II SA/Lu 523/14

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. i Z. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. S. i Z. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej p o s t a n a w i a I. ustanowić dla J. S. i Z. S. adwokata o wyznaczenie którego zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w L; II. zwolnić J. S. i Z. S. od każdej opłaty sądowej ponad kwotę 100 (sto) złotych. Skarżący na urzędowym formularzu druku PPF wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadnili tym, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe wraz z córką i jej synem, z którymi utrzymują się z emerytury skarżącego w kwocie [...] złotych netto i emerytury skarżącej w kwocie [...] złotych netto. Skarżący jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha zaś do córki skarżących należy gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha. W odpowiedzi na wezwanie do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń skarżący nadesłali oświadczenie z dnia 22 lipca 2014 r., z którego wynika, że dom córki zbudowali z wykorzystaniem materiałów budowlanych pochodzących z budynku sklepu znajdującego się na działce skarżących oraz w części z zakupionych materiałów budowlanych. Pieniądze przeznaczone na budowę, w sumie [...] złotych, pochodziły z emerytur skarżących, z odszkodowania za wypadek – [...] złotych oraz ze sprzedaży konia – [...] złotych. Z drugiego z przesłanych oświadczeń z datą 22 lipca 2014 r. wynika, że na stałe koszty utrzymania koniecznego skarżących składają się wydatki na energię elektryczną – [...] złotych na 3 miesiące (czyli [...] złotych miesięcznie), za wywóz śmieci – [...] złotych, a wodę [...] złotych za 3 miesiące (czyli [...] złotych miesięcznie), za telefon – [...] złotych za 3 miesiące (czyli [...] złotych miesięcznie), na leki – [...] złotych za 3 miesiące na dwie osoby ([...] złotych miesięcznie), za gaz – [...] złotych za 3 miesiące ([...] złotych miesięcznie), opłata KRUS za córkę – [...] złotych na kwartał i obiady wnuka w szkole – [...] złotych za 3 miesiące ([...] złotych miesięcznie). Skarżący nie ponoszą kosztów zakupu jaj, mleka i ziemniaków, gdyż te produkty uzyskują z produkcji rolnej. Z nadesłanych decyzji wynika, że skarżąca jest właścicielką gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha fizycznych – [...] ha przeliczeniowych zaś jej córką jest właścicielką gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha fizycznych – [...] ha przeliczeniowych oraz lasu o powierzchni [...] ha. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Z żadną z wymienionych sytuacji nie mamy doczynienia w sprawie niniejszej. Zarówno skarżący jak i jego żona mają stałe źródła dochodu, którego wysokość pokrywa ich koszty utrzymania koniecznego oraz pozwala na udzielanie pomocy finansowej córce. Skarżąca i jej córką są właścicielami gospodarstw rolnych. Nie można zatem przyjąć, aby skarżący byli pozbawieni środków do życia bądź, aby posiadane przez nich środki finansowe nie wystarczały na pokrycie wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowymi. Tym samym brak jest podstaw do przyznania skarżącym prawa pomocy w zakresie całkowitym. W ocenie referendarza sądowego skarżący wykazali jednak, że nie są w stanie ponieść w pełnej wysokości opłat sądowych związanych z niniejszym postępowanie bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego dla siebie i żony oraz minimalnych kosztów ustanowienia adwokata. Opłaty te prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego 750 złotych oraz ewentualnego wpisu sądowego od skargi kasacyjnej wynoszącego 375 złotych każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych. Natomiast minimalne wynagrodzenie adwokata ze względu na przedmiot niniejsze sprawy wynosi 2.952,00 złotych brutto (§2 ust. 3 w związku z § 6 pkt 5 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r. poz. 461 w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity: Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.). Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżących wynosi [...] złotych netto zaś wykazane przez nich stałe koszty utrzymanie miesięcznie wynoszą [...] złotych. Przy czym nie obejmują one środków przeznaczonych na opłacenie ubezpieczenie córki w KRUS. Jako właściciele gospodarstwa rolnego ma ona bowiem obowiązek samodzielnie płacić ubezpieczenie społeczne rolników a ponadto opłaty ponoszone tytułem kosztów ubezpieczenia społecznego nie stanowią kosztów utrzymania koniecznego. Zatem na poczet pozostałych kosztów utrzymania koniecznego, nie wymienionych przez skarżących jak koszty środków czystości i higieny osobistej czy koszty zakupu odzieży pozostaje kwota [...] złotych netto. Kwota ta jak i kwota łącznego miesięcznego dochodu gospodarstwa domowego skarżących jest niższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia adwokata. Przyjąć więc należy, że skarżący nie są w stanie ponieść minimalnego wynagrodzenia adwokata. Mogą oni zaś ponieść z kwoty [...] złotych netto nie narażając siebie na uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego każdą opłatę sądowe w kwocie nie wyższej od 100 złotych. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.