II SA/Lu 562/25

WyrokWSA w Lublinie2025-12-16

Skład orzekający: Joanna Cylc-Malec, Grzegorz Grymuza, Anna Ostrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego jest właściwy do nakazania wykonania nasadzeń zieleni izolacyjnej, które stanowiły warunek udzielenia pozwolenia na budowę, czy też obowiązek ten należy do organu egzekucyjnego?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego jest właściwy do nakazania wykonania nasadzeń zieleni izolacyjnej, które zostały wprost zawarte jako warunek w decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ odwoławczy naruszył zasadę związania oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku sądu administracyjnego, uchylając decyzję organu I instancji i odmawiając nakazania wykonania nasadzeń, zamiast kontynuować postępowanie naprawcze w trybie art. 51 Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Skarżący M. C. domagał się nakazania wykonania nasadzeń zieleni izolacyjnej wzdłuż granic działki, na której inwestor M. K. wybudował kurnik. Organ I instancji nakazał wykonanie nasadzeń, uznając ich brak za istotne odstąpienie od projektu. Organ II instancji uchylił tę decyzję, odmawiając nakazania wykonania nasadzeń i uznając, że sprawa należy do kompetencji organu egzekucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu II instancji, zarzucając naruszenie zasady związania poprzednim wyrokiem sądu w tej samej sprawie.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Anna Ostrowska Protokolant Referent stażysta Martyna Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 18 czerwca 2025 r., znak: ZOA-VII.7721.4.2024 w przedmiocie odmowy nakazania wykonania nasadzeń zieleni I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie na rzecz M. C. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sygn. akt II SA/Lu [...] U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia 8 kwietnia 2025 r. znak: PINB.5141.9.2023 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Radzyniu Podlaskim na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 51 ust. 7. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 418, dalej jako "pr. bud.") nakazał inwestorowi M. K. w zakreślonym terminie podjąć czynności w celu doprowadzenia zrealizowanej inwestycji obejmującej budowę budynku kurnika K3 o obsadzie 140 DJ do chowu brojlerów kurzych wraz z wybiegiem dla kur oraz zmianę przeznaczenia wiat gospodarczych na wybiegi dla kur przy istniejących kurnikach K1 i K2, budowę zbiornika ścieków technologicznych o poj. V=2 x 7,50 m3, dwóch silosów paszowych o poj. 18 m3 (każdy) i zbiornika ścieków bytowych o poj. V=3,0 m3 w terenach upraw rolniczych z dopuszczeniem zabudowy w miejscowości W. przy ul. [...] na działce nr ewid. [...], w obrębie ewid. [...] W. [...]" tj. wykonać: - nasadzenia pasa zieleni izolacyjnej składającego się z rodzimych gatunków drzew i krzewów zgodnie z typem siedliska, uwzględniający zarówno liściaste i iglaste odmiany roślin średnio i wysokopiennych, tworząc zwarty kompleks zieleni o szerokości min. 1,5 m i wysokości co najmniej 1,8 m, wzdłuż południowej granicy z działkami nr ewid. [...] i [...]; - uzupełnić nasadzenia pasa zieleni izolacyjnej składającego się z rodzimych gatunków drzew i krzewów zgodnie z typem siedliska, uwzględniający zarówno liściaste i iglaste odmiany roślin średnio i wysokopiennych, tworząc zwarty kompleks zieleni o szerokości min. 1,5 m i wysokości co najmniej 1,8 m, wzdłuż wschodniej granicy z działkami nr nr ewid. [...], [...], [...], [...]; - uzupełnić nasadzenia pasa zieleni izolacyjnej składającego się z rodzimych gatunków drzew i krzewów zgodnie z typem siedliska, uwzględniający zarówno liściaste i iglaste odmiany roślin średnio i wysokopiennych, tworząc zwarty kompleks zieleni o szerokości min. 1,5 m i wysokości co najmniej 1,8 m, wzdłuż północnej granicy z działkami nr ewid. [...]; - przedstawić projekt zamienny w celu uzyskania decyzji o zatwierdzeniu projektu zamiennego zagospodarowania działki, jak również wykonać nasadzenia. Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 18 czerwca 2025r., znak: ZOA-YII.7721.4.2024 po rozpatrzeniu odwołania M. K. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 pr. bud. odmówił nakazania M. K. wykonania nasadzeń zieleni średnio i wysokopiennej wzdłuż północnej, wschodniej i południowej granicy działki nr ewid. [...], położonej przy ul. [...] w W. . Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu 24 października 2023 r. M. C. złożył w PINB w Radzyniu Podlaskim podanie, w którym wskazał, że w trakcie realizacji inwestycji budowlanej w postaci budowy kurników na sąsiadującej z jego nieruchomością działce nie dokonano nasadzeń izolacyjnego pasa zieleni. Organ I instancji stwierdził, że opisana wyżej inwestycja została zrealizowana na podstawie decyzji Starosty Radzyńskiego z dnia 21 października 2021r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia M. K. pozwolenia na budowę; dotyczy to także nasadzeń. W związku z tym organ nie znalazł podstaw do nakładania na inwestora żadnych obowiązków w tym zakresie i decyzją z dnia 5 lutego 2024r. umorzył postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Decyzją z dnia 4 kwietnia 2024r. LWINB utrzymał w mocy tę decyzję, jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po rozpoznaniu skargi M. C. wyrokiem z dnia 10 września 2024r., sygn. akt II SA/Lu 445/24 uchylił decyzje organów obu instancji i przekazał im sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd zauważył, że w trakcie postępowania w sprawie ustalono, że inwestor nie dokonał prawidłowo nasadzeń pasa zieleni izolacyjnej przewidzianych w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej z dnia 3 marca 2021 r w sprawie środowiskowych uwarunkowań dla realizacji spornego przedsięwzięcia, przy czym wskazano, że do wyegzekwowania obowiązku wykonania tych nasadzeń został wyznaczony Starosta Radzyński stosownie do art. 86c ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (aktualnie tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 1112, dalej u.i.o.ś.). Sąd zauważył, że w pkt 5 ppkt 1 decyzji udzielającej pozwolenia na budowę spornej inwestycji zawarto następujący warunek: "w celu ograniczenia rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń powietrza na tereny sąsiednie w granicach terenu gospodarstwa rolnego nakładam obowiązek wykonania przed rozpoczęciem etapu budowy planowanej inwestycji nasadzenia pasa zieleni izolacyjnej składającego się z rodzimych gatunków drzew i krzewów zgodnie z typem siedliska, uwzględniając zarówno liściaste i iglaste odmiany roślin średnio i wysokopiennych, tworzących zwarty kompleks zieleni o szerokości min. 1,5 m, co najmniej wzdłuż północnej, wschodniej i południowej granicy działki". Również w projekcie zagospodarowania działki oznaczono graficznie nasadzenia średnio i wysokopienne liściaste i iglaste, a w opisie projektu zagospodarowania działki wskazano, że wzdłuż północnej, wschodniej i południowej granicy działki planuje się pas zieleni izolacyjno-ochronnej, będą to rośliny zimozielone z gatunku tuja. W związku z tym, w ocenie Sądu, obowiązkiem organów nadzoru budowlanego (art. 84a ust. 1 pkt 1 pr. bud.) była kontrola wykonania spornych nasadzeń zieleni w zakresie zgodności z warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę. Sąd podkreślił przy tym, że ewentualna egzekucja administracyjna decyzji środowiskowej przez Starostę Radzyńskiego jest możliwa wyłącznie w zakresie, w którym warunki w niej zawarte nie zostały przeniesione do decyzji o pozwoleniu na budowę – art. 86c w zw. z art. 86 i art. 72 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. Warunki dotyczące nasadzeń izolacyjnych, które mają ograniczać negatywne oddziaływania obiektu kurnika na działki sąsiednie zostały natomiast wprost wyartykułowane w treści decyzji budowlanej oraz zawarte w projekcie zagospodarowania działki nr [...]