II SA/Lu 556/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Wąsikowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 grudnia 2009 r. sprawy ze skarg M. K. i P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie uznania działki za mienie gminne. oddala skargi. Decyzją z dnia [...] Starosta na podstawie art. 8 ust.1 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U Nr 28, poz. 169 ze zmianami ) uznał, że działka oznaczona numerem ewidencyjnym [...] o powierzchni 0, 4657ha położona w obrębie geodezyjnym M. O. stanowi mienie gminne Gminy Sz. W uzasadnieniu decyzji podano, że wspomniana działka jest drogą dojazdową do pól i jest we władaniu Gminy Sz., stanowi zatem dobro ogólne. Wniosek o wznowienie postępowania zakończonego wspomnianą decyzją złożył P. K. Wojewoda decyzją z dnia [...] odmówił wznowienia postępowania uznając, że nie jest on stroną postępowania. W dniu 3 stycznia 2009 r. M. K. działając z upoważnienia P. K. złożyła ponownie wniosek o wznowienie powyższego postępowania motywując go tym, że nie brał on w nim udziału jako strona. Wyjaśniła, że jest on właścicielem sąsiedniej nieruchomości nr [...] graniczącej z działką 824, a od 2000 r. toczą się spory co do przebiegu granicy między tymi działkami. Decyzją z dnia [...] Starosta odmówił wznowienia postępowania. Organ wyjaśnił, że decyzja z dnia [...] została zgodnie z art. 8 ust.6 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz.U. Nr 28, poz. 169 ze zmianami), podana do publicznej wiadomości na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy Sz. na okres dwóch tygodni tj. od dnia 25 stycznia 2008r. do dnia 8 lutego 2008r. Zgodnie z powyższym przepisem uważa się, że decyzja została doręczona wszystkim uprawnionym do udziału. Strona zatem w ciągu tych dwóch tygodni mogła brać udział w postępowaniu. Po uchyleniu powyższej decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu [...], Starosta postanowieniem z dnia [...] wznowił postępowanie w sprawie, a następnie decyzją z dnia [...] odmówił uchylenia decyzji z dnia 21 stycznia 2008r. Organ wyjaśnił, że stosownie do art.148 § 1 i § 2 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się w terminie 1 miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Tymczasem, jak ustalono, już w dniu 5 listopada M. K. pełnomocnik P. K. wniosła o skserowanie akt sprawy oraz o uznanie jej stroną postępowania, przez co należy domniemywać, że wiedziała o decyzji z dnia [...]. Jednobrzmiące odwołania od powyższej decyzji złożyli zarówno M. K. jak i P. K. Rozpoznając odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję i umorzyło postępowanie pierwszej instancji. Organ odwoławczy także podkreślił, że stosownie do art. 148 § 1 i § 2 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się w terminie 1 miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa biegnie od dnia w którym strona dowiedziała się o decyzji. W myśl art. 8 ust. 6 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych decyzje w sprawach wymienionych w ust.1 podaje się do wiadomości uprawnionych do udziału we wspólnocie w sposób przyjęty w danej miejscowości oraz ogłasza się je przez wywieszenie w Urzędzie Gminy na okres 14 dni. Po tym terminie decyzję uważa się za doręczoną wszystkim uprawnionym. Kolegium ustaliło, powołując się na pismo Starosty z dnia 20 lipca 2009r., że na terenie miejscowości Sz. obręb M. O. nie ma przyjętego sposobu podawania decyzji do wiadomości. Stwierdzono natomiast, że decyzja z dnia [...] została wywieszona na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy Sz. na okres 14 dni od dnia 25 stycznia 2008 r. do dnia 8 lutego 2008 r. , co potwierdza adnotacja Wójta Gminy na decyzji. Miesięczny termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania należy liczyć od 9 lutego 2008r., co oznacza, że upłynął w dniu 9 marca 2008r. P. K. i M. K. złożyli wnioski o wznowienie postępowania 5 stycznia 2009 r., a więc z uchybieniem terminu. Odwołujący się nie złożyli wniosku o jego przywrócenie. Zdaniem Kolegium wobec uchybienia terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania należało na podstawie art.149 § 3 kpa odmówić wznowienia postępowania. Skoro jednak mimo to postępowanie wznowiono, podlegało ono umorzeniu. Nie było natomiast podstaw do wydawania decyzji w oparciu o art.151 § 1 kpa. W skargach o takiej samej treści M. K. i P. K. zarzucili organowi błędną wykładnię art. 138 § 1 pkt 2 kpa, art. 49 kpa oraz art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. Zdaniem skarżących decyzja Kolegium jest niezgodna z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 13 października 2005 r. sygn. akt I SA/Bk 265/05 i wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Oddział Zamiejscowy w Łodzi z dnia 20 września 1995 r. sygn. akt SA/Łd 1281/95, z których przytoczyli fragmenty uzasadnień. Nie podali jednak na czym polegała wadliwość zaskarżonej decyzji, jeśli chodzi o naruszenie przepisów art. 138 § 1 pkt 2 kpa, art. 49 kpa przez Kolegium. Dowodzili natomiast, że zgodnie z art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych decyzje w sprawach wymienionych w ust.1 i 2 podaje się do wiadomości uprawnionych do udziału we wspólnocie w sposób przyjęty w danej miejscowości oraz ogłasza się je przez wywieszenie w Urzędzie Gminy na okres 14 dni. Po upływie tego okresu decyzję uważa się za doręczoną wszystkim uprawnionym do udziału. Z przepisu tego wynika zatem, jak podnoszą skarżący, że o skutecznym doręczeniu decyzji można mówić tylko wówczas, gdy spełnione są obydwa warunki przewidziane w tym przepisie. Tymczasem organ nie wykazał, aby decyzja była podana do wiadomości osobom uprawnionym do udziału we wspólnocie w sposób przyjęty w miejscowości Szastarka. Skarżący zaznaczyli, że dostęp do Urzędu Gminy jest ograniczony czasem jego urzędowania oraz dniami wolnymi i świętami. Trudno jest codziennie jeździć do Urzędu i czytać ogłoszenia zamiast zająć się rolnictwem. W ocenie skarżących trudno zatem przyjąć, że decyzja została doręczona skutecznie. Nie było zatem podstaw do umorzenia postępowania w I instancji. Kolegium zdaniem skarżących powinno uchylić decyzję i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Staroście w celu uchylenia decyzji z dnia [...]. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Błędne jest założenie skarżących upatrujących podstawy uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w wadliwym ich zdaniem ustaleniu daty doręczenia im decyzji Starosty z dnia [...]. Przepis art. 148 ust. 2 kpa stanowi bowiem jasno, że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, a więc nie brania przez stronę bez własnej winy udziału w postępowaniu biegnie nie od daty doręczenia decyzji, ale od daty dowiedzenia się o niej tj. powzięciu wiadomości o istnieniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu (wyrok NSA z dnia 3 lutego 1998 r. w sprawie sygn. akt I SA 769/97). Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest przy tym pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji. W pierwszym przypadku chodzi tylko o informację o wydaniu decyzji, w drugim o czynność jej doręczenia. Artykuł 148 § 2 kpa nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa dopełnienia wymogu doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg tego terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2006 r. sygn. (akt II OSK 622/05 ONSAiWSA 2006/5/133, Wokanda 2006/7-8/72, wyrok NSA z dnia 29 listopada 2004 r. II SA 4189/03 Legalis). W sprawie jest oczywiste, że M. K. działając w imieniu syna P. K. wiedziała o decyzji z dnia [...] już w dniu 5 listopada 2008 r., kiedy to wniosła do Wydziału Architektury, Budownictwa i Środowiska Starostwa Powiatowego w K. wniosek o " skserowanie" jej akt sprawy zakończonej wspomnianą decyzją, a najpóźniej 19 listopada 2008 r. składając skargę do Samorządowego Kolegium Odwoławczego na uniemożliwienie jej przejrzenia akt sprawy, które były podstawą wydania wspomnianej decyzji. Ponieważ skutki działania pełnomocnika dotyczą mocodawcy, Kolegium słusznie uznało, że P. K. składając wniosek w dniu 3 stycznia 2009 r. (data wpływu do organu 5 stycznia 2009 r.) uchybił terminowi do wniesienia wniosku. Okoliczność ta skutkuje odmową wznowienia postępowania, natomiast w sytuacji, gdy mimo braku ustawowej przesłanki postępowanie zostało wznowione podlega ono umorzeniu przez organ odwoławczy. W postępowaniu odwoławczym organ był zatem zobowiązany do uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa jako bezprzedmiotowego (art.105 § 1 kpa). Zwrócić należy ponadto uwagę, że jeśli podstawą wznowienia postępowania jest pozbawienie strony możliwości udziału w postępowaniu (art.145 § 1 pkt 4 kpa) żądając wznowienia postępowania określony podmiot musi wykazać, iż przysługiwały mu w postępowaniu, w którym bez swojej winy nie brał udziału, prawa strony, czyli że wynik postępowania dotyczył jej interesu prawnego lub obowiązku. Konstatacja ta ma o tyle istotne znaczenie, że nie ocenia się terminowości wniosku przez podmiot nie uprawniony do jego złożenia, nie będący stroną (wyrok NSA z dnia 11 marca 2002r IV SA 1323/00 Legalis). Definicja strony (art. 28 kpa) opiera się na konstrukcji interesu prawnego, który oznacza wpływ wyniku postępowania na chronioną prawem materialnym sferę praw i obowiązków określonego podmiotu. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się zatem do ustalenia prawdopodobnego związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa administracyjnego. W wyroku z dnia 13 marca 2001 r., sygn. akt I SA 2312/99 LEX nr 78956 ) Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że aby mieć przymiot strony, należy wykazać interes prawny w danym postępowaniu lub w żądaniu dokonania czynności przez organ. Pojęcie interesu prawnego ma charakter materialnoprawny, to znaczy, że musi wynikać z przepisów prawa materialnego, czyli normy prawnej stanowiącej podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku. Nie wystarczy wykazanie jakiegokolwiek interesu, ale musi mieć on charakter prawny, a więc musi istnieć norma prawna przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu możliwość wydania określonej decyzji lub podjęcia czynności (por. też wyrok NSA z dnia 19 stycznia 1995 r., I SA 1326/93 Glosa 1996/1/5 oraz wyrok NSA z dnia 15 października 1998 r. III SA 955/97 LEX nr 34944 i wyrok NSA 3 listopada 2003r. I SA 30/02 Legalis). Z akt sprawy nie można wywieść, aby interes prawny w powyższym rozumieniu posiadała M. K., która wyjaśniła, że w 2001 r. przekazała gospodarstwo swojemu synowi. Jej interes ma zatem charakter faktyczny, nie uzasadniający udziału w postępowaniu, co powoduje oddalenie także jej skargi. Z tych względów na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu administracyjnym (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zmianami ) skargi należało oddalić.