrody oraz w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz.U. nr 228, poz.2306), jak również w obwieszczeniu Ministra Środowiska z dnia 18 października 2005 r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz kar za zniszczenie zieleni na rok 2006 (MP nr 62, poz.861) i rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004 r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów (Dz.U. nr 219, poz.2229). Bezzasadny był zarzut przewlekłości postępowania, bowiem postępowanie przed organem pierwszej instancji, ze względu na działania stron, wymagało wiadomości specjalnych oraz innych koniecznych ustaleń. Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie przez Prokuraturę Rejonową w Świnoujściu nie stanowi przeszkody dla organów administracji w określeniu odpowiedzialności administracyjnej na podstawie ustawy o ochronie przyrody. 2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 19 września 2007 r., II SA/Sz 204/07 oddalił skargę J. i E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] grudnia 2006 r. Zarówno decyzja Burmistrza Międzyzdrojów, jak i utrzymująca ją w mocy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie w sposób wyczerpujący, jasny i precyzyjny przedstawiają stan faktyczny oraz prawidłowo powołują przepisy prawa, znajdujące zastosowanie w rozpatrywanej sprawie (art.83 ust.1, art.88 ust.1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody). Bezspornie ustalono, że na nieruchomości stanowiącej własność J. S. i E. S. zostało wyciętych dziewięć drzew z gatunku klon zwyczajny, których wiek przekraczał pięć lat, co wymagało zezwolenia właściwego organu administracji publicznej. Właściciele nieruchomości zezwoleniem nie dysponowali, wobec czego zasadnie wymierzono im karę administracyjną, której wysokość została obliczona na podstawie art.89 ustawy o ochronie przyrody oraz przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew, z uwzględnieniem obwieszczenia Ministra Środowiska w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz kar za zniszczenie zieleni na rok 2006 i przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów. Bezzasadnie skarga zarzuca naruszenie art.75 § 1 w związku z art.77 § 1 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań świadków - K. W. oraz C. i W. M.. Wyjaśnienia tych osób, złożone na piśmie w trybie art.50 K.p.a. miały charakter wyłącznie uzupełniający w odniesieniu do oględzin i opinii biegłego. Te dowody jednoznacznie potwierdziły wycięcie drzew, wymienionych w decyzji. Organ orzekający nie miał zatem obowiązku przeprowadzenia dodatkowego dowodu z zeznań świadków. Organ nie naruszył prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu, bowiem w dniu 11 listopada 2006 r., skarżący zapoznał się z wyjaśnieniami świadków. Organ nie naruszył art.81 K.p.a. Skarżący na każdym etapie postępowania informowani byli o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wnoszenia uwag do zgromadzonego materiału dowodowego, z której to możliwości niejednokrotnie skorzystali, jak również o uprawnieniu do udziału w przeprowadzeniu dowodu i do zadawania pytań świadkom, biegłym i stronom oraz o prawie składania wyjaśnień. 3. J. i E. S. w skardze kasacyjnej wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu I.instancji i o przekazanie sprawy temu Sądowi celem ponownego jej rozpoznania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucili: 1) naruszenie przepisów postępowania tj. art.145 § 1 lit. a i c oraz art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1271, z późn. zm. dalej "P.p.s.a.") poprzez oddalenie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego mimo że organy administracyjne naruszyły artykuły 7, 77 § 1, 79 i art.80 K.p.a.; 2) naruszenie prawa materialnego, tj. art.88 ust.1 pkt ustawy o ochronie przyrody poprzez przyjęcie, iż wycięcie drzew bez wymaganego zezwolenia stanowi wystarczająca przesłankę do nałożenia kary administracyjnej na właściciela lub posiadacza nieruchomości, bez konieczności uprzedniego ustalenia sprawcy wycięcia. Prawidłowe ustalenie sprawcy wycinki drzew miało zasadnicze znaczenie dla sprawy. Art.88 ust.1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody nie pozwala na nałożenia kary administracyjnej na właściciela lub posiadacza nieruchomości, bez którego wiedzy i zgody, dokonano wycinki. Sprzeciwia się temu zasada, w myśl której nikt nie może ponosić odpowiedzialności za cudze czyny. Skarżący przeczą, aby to oni dokonali wycinki drzew. Organ orzekający powinien z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy (art.7 i art.77 § 1 K.p.a.). Wymogu tego nie spełniają pisemne wyjaśnienia świadków, których prawdziwość skarżący zakwestionowali. Dopiero bezpośrednie przesłuchanie świadków dawało możliwość weryfikacji prawdziwości ich twierdzeń. Dowody w postaci oględzin i opinii biegłego dają jedynie podstawę do ustalenia, iż na nieruchomości stanowiącej własność skarżących, doszło do usunięcia drzew. Dowody te przeprowadzone zostały już po wycięciu drzew i nie mogą służyć do ustalenia kto tej wycinki był sprawcą. Również Sąd akceptuje nałożenie kary administracyjnej na właściciela nieruchomości na podstawie ustalenia faktu wycięcia drzew bez zezwolenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: A. Kluczowe znaczenie w rozpatrywanej sprawie ma zarzut naruszenia art.88 ust.1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody (prawo materialne) poprzez zaakceptowanie możliwości nałożenia kary administracyjnej na właściciela nieruchomości bez konieczności ustalenia sprawcy wycięcia. Zdaniem skarżących prawidłowa wykładnia powołanego przepisu nie pozwala na nałożenie kary na właściciela lub posiadacza nieruchomości, jeżeli wycinki dokonano bez jego wiedzy i zgody. Sprzeciwia się temu zasada, w myśl której nikt nie może ponosić odpowiedzialności za cudze czyny. Jest to ocena diametralnie odmienna od oceny Sądu I.instancji, który uznał, że zarówno decyzja Burmistrza Międzyzdrojów, jak i utrzymująca ją w mocy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie w sposób wyczerpujący, jasny i precyzyjny przedstawiają stan faktyczny oraz powołują prawidłowo przepisy prawa, które znajdują zastosowanie w rozpatrywanej sprawie - art.83 ust.1, art.88 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. nr 92, poz.880 ze zm.). Przytoczony zarzut skargi kasacyjnej nie może być uwzględniony. Nie ma oparcia w art.88 ust.1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody pogląd wyrażony w skardze kasacyjnej, że właściciele działki nigdy nie mogą ponosić odpowiedzialności za cudze czyny. Odpowiedzialność administracyjna za bezprawne wycięcie drzew nie jest uzależniona od winy ukaranego. "Odpowiedzialność za usunięcie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia przewidziana w art.88 ust.1 pkt 2 ustawy została (...) zobiektywizowana (jest niezależna od winy sprawcy), (...) aby obarczyć nią określoną osobę trzeba wykazać, iż istnieje związek przyczynowy pomiędzy działaniem tego podmiotu, a zniszczeniem drzew lub krzewów. Trzeba (...) wykazać, iż pomiędzy działaniem (zaniechaniem) tego posiadacza, a wycięciem drzew, zachodzi związek przyczynowy. Organy muszą zatem udowodnić, że posiadacz nieruchomości przynajmniej wiedział o usuwaniu drzew z jego nieruchomości i na to działanie się godził." (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 24 października 2007 r., II SA/Gd 661/06). "Kara pieniężna za delikty administracyjne, a więc także za usunięcie drzewa bez wymaganego zezwolenia, jest niezależna od winy sprawcy, dlatego organ ma obowiązek wymierzyć ją w ustawowej wysokości bez względu na motywy." (wyrok WSA w Lublinie z dnia 25 października 2007 r., II SA/Lu 617/07) Odmienne stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2007 r. IV SA/Wa 90/07, LEX nr 339447 ["Odpowiedzialność z art.88 ust.1 ustawy o ochronie przyrody, tak jak każda odpowiedzialność prawna, jest zindywidualizowana i opierać się może tylko na jednej z form winy."] nie zostało zaakceptowane w późniejszych orzeczeniach i jest poglądem, który skład sędziowski NSA orzekający w niniejszej sprawie uważa za nietrafny z dwóch powodów. Zakładając racjonalność ustawodawcy trzeba domniemywać, że ustalenie właściwości organu administracyjnego (a nie sądu karnego) do ustalenia odpowiedzialności w takich przypadkach i wymierzenia kary administracyjnej podyktowana została decyzją ustawodawcy zobiektywizowania odpowiedzialności i oderwania jej od winy. Po drugie, stan faktyczny w sprawie administracyjnej kontrolowanej przez zaskarżony wyrok sądu administracyjnego I.instancji pokazuje trafność takiego uregulowania, tj. uzależnienie odpowiedzialności od winy zasadniczo zwiększyłoby możliwości bezkarnego naruszania zakazu wycinania drzew i krzewów bez uzyskania zezwolenia. Ukarany może ponosić odpowiedzialność nie tylko za własne działanie, ale i za wycięcie bez zezwolenia, przez inne osoby. "Jeżeli sprawca uzyskał zgodę właściciela (użytkownika, posiadacza) nieruchomości (nawet dorozumianą) na usunięcie drzew rosnących na jego nieruchomości (...) to wówczas ciężar ochrony przyrody za wycięcie drzew bez wymaganego prawem zezwolenia ponosi właściciel (użytkownik, posiadacz) nieruchomości." (wyrok WSA w Szczecinie z 28 stycznia 2009 r. II SA/Sz 782/08). Dla ustalenia odpowiedzialności na gruncie art.88 ustawy "nie ma znaczenia okoliczność posłużenia się przez skarżącą innymi osobami, które usunęły drzewo i krzewy, skoro osoby te działały na zlecenie skarżącej. (...) Pomiędzy działaniem posiadacza nieruchomości a wycięciem drzewa i krzewów zachodził związek przyczynowy [normatywy, jeżeli] posiadacz nieruchomości o wycince wiedział (-a) i na to działanie się godził (-a), a zatem usunięcie zieleni przez osoby trzecie (pracowników) nie nastąpiło bez zgody i wiedzy właścicielki działki oraz w sposób, któremu nie mogła zapobiec." (wyrok WSA w Warszawie z 29 stycznia 2009 r., IV SA/Wa 1595/08) Równocześnie tak ukształtowana odpowiedzialność zapobiega obciążeniu posiadacza nieruchomości odpowiedzialnością za wycięcie drzew lub krzewów, jeżeli osoba trzecia będąca sprawcą dopuściła się wykroczenia lub przestępstwa, zaś o tym czynie posiadacz nieruchomości nie wiedział i za którą nie ponosi odpowiedzialności. (Krzysztof Gruszecki "Ustawa o ochronie przyrody. Komentarz", Zakamycze Kraków 2005, s. 366). B. Do przesłanek koniecznych dla obciążenia odpowiedzialnością uregulowaną w art.88 ustawy dysponowanie działką, na której dokonano wycięcia. "Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem karę wymierza się właścicielom nieruchomości, bądź ich posiadaczom, bowiem tylko oni mogą dopuścić się tego deliktu administracyjnego, gdyż zgodnie z art.83 ust.1 tej ustawy tylko oni mogą skutecznie ubiegać się uzyskać zezwolenie na usunięcie drzew lub krzewów. Wobec zaś tego, że nikt inny nie mógłby uzyskać zezwolenia, o jakim mowa w przywołanym przepisie, to oczywiście również nikt inny nie może ponosić odpowiedzialności administracyjnej za ich usuniecie bez zezwolenia (por. m.in. wyroki WSA w Olsztynie z dnia 5 stycznia 2006 r. II SA/Ol 780/05 i z dnia 20 stycznia 2006 r. II SA/Ol 781/05 : wyrok WSA w Opolu z dnia 2 lutego 2006 II SA/Op 194/05 oraz zapadle w poprzednio obowiązującym stanie prawym w podobny sposób regulującym te kwestie wyroki NSA z dnia 28 lipca 2004 r. OSK 678/04 [w:] Prokuratura i Praworządność z 2005, nr 1, poz.40 i z dnia 23 grudnia 2002 r. IV SA 541/01 [w:] ONSAiWSA z 2004, nr 2, poz.52). (...) Karę pieniężną wymierza się bez względu na przyczynę naruszenia wymagań ustawy o ochronie przyrody oraz niezależnie od tego czy podmiot dopuszczający się takiego deliktu administracyjnego miał świadomość istnienia obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie drzewa. (wyrok WSA w Gliwicach z 15 stycznia 2009, II SA/Gl 568/08) C. Drugi zarzut skargi kasacyjnej obejmuje naruszenie prawa procesowego, tj. art.145 § 1 lit. a i c oraz art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1271, z późn. zm. dalej "P.p.s.a. ") poprzez oddalenie skargi na decyzję wydaną z naruszeniem artykułów 7, 77, 79 i 80 K.p.a., które to uchybienie miało wpływ na wynik sprawy. Organ administracyjny poprzestał na ustaleniu faktu usunięcie drzew, bez zgromadzenia dowodów, które mogłyby uzasadnić przypisanie odpowiedzialności za ten fakt skarżącym. Jedynie bezpośrednie przesłuchanie świadków dawało możliwość weryfikacji prawdziwości ich twierdzeń, czy to w drodze zadawania im pytań czy składania stosownych wyjaśnień. Artykuł 75 § 1 K.p.a. dopuszcza szeroki wachlarz dowodów (wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem), wśród których może znaleźć się również zeznanie świadka. Dowody nie zostały zróżnicowane pod względem wiarygodności, ani mocy dowodowej (z wyjątkiem uczynionym dla dokumentów urzędowych, art.76 § 1 K.p.a. oraz subsydiarnością dowodu z przesłuchania strony - art.86 K.p.a.). Organ ma więc obowiązek przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w adekwatnym zakresie, zdeterminowanym potrzebami sprawy. Dlatego nieprzekonujące jest twierdzenie skargi kasacyjnej, że tylko "bezpośrednie przesłuchanie świadków dawało możliwość weryfikacji prawdziwości ich twierdzeń, czy to w drodze zadawania im pytań czy składania stosownych wyjaśnień". D. Orzekający w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie miał podstawy, aby uznać zaskarżoną decyzję za prawidłową, opartą na adekwatnym materialne dowodowym. W wyniku zgłoszenia z dnia 10 maja 2006 r. o dokonywanej na działce nielegalnej wycince drzew organ podjął interwencję, w trakcie której E. S. oświadczył, że nie wycina drzew, a jedynie porządkuje działkę i przerzuca ziemię ciężkim sprzętem. W dniu 10 maja 2006 r. E. S. poinformował Burmistrza Międzyzdrojów, że będzie prowadził na nieruchomości roboty ziemne polegając na wyrównaniu terenu. Dwukrotne próby pracowników administracji oględzin nieruchomości i zweryfikowania podejrzenia nielegalnego wycinania drzew zostały uniemożliwione przez właścicieli nieruchomości, którzy odmówili upoważnionym pracownikom wstępu na nieruchomość. W żadnym momencie postępowania administracyjnego, ani sądowoadministracyjnego strony nie twierdziły, że utraciły kontrolę nad swą działką, że osoba trzecia samowolnie wdarła się na ich działkę i dokonała wycinki. Strony obronę przed nałożoną karą ograniczają do zarzutu braków postępowania wyjaśniającego, ale bez zakwestionowania tych ustaleń, które uwzględnione łącznie uzasadniły stanowisko organów administracyjnych i Sądu I.instancji, że wycięcie drzew nie odbyło się wbrew woli stron. Dlatego racjonalna była przesłanka stanowiska organów i Sądu, że wycięcia dokonały osoby, które nie naruszyły skarżących w posiadaniu działki. E. Dla odpowiedzialności administracyjnej przewidzianej w art.88 ustawy o ochronie przyrody nie jest konieczne osobiste działanie ukaranego. Ponosi on odpowiedzialność również za takie czynności osób trzecich, na które strona się godziła. Ani w odwołaniu, ani w skardze, ani w skardze kasacyjnej strony skarżące nie uprawdopodobniły twierdzenia, że zostały pozbawione władztwa nad swą działką. Przeciwnie, dwukrotna odmowa udzielenia zgody na wejście na działkę przez pracowników administracji publicznej, którzy przybyli właśnie w celu zweryfikowania zapowiedzi strony dokonania prac ziemnych oraz zweryfikowania informacji o trwającej wycince - czynią wiarygodną konkluzję organu administracyjnego, że za wycinkę odpowiedzialność ponoszą jej właściciele. Tym samym Sąd I.instancji miał podstawy do uznania, że postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone w adekwatnym zakresie. F. Ciężar dowodu nie polega na tym, że organ administracyjny ma zrekonstruować przebieg wydarzeń z "fotograficzną" dokładnością. Ekonomia procesowa (art.12 K.p.a.) modyfikuje zasadę prawdy materialnej (artykuły 7 i 77 K.p.a.), zezwalając organowi administracyjnemu na wyjaśnienie tylko tych faktów, które są konieczne dla wydania decyzji. Organ zweryfikował wszystkie przesłanki decyzji przewidzianej w art.88 ust.1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody, tj. wycięcie drzew, nieprzerwane władztwo J. S. i E. S. nad działką. Dodatkowe informacje, tj. zawiadomienie organu przez E. S. o zamiarze plantowania działki przy użycia ciężkiego sprzętu oraz odmowa zezwolenia pracownikom administracji wstępu na działkę - uzasadniały zakończenie postępowania administracyjnego. Również Sąd I.instancji, uznając przeprowadzone postępowanie wyjaśniające za wystarczające i oddalając skargę, nie naruszył Prawa o postępowaniu prze sądami administracyjnymi (artykuły 145 i 151 P.p.s.a.). Mając powyższe na uwagę oddalono skargę kasacyjną, na podstawi art.184 P.p.s.a.