. Wskazując na przepis art. 50 ust. 1 pkt 4 pr. bud. i art. 51 ust. 1 pkt 3 pr. bud. Sąd podniósł, że w toku ponownego rozpatrywania sprawy organy nadzoru muszą wyjaśnić, czy brak nasadzeń izolacyjnych, czy też niespełnianie przez nasadzenia warunków określonych w decyzji stanowi istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki oraz pozwolenia na budowę. Analiza powinna być dokonana w szczególności w świetle art. 36a ust. 5 pkt 1 pr. bud., w którym to przepisie za istotne odstąpienie uznaje się odstąpienie od projektu zagospodarowania działki lub terenu w przypadku zwiększenia obszaru oddziaływania na obiekt poza działkę, na której obiekt budowlany został zaprojektowany. Wykonując zalecenia Sądu organ I instancji w dniu 26 lutego 2025 r. przeprowadził ponowne oględziny, podczas których ustalił, że wzdłuż północnej strony działki nr ewid. [...] istnieją nasadzenia tui w pasie ok. 0,9 - 1,0 m mierząc od ogrodzenia do skraju korony; wzdłuż wschodniej strony tej działki istnieją nasadzenia tui (na części wysokość ok. 1,80 m i szerokości pasa ok. 1 m, na części - długości 21 m, wysokości ok. 1,5 m i szerokości pasa ok. 0,8 m), natomiast wzdłuż południowej strony, na długości 177,3 m istnieją nasadzenia tui i grabów - wysokość tui wynosi od 0,4 m do 1,5 m, zaś wysokość grabów od 0,5 m do 1,5 m., a szerokość pasa wynosi od 0,80 m do 1,30 m, przy czym na długości 206,70 m nie występują nasadzenia, a jedynie znajduje się tam sad wiśniowy. Organ I instancji stwierdził na podstawie tych ustaleń, że inwestor nie wykonał warunków zawartych w decyzji o pozwoleniu na budowę, gdyż szerokość nasadzenia pasa zieleni wynosi od 0,80 m do 1,30 m z zaprojektowanej szerokości minimalnej 1,5 m. Ponadto kompozycja nasadzeń jest niejednolita, występują pomiędzy nimi przerwy, a więc nie tworzą one zwartego kompleksu. Wprawdzie od strony północnej występują niewielkie wolne przestrzenie i można przypuszczać, że w krótkim czasie korony tui zrosną się tworząc zwarty pas zieleni, jednak pomiędzy tujami w niektórych miejscach odstępy między koronami wynoszą 0,60 - 0,70 m (szczególnie przy narożniku północno-wschodnim działki). Natomiast od strony południowej nasadzenia są niewielkie, zaś przerwy między nimi są duże - nie tworzą zwartego pasa zieleni, zaś na długości 206,70 m w ogóle nie ma nasadzeń. Od strony wschodniej istnieją nasadzenia tui na części o wys. 1,80 m i szerokości 0,90 - 1,00 m, zaś na długości ok. 21 m, nasadzenia tui mają wysokość 1,50 m i szerokość pasa ok. 0,80 m, a przerwy pomiędzy tujami w niektórych miejscach wynoszą nawet 0,80 m. Organ podkreślił, że decyzja środowiskowa jest jednym z kluczowych dokumentów wymaganych przed uzyskaniem pozwolenia na budowę, a jej warunki powinny być spełnione przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Zdaniem organu, wobec braku wymaganego pasa zieleni izolacyjnej nastąpiło zwiększenie obszaru oddziaływania na działki nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], co należało zakwalifikować jako istotne odstępstwa określone w art. 36a ust. 5 pkt 1 pr. bud. W związku z powyższym organ I instancji działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 51 ust. 7 wydał wskazaną na wstępie decyzję. Organ odwoławczy rozpatrując odwołanie inwestora M. K. nie podzielił stanowiska organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego, inwestor nie odstąpił istotnie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki, bowiem w ocenie tego organu "inwestor nie wykonał obowiązku nałożonego na niego decyzją o pozwoleniu na budowę". Zmiana nie stanowi istotnego odstępstwa w rozumieniu art. 36a pr. bud., ponieważ dotyczy wyłącznie realizacji warunku pozaprojektowego z decyzji o pozwoleniu na budowę, niebędącego robotami budowlanymi. Zmiana ta nie wpłynie na układ zagospodarowania terenu, parametry techniczne obiektów budowlanych, nie ogranicza zabudowy działek sąsiednich. Poza tym, w myśl art. 3 pkt 20 pr. bud. przez "obszar oddziaływania obiektu" należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu, zaś w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z takim przypadkiem. Organ podniósł, że skoro obowiązek dokonania nasadzeń miał zostać zrealizowany przed rozpoczęciem inwestycji, a inwestor nasadzeń nie wykonał w całości, to egzekwowanie tego nakazu należy do Starosty Radzyńskiego, jako organu egzekucyjnego właściwego do egzekucji obowiązków niepieniężnych– organ odwoławczy przytoczył treść przepisów art. 1a pkt 13, art. 2 § 1 pkt 10, art. 3 § 1, art. 20 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2025 r., poz. 132 z późn. zm., dalej jako u.p.e.a.) oraz art. 4 ust 1 pkt 11 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. 