II SA/Lu 566/14
PostanowienieWSA w Lublinie2014-09-25
Skład orzekający: Jarosław Harczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą i posiadająca znaczący majątek, mimo posiadania zajętego rachunku bankowego i bieżących zobowiązań, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, która osiąga przychody i posiada znaczący majątek (nieruchomości, gospodarstwo rolne), nie może zostać zwolniona od kosztów sądowych w zakresie całkowitym, nawet jeśli jej rachunek bankowy jest zajęty. Posiadane zasoby i przychody pozwalają na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, a zobowiązania prywatnoprawne nie mają pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, takimi jak koszty sądowe.Stan faktyczny
Skarżący Z. R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wniosek uzasadnił trudną sytuacją finansową, posiadaniem zajętego rachunku bankowego oraz utrzymywaniem się z wyprzedaży złomu, dochodów żony (przebywającej na zwolnieniu lekarskim) i dopłat do gospodarstwa rolnego. Skarżący jest właścicielem gospodarstwa rolnego, nieruchomości oraz prowadzi działalność gospodarczą. Sąd analizował przedstawione przez skarżącego dokumenty dotyczące jego majątku, dochodów, wydatków oraz sytuacji finansowej rodziny.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 25 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. R. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie kary z tytułu nielegalnego użytkowania części obiektu budowlanego p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy.
Skarżący na druk PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadnił tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz pełnoletnią córką, z którymi zamieszkuje w domu o powierzchni [...] m2 i utrzymuje się z wyprzedaży złomu po prowadzonej dawniej działalności ślusarskiej, środków finansowych uzyskiwanych przez żonę, przebywającą na zwolnieniu lekarskim oraz dopłat do gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha. Dopłaty te wyniosły [...] złotych. Skarżący podkreślił, że ma zajęty rachunek bankowy w związku z czym utracił płynność finansową w związku z czym nie może zatrudniać pracowników. Do skarżącego należą dwa budynki gospodarcze oraz budynek masarni z ubojnią, który znajduje się w stanie surowym.
Wykonując wezwanie do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń skarżący nadesłał potwierdzenie wpłaty za energię elektryczną na kwotę [...] złotych płatne do dnia 1 września 2014 r., fakturę za wodę z okres od 1 lipca 2014 r. do 30 września 2014 r. opiewające na kwotę [...] złotych – [...] złotych miesięcznie, wyciąg z rachunku bankowego nr [...] za okres od 1 czerwca 2014 r. do 1 września 2014 r., z którego wynika, że w dniu 14 lipca 2014 r. w związku z zawartą przez skarżącego umową kredytową na jego konto przelana została kwota [...] złotych, decyzję w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego podatku rolnego i podatku od nieruchomości na rok 2014, z której wynika, że skarżący wraz żoną są współwłaścicielami gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha fizycznych – [...] ha przeliczeniowych, budynku mieszkalnego o powierzchni [...] m2, budynków pod działalność gospodarczą o powierzchni [...] m2, gruntów przeznaczonych pod dzielność gospodarczą o powierzchni [...] m2, pozostałych gruntów o powierzchni [...] m2 oraz nieużytków o powierzchni [...] m2, podsumowanie księgi przychodów i rozchodów za okres od 1 stycznia 2014 r. do 31 lipca 2014 r., z której wynika, że skarżący osiągnął przychód w kwocie [...] złotych w miesiącu styczniu, [...] złotych w miesiącu lutym, [...] złotych w miesiącu marcu, [...] złotych w miesiącu kwietniu, [...] złotych w miesiącu maju, [...] złotych w miesiącu czerwcu i [...] złotych w miesiącu lipcu oraz, z której wynika, iż koszty uzyskania przychodu łącznie w tym okresie były niższe od ogólnej kwoty przychodów jedynie o [...] złotych, decyzję przyznającą żonie skarżącego zasiłek chorobowy na okres od 29 marca 2014 r. do dnia 30 maja 2014 r. w kwocie [...] złotych netto, zwolnienie lekarskie żony skarżącego na okres od 1 września 2014 r. do dnia 30 września 2014 r., wyciąg z rachunku bankowego nr [...] za okres od 1 czerwca do 1 września 2014 r., z którego wynika, że w tym okresie nie znajdowały się na nim żadne środki ani nie dokonywano żadnych operacji, zeznanie podatkowe skarżącego PIT – 36 za rok 2013, z którego wynika, że w roku tym osiągnął on przychód w kwocie [...] złotych zaś koszty jego uzyskania wyniosły [...] złotych oraz PIT/B za rok 2013, z którego wynika, że z produkcji wyrobów mięsnych w roku podatkowym 2013 skarżący osiągnął przychód w kwocie [...] złotych zaś koszty jego uzyskania w okresie tym wyniosły [...] złotych.
Wykonując ponowne wezwanie do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń skarżący nadesłała oświadczenie z dnia 15 września 2014 r., z którego wynika, że K. R. jest córką skarżącego, które jest osobą bezrobotną, zarejestrowaną w Urzędzie Pracy w L. oraz, iż nie przysługuje jej zasiłek dla osób bezrobotnych. Skarżący nadesłała również umowę kredytu bankowego z dnia 11 lipca 2014 r., z której wynika, że otrzymał on kredyt w kwocie [...] złotych na zakup okien ściennych oraz potwierdzenie spłaty miesięcznej raty kredytu, z której wynika, że wynosi ona [...] złotych.
Starszy referendarz sądowy stwierdził, że:
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Z żadną z wymienionych sytuacji nie mamy doczynienia w sprawie niniejszej. Skarżący jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha fizycznych – [...] ha przeliczeniowych, budynku mieszkalnego o powierzchni [...] m2, budynków pod działalność gospodarczą o powierzchni [...] m2, gruntów przeznaczonych pod dzielność gospodarczą o powierzchni [...] m2, pozostałych gruntów o powierzchni [...] m2 oraz nieużytków o powierzchni [...] m2 oraz otrzymuje dopłaty do gospodarstwa rolnego w kwocie [...] złotych. Ponadto skarżący prowadzi działalność gospodarczą, która przynosiła mu stałe przychody tak w roku 2013 jak i w okresie od stycznia do lipca 2014 r. O potencjale do gromadzenia środków finansowych osób prowadzących działalność gospodarczą, a tym samym o dostępności środków finansowych pozwalających na pokrycie kosztów sądowych, decydują przede wszystkim uzyskiwane przychody z tytułu świadczonych usług bądź sprzedawanych towarów, a nie dochody (bądź strata) będące wynikiem różnicy pomiędzy przychodami a kosztami działalności, która z kolei jest skutkiem decyzji gospodarczych podejmowanych przez prowadzącego działalność gospodarczą (por. np postanowienie NSA z dnia 17 października 2011 r., sygn. akt II FZ 542/11 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Nie można więc przyjąć, aby skarżący nie był w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym a za tym, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W ocenie referendarza sądowego nie można też przyjąć, aby poniesienie przez skarżącego pełnych kosztów niniejszego postępowania groziło jemu i jego rodzinie uszczerbkiem w kosztach utrzymania koniecznego. Posiadany przez skarżącego majątek oraz przychody uzyskane z prowadzonej działalności gospodarczej wskazują, że skarżący bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego może ponieść tak koszty sądowe związane z niniejszym postępowanie zwłaszcza, że nie przekroczą one każdorazowo kwoty 100 złotych jak i koszt ustanowienia adwokata, którego minimalne wynagrodzenie za sporządzenie skargi kasacyjnej bądź opinii o braku podstaw do jej wniesienia wynosi 221, 40 złotych. Na możliwość poniesienia przez skarżącego kosztów wymaganych na obecnym etapie niniejszego postępowania wskazuje również to, że bez uszczerbku dla siebie i rodziny spłaca on kredyt zaciągnięty już w trakcie trwania niniejszego postępowania, którego miesięczna rata wynosi [...] złotych. Podkreślić przy tym należy, że zobowiązania prywatnoprawne nie mają pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, do których zalicza się koszty sądowe.
Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło