II SA/Lu 559/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 08 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. Z. na uchwałę Rady Gminy z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego w sprawie II SA/Lu 605/06 p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Strona skarżąca K. Z. na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Do wniosku dołączono potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię decyzji zmieniającej nakaz płatniczy podatku rolnego, potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię faktury VAT za energię elektryczną, potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię decyzji Prezesa KRUS, kserokopię pisma z KRUS, dwie potwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie pism z banku kierowanych do strony skarżącej, trzy potwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie wezwań do zapłaty, potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopie zaświadczenia z Banku Spółdzielczego Ziemi K. w K., trzy potwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie zaświadczeń o wysokości dochodów z Urzędu Skarbowego w J. L. oraz potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię rachunków za obsługę prawną świadczoną przez adwokata. Strona skarżąca wezwana do uzupełniania braków formalnych druku o symbolu PPF uzupełniła je w zakreślonym terminie. Ze względu na to, że oświadczenie złożone na druku PPF nie zawierało dokładnych informacji o wysokości dochodów gospodarstwa domowego oraz wysokości wydatków na wyżywienie stronę skarżąca wezwano do nadesłania dodatkowego oświadczenia i dokumentu źródłowego wskazującego na wysokość dochodu. Odpowiadając na wezwanie strona skarżąca nadesłała pismo z dnia 2 października 2008 r., w którym oświadczyła, że rezygnuje z ubiegania się o przyznanie prawa pomocy. Do pisma tego strona skarżąca dołączyła potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię dowodów dostawy żywca wieprzowego i rozliczenia za dokonaną dostawę, potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię potwierdzenia przelewu na rachunek bankowy dopłaty bezpośredniej do gospodarstwa rolnego, trzy potwierdzone za zgodność oryginałem kserokopie dowodów spłaty kredytu bankowego, prowizji bankowych i raty kredytu bankowego oraz potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię wypłaty środków przyznanych w ramach zaciągniętego kredytu bankowego. Jednocześnie jak wynika z dołączonego do akt sprawy potwierdzenia przelewu wraz z nadesłaniem pisma z dnia 2 października 2008 r. strona skarżąca tytułem wpisu sądowego od wniesionej skargi uiściła na konto bankowe Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie opłatę w kwocie 100 złotych. Referendarz sądowy stwierdził, że: Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Przed przystąpieniem do oceny zasadności żądania strony skarżącej przyznania jej prawa pomocy rozważenia wymaga to, czy w związku z oświadczeniem zawarty w piśmie z dnia 2 października 2008 r., iż rezygnuje ona z prawa pomocy wniosek jej powinien być rozpoznany merytorycznie. W ocenie referendarza sądowego mimo oświadczenia strony skarżącej, że rezygnuje ona z ubiegania się o przyznanie prawa pomocy wniosek jej w tym zakresie powinien być rozpoznany merytorycznie. Decyduje o tym to, że mimo tego oświadczenia do pisma z dnia 2 października 2008 r. dołączone zostały dokumenty źródłowe do nadesłania, których strona skarżąca została wezwana. Taki działanie zaś zdaniem referendarza sądowego wskazuje na to, że w istocie strona skarżąca nie zrezygnowała z ubiegania się o przyznanie prawa pomocy, co przesądza o konieczności przeprowadzenia oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy. Przechodząc do oceny zasadności wniosku strony skarżącej podnieść należy, że stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej sformułowane w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. oparte są na zwrotach szacunkowych, których samodzielne stosowanie wywołuje konieczność oszacowania wystąpienia określonych w zwrotach szacunkowych stanów faktycznych. Dlatego oceniając zasadność wniosku należy wziąć pod uwagę z jednej strony wysokość obciążeń finansowych związanych z danym postępowaniem, a z drugiej realne, istniejące w chwili składania wniosku możliwości finansowe strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Koszty postępowania tworzą jego koszty sądowe oraz koszt wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika procesowego. Koszty sądowe w rozpoznawanej sprawie każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§ 3, § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – DZ.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192). Stawka minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego dla reprezentowania strony skarżącej w sprawie niniejszej wynosi 240 złotych netto (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) – 292,8 złote brutto (§2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Z oświadczeń strony skarżącej i dokumentów źródłowych wynika, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe wraz z małżonkiem oraz pełnoletnim synem i pełnoletnią córką, z którymi zamieszkuje w domu o powierzchni [...] 2. Strona skarżąca oraz jej mąż w roku podatkowym 2007 nie złożyli zeznania podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych. Do męża strony skarżącej należy gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha fizycznych – [...] ha przeliczeniowych, które przynosi roczny dochód w kwocie [...] złotych zaś średni dochód miesięczne (1/12 dochodu rocznego) w wysokości [...] złotych (dochód obliczono na podstawie obwieszczenia Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 22 września 2008 r. - M.P. z 30 września 2008 r. Nr 72, poz. 656). Do syna strony skarżącej należy gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha fizycznych – [...] ha przeliczeniowych, które przynosi roczny dochód w kwocie [...] złotych zaś średni dochód miesięczne (1/12 dochodu rocznego) w wysokości [...] złotych (dochód obliczono na podstawie obwieszczenia Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 22 września 2008 r. - M.P. z 30 września 2008 r. Nr 72, poz. 656). Ze sprzedaży żywca wieprzowego syn strony skarżącej w roku 2008 osiągnął dochód w kwocie [...] złotych (potwierdzona za zgodność z oryginałem kserokopia dowodów dostawy żywca wieprzowego i rozliczenia za dokonaną dostawę), która to kwota zapewnia średni miesięczny dochodów (1/12 dochodu ze sprzedaży żywca) w kwocie [...] złotych. Natomiast tytułem dopłat bezpośrednich do gospodarstwa rolnego syn strony skarżącej w roku 2008 otrzymało kwotę [...] złotych (potwierdzona za zgodność z oryginałem kserokopia potwierdzenia przelewu na rachunek bankowy dopłaty bezpośredniej do gospodarstwa rolnego), która to kwota daje średni miesięczny dochodów (1/12 dopłat bezpośrednich) w wysokości [...] złotych. Drugie z dzieci strony skarżącej otrzymuje zasiłek rodzinny w kwocie [...] złotych. Strona skarżąca wykazała, że jej miesięczny koszt użytkowania energii elektrycznej wynosi [...] złotych zaś kwartalnie tytułem podatku rolnego uiszcza kwotę [...] złotych. Strona skarżąca wykazała także, że miesięcznie tytułem spłaty zadłużenia wobec ULTIMO uiszcza kwotę [...] złotych. Syn strony skarżącej kwartalnie tytułem podatku rolnego uiszcza kwotę [...] złotych oraz miesięcznie raty ubezpieczenia społecznego w kwocie [...] złotych. Strona skarżąca wykazała także, że ciąży na niej i jej mężu szereg nieregulowanych terminowo zobowiązań względem banków, w których ona bądź jej mażą posiadają kredyty. W miesiącu sierpniu bieżącego roku tytułem spłaty zaciągniętych kredytów syn strony skarżącej uiściło łączną kwotę [...] złotych (kwota otrzymana ze zsumowania kwot wynikających z potwierdzonych za zgodność z oryginałem kserokopii dowodów spłaty należności bankowych). W ocenie referendarza sądowego strona skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania bądź, aby poniesienie przez nią pełnych kosztów niniejszego postępowania grozić mogło jej i osobom pozostającym z nią we wspólnym gospodarstwie domowym uszczerbkiem w koniecznych kosztach utrzymania. Mimo twierdzeń strony skarżącej, że nie dysponuje ona środkami pozwalającymi jej ponieść jakiekolwiek koszty niniejszego postępowania tytułem wpisu sądowego od wniesionej skargi uiściła ona kwotę 100 złotych. Okoliczność ta dowodzi, że strona skarżąca posiada środki pozwalające jej ponieść koszty sądowe niniejszego postępowania zwłaszcza, jeżeli weźmie się pod uwagę, że koszty te każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych. Tym samym brak jest podstaw do przyjęcia, że strona skarżąca nie ma możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania. Brak jest także podstaw do przyjęcia, że strona skarżąca nie jest w stanie ponieść minimalnej stawki wynagrodzenia adwokata ustanowionego dla reprezentowania jej w niniejszym postępowaniu. Strona skarżąca wykazała, że samodzielnie nie osiąga żadnych dochodów. Dochód z należącego do jej męża gospodarstwa rolnego wynosi średnio miesięcznie [...] złote. Odrębne dochody osiągają pozostające ze stroną skarżącą we wspólnym gospodarstwie domowym jej dzieci. Zgodnie z unormowaniem art. 87 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 1964 r. nr 9, poz. 59 ze zm.) rodzicie i dzieci mają obowiązek wspierania się, który to obowiązek zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego obejmuje także koszty postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z dnia 4 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 41/05 – niepublikowane i postanowienie NSA z dnia 4 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 42/05 - niepublikowane). Uwzględniając dochody osiągane przez dzieci strony skarżącej łączny średni miesięczny dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej wynosi [...] złotych. Po odliczeniu od tego dochodu wykazanych przez stronę skarżącą kosztów utrzymania, czyli miesięcznych kosztów energii elektrycznej, rat spłacanych wobec ULTIMO, rat ubezpieczenia społecznego płaconego przez syna strony skarżącej oraz kwot, które miesięcznie powinien zaoszczędzić mąż strony skarżącej i jej syn, aby uiścić kwartalną ratę podatku rolnego w gospodarstwie domowym strony skarżącej pozostaje kwota [...] złotych. Porównanie kwoty dochodu pozostającego w gospodarstwie domowym strony skarżącej po opłaceniu kosztów utrzymania do kwoty minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego dla reprezentowania jej w niniejszym postępowaniu dowodzi, że strona skarżąca ma realną możliwość poniesienia minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego dla reprezentowania jej w niniejszym postępowaniu bez narażenia siebie i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym na uszczerbek utrzymania koniecznego. Uiszczenie przez stronę skarżącą minimalnego wynagrodzenia adwokata w kwocie brutto spowoduje, że z kwoty pozostającej w gospodarstwie domowym strony skarżącej po poniesieniu wykazanych kosztów utrzymania pozostanie kwota [...] złotych zapewniająca miesięczny dochód na osobę w gospodarstwie domowym strony skarżącej w kwocie [...] złotych. Kwota dochodu pozostającego w gospodarstwie domowym strony skarżącej po opłaceniu kosztów utrzymania zapewnia także realną możliwość poniesienia prócz kosztów minimalnego wynagrodzenia adwokata w kwocie brutto kosztów sądowych niniejszego postępowania bez narażenia strony skarżącej i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym na uszczerbek w koniecznych kosztach utrzymania. Decyzje o tym tak wysokość kosztów sądowych niniejszego postępowania, wysokość minimalnego kosztu ustanowienia adwokata jak i wysokość dochodu strony skarżącej. Nie bez znaczenia dla tej oceny pozostaje także to, że koszty sądowe występować będą sukcesywnie w toku postępowania, co obok ich wysokości decyduje o możliwości ich poniesienia przez stronę skarżącą bez wywołania uszczerbku utrzymania koniecznego. Ponadto zauważyć należy, że syn strony skarżącej w miesiącu sierpniu bieżącego roku tytułem spłaty zaciągniętych zobowiązań uiścił łącznie kwotę [...]. Biorąc pod uwagę, że średni miesięczny dochód syna strony skarżącej wynosi [...] złotych (dochód ten pochodzi z uprawy gospodarstwa rolnego, kwot uzyskiwanych ze sprzedaży żywca wieprzowego i otrzymywanych dopłat bezpośrednich do gospodarstwa rolnego) uiszczenie przez niego kwoty niemal dwukrotnie przewyższającej kwotę średniego miesięcznego dochodu wskazuje, że prócz wykazanych źródeł dochodu gospodarstwo domowe strony skarżącej posiada także źródła, których nie ujawniła ona w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.