II SA/Lu 544/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 30 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych p o s t a n a w i a I. przyznać A. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Strona skarżąca na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Do wniosku strona skarżąca dołączyła zaświadczenie wójta gminy o wysokości dochodów z gospodarstwa rolnego. Strona skarżąca wezwana do nadesłania dodatkowego oświadczenia wykonała wezwanie. Referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustalenie wystąpienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. wymaga porównania realnych możliwości finansowych strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy z wysokością obciążeń finansowych związanych z postępowaniem. Obecnie koszty sądowe w rozpoznawanej sprawie prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego 500 złotych (§ 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.) oraz wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej wynoszącego 250 złotych (§ 3 w związku z § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi) każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – DZ.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192). Stawka minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego w sprawie niniejszej wynosi 240 złotych netto (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) – 292,80 złotych brutto (§2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Na podstawie oświadczeń strony skarżącej referendarz sądowy ustalił, że strona skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz czworgiem dzieci, w tym jednym pełnoletnim, które jest bezrobotne i nie posiada prawa do zasiłku dla osób bezrobotnych i trojgiem uczących się. Strona skarżąca wraz z rodziną zamieszkuje w mieszkaniu o powierzchni [...] m2. Na dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej składa się otrzymywana przez nią renta w kwocie [...] złote netto oraz dochód z uprawy gospodarstwa rolnego wynoszący rocznie [...] złotych – [...] złotych miesięcznie. Strona skarżąca jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha fizycznych – [...] ha przeliczeniowych. Na koszty utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego strony skarżącej składają się wydatki na leki wynoszące miesięcznie [...] złotych, za energię elektryczną wynoszące co dwa miesiące [...] złotych – [...] złotych miesięcznie, za wodę wynoszące co dwa miesiące [...] złotych – [...] złotych miesięcznie, za gaz wynoszące miesięcznie [...] złotych, za wywóz śmieci wynoszące miesięcznie [...] złotych, związane z nauką w szkole dwojga dzieci wynoszące od [...] złotych do [...] złotych miesięcznie, związane ze studiami jednego z dzieci wynoszące miesięcznie [...] złotych miesięcznie, za ogrzewanie wynoszące [...] złotych miesięcznie. Ponadto strona skarżąca ponosi wydatki na podatek – [...] złotych i ubezpieczenie żony wynoszące kwartalnie [...] złotych – [...] złotych miesięcznie. W ocenie referendarza sądowego brak jest podstaw do przyjęcia, że strona skarżąca nie ma realnych możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Strona skarżąca osiąga stały dochód z tytułu renty oraz jest właścicielem przynoszącego dochód gospodarstwa rolnego. Już samo posiadanie przez stronę skarżąca nieruchomości skutkuje tym, że nie można jej zaliczyć do osób, które realnie nie mają możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 16 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FZ 102/09 – Lex nr 575337, postanowienie NSA z dnia 21 maja 2009 r., sygn. akt II FZ 157/09 – Lex nr 564220 czy postanowienie NSA z dnia 9 listopada 2009 r., sygn. akt I OZ 713/09 – Lex nr 552394). Ponadto strona skarżąca ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Nie można więc przyjąć aby strona skarżąca była pozbawiona możliwości pozyskania środków finansowych, które choć częściowo pozwoliłyby jej partycypować w kosztach niniejszego postępowania. Mimo tego, że posiadanie nieruchomości co do zasady wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy to zauważyć należy, że porównanie wysokości każdego jednego z kosztów składających się na koszty niniejszego postępowania do wysokości dochodów gospodarstwa domowego strony skarżącej wskazuje, że bez wywołania uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego dla strony skarżącej i jej rodziny nie będzie ona w stanie ponieść kosztów sądowych niniejszego postępowania. Dochód miesięczny gospodarstwa domowego strony skarżącej wynosi [...] złotych zaś koszty utrzymania koniecznego wynoszą od [...] złotych do [...] złotych. Tak więc na poniesienie pozostałych kosztów utrzymania koniecznego takich jak koszty środków czystości czy koszty zakupu odzieży dla sześcioosobowej rodziny pozostaje kwota od [...] złotych do [...] złotych. Porównując do tych kwot wysokość wpisu sądowego od wniesionej skargi oraz wysokość wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej jak i wysokość pozostałych opłat sądowych przy uwzględnieniu, że w toku postępowania mogą one występować kilkakrotnie stwierdzić należy, iż strona skarżąca nie może ponieść bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego kosztów sądowych. Biorąc jednak pod uwagę wysokość minimalnego wynagrodzenia brutto adwokata, które strona skarżąca musiałaby uiścić ustanawiając w sprawie niniejszej adwokata z wyboru jak i to, że sposób i termin jego uiszczenia może być przedmiotem ustaleń między stronami stwierdzić należy, iż strona skarżąca może ponieść to wynagrodzenie bez narażenia siebie i rodziny na uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego. Wysokość kwoty pozostającej w gospodarstwie domowym strony skarżącej po poniesieniu wykazanych przez nią kosztów utrzymania koniecznego, uwzględniając, iż poniesione z niej muszą być również wydatki na zakup środków czystości i odzieży umożliwia stronie skarżącej poczynienie oszczędności na poczet minimalnego wynagrodzenia adwokata. Przy czym zaznaczyć należy, że oszczędności te nie spowodują uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego. Na zakończenie powyższych rozważań zaznaczyć należy, że określając wysokość kosztów utrzymania koniecznego referendarza sądowy nie wziął pod uwagę wysokości płaconych przez stronę skarżącą podatków. Podatków nie zalicza się bowiem do kosztów utrzymania koniecznego. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. należało orzec jak na wstępie.