2024, poz. 107 z późn. zm.). Wskazał, że żaden przepis prawa nie daje organom nadzoru budowlanego prawa do prowadzenia egzekucji administracyjnej obowiązku niepieniężnego wynikającego z pozwolenia na budowę. Przepisy pr. bud. wyraźnie określają przypadki kiedy organ nadzoru budowlanego może wydać decyzję o nałożeniu czynności i tę decyzję egzekwować w drodze egzekucji administracyjnej. Organy nadzoru nie powinny zatem prowadzić postępowania w niniejszej sprawie, lecz przekazać sprawę Staroście Radzyńskiemu. Organ odwoławczy podniósł, że na Starostę Radzyńskiego jako organ właściwy w przedmiocie wyegzekwowania spornego obowiązku nasadzenia pasa zieleni izolacyjnej stosownie do art. 86c u.i.o.ś., wskazało także Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozstrzygając spór o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy W. a Starostą Radzyńskim. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Kolegium, że przeniesienie danego obowiązku określonego w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach do jednej z decyzji następczych wymienionych w art. 72 ust. 1 u.i.o.ś. wyklucza możliwość dochodzenia jego egzekucji na podstawie decyzji środowiskowej. Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, podobnie jak organ I instancji, że inwestor nie zrealizował nasadzeń wzdłuż północnej, wschodniej i południowej granicy działki nr ewid. [...] o prawidłowej szerokości 1,5 m, a wzdłuż południowej strony działki na długości 206,70 m nie wykonał żadnych nasadzeń - z tej strony znajduje się jedynie sad wiśniowy, który nie stanowi realizacji wytycznych ujętych w decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ odwoławczy za nietrafny uznał zarzut inwestora, że poszerzanie pasa zieleni może stanowić zagrożenie pożarowe, ponieważ w przypadku zaistnienia pożaru dojazd służb ratunkowych zostanie znacząco utrudniony, szczególnie od strony północnej będzie niemożliwy. Organ wskazał, że w projekcie droga pożarowa została zapewniona z drogi powiatowej (działka nr ewid.[...]) poprzez istniejący zjazd oraz projektowane utwardzenie z tłucznia wokół budynków kurnika. Odnosząc się natomiast do pism M. C. dotyczących doboru odpowiednich gatunków drzew do nasadzeń, organ odwoławczy podniósł, że decyzja o pozwoleniu na budowę zawiera ogólne wytyczne i nie wskazuje konkretnych gatunków liściastych i iglastych odmian roślin średnio i wysokopiennych, to od inwestora zależy dobór środków do realizacji wyznaczonego przez ww. decyzję celu, jakim jest ograniczenie rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń na tereny sąsiednie. Ponadto organ wyjaśnił, że w strukturach powiatowych i wojewódzkich inspektoratów nadzoru budowlanego zatrudniani są przede wszystkim specjaliści posiadający wykształcenie i uprawnienia w zakresie budownictwa, inżynierii lądowej i pokrewnych dziedzin technicznych. Zakres ich kompetencji dotyczy oceny prawidłowości prowadzenia robót budowlanych, a nie kwestii przyrodniczych czy środowiskowych. Ocenianie prawidłowości doboru gatunków drzew lub sposobu realizacji kompensacji przyrodniczej nie mieści się w ramach ich ustawowych zadań ani kompetencji zawodowych ich pracowników. Kwestie związane z ochroną zieleni, realizacją nasadzeń zastępczych oraz zgodnością z decyzjami o środowiskowych uwarunkowaniach mieszczą się w kompetencjach odpowiednich organów ochrony środowiska. Końcowo organ odwoławczy stwierdził, że brak nasadzeń izolacyjnych, czy też niespełnianie przez nasadzenia warunków określonych w decyzji nie stanowi istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki oraz pozwolenia na budowę, ponieważ wyegzekwowanie przez uprawniony organ kompleksu nasadzeń pozwoli na pełne wykonanie obowiązku przez inwestora w powyższym zakresie. Mając powyższe na uwadze, organ odwoławczy wskazaną na wstępie decyzją z dnia 18 czerwca 2025r. uchylił decyzję organu I instancji i odmówił nakazania inwestorowi dokonania spornych nasadzeń. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie M. C. domagał się uchylenia decyzji organu odwoławczego. Zarzucił niewykonanie wyroku w sprawie II SA/Lu 445/24. Podniósł, że nasadzenia są niewystarczające, gdyż nie tworzą zwartego kompleksu i nie pełnią funkcji izolacyjnej, bowiem z terenu inwestycji przedostają się na działkę skarżącego "odory chemiczne". Skarżący domaga się ponadto od Sądu wskazania, kto ma dokończyć egzekucję obowiązku wykonania nasadzeń. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ trafnie zarzuca skarżący, że Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie uchylając decyzję organu I instancji i odmawiając nakazania inwestorowi M. K. wykonania nasadzeń, nie uwzględnił stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wyrażonego w wydanym w niniejszej sprawie wyroku z dnia 10 września 2024r., sygn. akt II SA/Lu 445/24, naruszając art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024r., poz.935, dalej jako "p.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych w zapadłym wcześniej wyroku sądu, ponieważ są nimi związane. Natomiast w razie zaskarżenia do sądu decyzji wydanej po ponownym rozpoznaniu sprawy, sąd administracyjny kontroluje, czy organy administracji prawidłowo uwzględniły wytyczne zawarte w uprzednim wyroku. Podporządkowanie się wyrażonej przez sąd ocenie prawnej i jego wytycznym co do dalszego postępowania stanowi zatem główne kryterium weryfikacji poprawności nowo wydanych decyzji. (zob. wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2025 r., sygn. akt I OSK 1701/22). Nieprzestrzeganie art. 153 p.p.s.a. podważa obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadzi do niespójności działania systemu władzy publicznej. Związanie oceną prawną wyrażoną w uzasadnieniu orzeczenia oraz wynikającymi z niej wskazaniami co do dalszego postępowania oznacza, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się jemu w pełnym zakresie oraz do konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (zob. np. wyrok NSA z dnia 30 lipca 2009 r., sygn. akt II FSK 451/08). Należy przy tym podkreślić, że ocena prawna może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. Natomiast naruszenie przez organy administracyjne postanowień art. 153 p.p.s.a. uzasadnia możliwość powtórnego zaskarżenia aktu lub czynności na tej podstawie i spowoduje uchylenie ich przez sąd administracyjny. Stanowi to gwarancję przestrzegania przez te organy związania orzeczeniem tego sądu. W orzecznictwie podkreśla się, iż działania naruszające tę zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych, już chociażby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także i samego sądu administracyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2025 r., sygn. akt II GSK 2846/24). Przedmiotem niniejszej sprawy jest niewykonanie przez inwestora M. K. nasadzeń przewidzianych w ramach inwestycji polegającej na budowie budynku kurnika (...) wraz z wybiegiem dla kur oraz innych obiektów budowlanych (zbiornika ścieków technologicznych i bytowych, silosów paszowych) w W. na działce nr ewid. [...], objętej decyzją Starosty Radzyńskiego z dnia 21 października 2021r. zatwierdzającą projekt zagospodarowania działki i projekt architektoniczno-budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę i decyzją Wójta Gminy W. z 5 sierpnia 2020r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji przedsięwzięcia (zmienioną częściowo decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej z dnia 3 marca 2021r.). Spór sprowadza się do tego, czy organy nadzoru budowlanego są uprawnione do wyegzekwowania od inwestora wykonania spornych nasadzeń. Kwestia ta była przedmiotem oceny przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie. W wydanym w niniejszej sprawie wyroku z 10 września 2024r., sygn. akt II SA/Lu 445/24 Sąd jednoznacznie stwierdził, że wykonanie nasadzenia pasa zieleni izolacyjnej było warunkiem udzielenia pozwolenia na budowę i warunek ten został wprost zawarty w decyzji o pozwoleniu na budowę – pkt 5 ppkt 1. W związku z tym nieprawidłowe było – zdaniem tego Sądu - stanowisko organów nadzoru co do braku kompetencji w zakresie kontroli wykonania tych nasadzeń. Skoro Starosta Radzyński jako organ architektoniczo-budowlany zawarł w decyzji o pozwoleniu na budowę szczegółowe wymagania co do szerokości oraz charakteru nasadzeń izolacyjnych, których celem było ograniczenia negatywnego oddziaływania inwestycji budowlanej na tereny sąsiednie, to obowiązkiem organów nadzoru było sprawdzenie, czy przedmiotowe nasadzenia zostały wykonane zgodnie z decyzją. Sąd wyraźnie podkreślił, że ewentualna egzekucja administracyjna decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowej inwestycji przez Starostę Radzyńskiego jest możliwa jedynie w zakresie, w którym warunki w niej zawarte nie zostały przeniesione do decyzji o pozwoleniu na budowę, co wynika z art. 86c w zw. z art. 86 i art. 72 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. Warunki dotyczące nasadzeń izolacyjnych, które mają ograniczać negatywne oddziaływania obiektu kurnika na działki sąsiednie zostały natomiast wprost wyartykułowane w treści decyzji budowlanej oraz zawarte w projekcie zagospodarowania działki nr [...]. Tymczasem Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w zaskarżonej decyzji zajął stanowisko wprost sprzeczne ze stanowiskiem Sądu. Organ stwierdził bowiem, że kwestia dokonania nasadzeń pasa zieleni izolacyjnej to warunek "pozaprojektowy", a zatem organy nadzoru nie powinny prowadzić postępowania w tej sprawie, lecz przekazać sprawę właściwemu w tym zakresie organowi egzekucyjnemu tj. Staroście Radzyńskiemu. Organ odwoławczy w istocie podejmuje więc polemikę z sądem, niedozwoloną na tym etapie – organ miał bowiem prawo zakwestionować dokonaną przez Sąd ocenę stanu faktycznego i prawnego rozpatrywanej sprawy wyłącznie w skardze kasacyjnej od wyroku II SA/Lu 445/24, jednak z tego prawa nie skorzystał. W związku z tym, mając na względzie omówioną wyżej zasadę związania organów prawomocnym wyrokiem (art. 153 p.p.s.a.), obowiązkiem organów było podjęcie czynności zaleconych przez ten Sąd, a więc prowadzenie postępowania w trybie art. 50 ust. 1 pkt 4 i art. 51 ust. 1 pkt 3 pr. bud. O ile jednak organ I instancji zasadnie przeprowadził czynności dowodowe, dokonał ustaleń w zakresie wykonania nasadzeń oraz wyraził swoje stanowisko co do istotnego odstąpienia przez inwestora od warunków pozwolenia na budowę, o tyle organ odwoławczy w ogóle nie zastosował wskazanego przez Sąd trybu postępowania naprawczego i to pomimo tego, że podzielił ustalenia organu I instancji, że nasadzenia nie zostały dostatecznie wykonane oraz pomimo świadomości, że ich celem było ograniczenie rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń na tereny sąsiednie. Decyzja organu odwoławczego została więc wydana z istotnym naruszeniem art. 153 p.p.s.a., mającym wpływ na wynik, dlatego konieczne stało się jej usunięcie z obrotu prawnego. Organ odwoławczy powinien jeszcze raz rozpatrzyć odwołanie biorąc pod uwagę zalecenia Sądu, że należy podjąć czynności w trybie art. 50 ust. 1 pkt 4 i art. 51 ust. 1 pkt 3 pr. bud. oraz wyjaśnić, czy brak nasadzeń izolacyjnych, czy też niespełnianie przez nasadzenia warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę stanowi istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki oraz pozwolenia na budowę. Sąd wyjaśnił przy tym, że przez istotne odstąpienie, o którym mowa w art. 36a ust. 5 pkt 1 pr. bud., uznaje się odstąpienie od projektu zagospodarowania działki lub terenu w przypadku zwiększenia obszaru oddziaływania na obiekt poza działkę, na której obiekt budowlany został zaprojektowany. Należy zauważyć, że organ I instancji uwzględnił wytyczne Sądu i po przeprowadzeniu dodatkowej kontroli i analizy sprawy doszedł do przekonania, że inwestor dokonał zmiany w zakresie projektu zagospodarowania terenu bowiem nie wykonał - przed rozpoczęciem realizacji inwestycji - nasadzeń zgodnie z tym projektem (drzewa są posadzone za rzadko, nie tworzą zwartego kompleksu, są zbyt niskie i tworzą zbyt wąski pas w porównaniu z parametrami określonymi w decyzji, a na pewnym odcinku w ogóle ich nie ma), co spowodowało zwiększenie obszaru oddziaływania obiektu poza działkę objętą inwestycją. Również obowiązkiem organu odwoławczego jako organu II instancji było zbadanie sprawy w takim zakresie. Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji; o kosztach orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło