II SA/Lu 573/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia NSA Witold Falczyński, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Beata Basak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi D. S., K. W., T. H. i J. H. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję w pkt. I oraz w pkt. III w zakresie odmowy zwrotu działki numer [...]; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących D. S., K. W., T. H. i J. H. kwotę 457( czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sygn. [...] Uzasadnienie We wniosku z dnia 18 stycznia 2014r. D. S., K. W., T. H. i J. H., spadkobiercy K. H., domagali się zwrotu nieruchomości wywłaszczonych na rzecz Skarbu Państwa decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia [...]. oznaczonych wówczas jako działki o numerach [...], położonych przy ulicy [...] w L., obecnie wchodzących w skład działek [...]. Wnioskodawcy wyjaśnili, że wywłaszczenie nieruchomości nastąpiło zgodnie z lokalizacją ulicy [...], która jednak nie została zrealizowana. W piśmie z dnia 2 czerwca 2014r. pełnomocnik stron oświadczył, że przedmiotem wniosku jest zwrot działek o nr.[...]. Decyzją z dnia [...]. Starosta L. orzekł o zwrocie na rzecz wnioskodawców nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna 1/31 o powierzchni 0,0007ha, projektowana działka nr [...] o powierzchni 0,0005ha i projektowana działka nr [...] o powierzchni 0,0366ha, położone przy ulicy [...] w L.. Odmówił natomiast zwrotu nieruchomości projektowanej działki nr [...] o powierzchni 0,0048ha i umorzył postępowanie w sprawie zwrotu działki nr [...] o powierzchni 0,0074ha. Jednocześnie zobowiązał wnioskodawców do zwrotu zwaloryzowanego wypłaconego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość w kwocie [...]złotych stosownie do udziałów w zwracanej nieruchomości i orzekł, że powyższa wierzytelność podlega zabezpieczeniu polegającym na ustanowieniu hipoteki na zwracanej nieruchomości. Organ wyjaśnił, że decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia [...], została wywłaszczona nieruchomość położona w L. przy ulicy [...] oznaczona jako działki nr [...] i [...] o łącznej powierzchni 0,1954ha, stanowiąca własność K. H.. Wywłaszczenia dokonano na podstawie ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, za odszkodowaniem w wysokości [...] złotych zgodnie z lokalizacją budowy ulicy [...]. Wspomniane działki wchodzą obecnie w skład działek o numerach ewidencyjnych [...]. W toku postępowania pełnomocnik wnioskodawców sprecyzował, że przedmiotem wniosku są nieruchomości oznaczone jako działka ewidencyjna [...] o powierzchni 0,0007ha, projektowana działka nr [...] o powierzchni 0,0005 ha w areale działki nr [...], projektowana działka nr [...] o powierzchni 0,0366ha w areale działki nr [...] i projektowana działka nr [...] w areale działki nr [...]. Wszystkie powyższe działki mieszczą się w areale wywłaszczonej działki nr [...] i stanowią własność Gminy L.. Podczas oględzin jakie miały miejsce w dniu 29 lipca 2014r. ustalono, że teren oznaczony jako projektowane działki o nr [...] oraz działka nr [...] jest niezabudowany, stanowi pas zieleni wzdłuż ulicy [...], porosły nieskoszoną trawą, chwastami i samosiejkami. Na działce nr [...] zlokalizowana jest latarnia uliczna. Z kolei działka nr [...] zajęta jest w części pod budynek stacji paliw wraz placem z kostki, w pozostałej części także porasta nieskoszoną trawą i chwastem. Na działce znajduje się słup z planszą reklamową, a pod jej powierzchnią w części zachodniej zlokalizowano podziemne uzbrojenie. Według rejestru gruntów i budynków działki oznaczone nr [...] i [...] opisane są jako ulica [...], kategoria drogi : gminna, numer drogi 106200L. Stosownie do § 31 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego uchwała Rady Miasta L. nr [...] z dnia 17 listopada 2005r. działki [...] przeznaczone są pod tereny usług komercyjnych z podstawowym przeznaczeniem pod usługi handlu, gastronomii, rzemiosła usługowego i inne usługi komercyjne z możliwością realizacji dużych obiektów handlowych typu domy towarowe, pasaże handlowe, koncentracje funkcji handlowo – usługowej. Z kolei działki nr [...] przeznaczono pod tereny tras komunikacyjnych o symbolu KD z podstawowym przeznaczeniem pod tereny dróg publicznych i związanych z nimi urządzeń wynikających z funkcji transportowych i innych drogi ( § 49, §29, §2 ust.4 pkt.5 ). Zdaniem organu działka 1/31 oraz projektowane działki nr [...], nr [...] i nr [...] stały się zbędne na cel wywłaszczenia, skoro nie wybudowano na nich planowanej ulicy [...]. Droga ta biegnie poza obszarem objętym wnioskiem o zwrot. Według organu, powołującego się na orzecznictwo, dla zwrotu nieruchomości nie ma znaczenia umieszczenie na działce podziemnej infrastruktury technicznej. Starosta nie podzielił stanowiska Gminy, według której działki 1/31 [...] oraz nr [...] stanowią część drogi gminnej usytuowanej w przebiegu ulicy [...]. Z treści pisma Zarządu Dróg i Mostów w L. wynika, że granicę pasa drogowego ulicy [...] ustala powołana już uchwała Rady Miasta L. z 17 listopada 2005r. W świetle zaś informacji udzielonej przez Wydział Planowania Urzędu Miasta L. oraz wyrysu i wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego działki [...] oraz [...], w areale której znajduje się projektowana działka nr [...], przeznaczone są pod usługi komercyjne. Z kolei projektowana działka [...] znajduje się wprawdzie w terenie przeznaczonym pod trasy komunikacyjne, pod tereny dróg dojazdowych w kategorii drogi gminnej o symbolu KDD-G, jednakże sposób jej zagospodarowania nie pozwala uznać tej części działki oznaczonej nr ewide[...] za urządzoną drogę publiczną. Znajduje się na niej stacja tankowania gazem płynnym, a plan miejscowy nie dopuszcza takiego sposobu jej zagospodarowania. Według jego ustaleń inwestycje w postaci stacji gazowych mogą być lokalizowane w terenie oznaczonym symbolem KS. Ponadto stacja nie stanowi obiektu związanego z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu drogowego czy też związanego z potrzebami zarządzania drogą, które mogą być lokalizowane w pasie drogowym w rozumieniu art. 4 pkt.1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych ( tekst jedn. Dz. U z 2013r. poz. 260 ze zmianami ). Według Starosty bez znaczenia dla zwrotu nieruchomości pozostaje fakt, że działki o nr [...] według rejestru gruntów i budynków stanowią drogę gminną o numerze 2393. Jego zdaniem działki [...] w rozumieniu definicji drogi oraz pasa drogowego, jakimi posługuje się ustawa o drogach publicznych, nie stanowią drogi publicznej. Nie usytuowano na nich żadnych urządzeń stanowiących część drogi, a zatem przepisy ustawy o drogach publicznych nie mają tutaj zastosowania. Wskazując na orzecznictwo organ stwierdził, że dla istnienia drogi nie jest wystarczające jej sklasyfikowanie jako droga w rejestrze gruntów i opatrzenie znakiem "dr". Budowa drogi publicznej polega bowiem na powstaniu obiektu budowlanego spełniającego wymogi określone w art. 4 pkt.2 ustawy o drogach publicznych. Jeśli chodzi o projektowaną działkę nr [...] jest ona częścią pasa drogowego drogi gminnej ulicy [...], stanowiąc pas zieleni przydrożnej, co potwierdzają ustalenia wspomnianego już planu miejscowego. Stosownie do art. 2a ust.2 ustawy o drogach publicznych drogi gminne mogą stanowić wyłączną własność właściwego samorządu gminy, co wyklucza możliwość jej zwrotu. Orzekając o umorzeniu postępowania co do zwrotu działki oznaczonej nr [...] organ wskazał na pismo pełnomocnika stron z dnia 3 czerwca 2014r. w którym ograniczono żądanie zwrotu do działek oznaczonych numerami 1[...] Postępowanie w pozostałym zakresie stało się zatem w rozumieniu art. 105 § 1 kpa bezprzedmiotowe. Orzekając o zwrocie zwaloryzowanego odszkodowania organ wskazał na przepis art. 140 ust.1, 2 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, stosownie do którego w przypadku zwrotu wywłaszczonej nieruchomości były właściciel lub jego spadkobiercy zwraca Skarbowi Państwa lub właściwej jednostce samorządu terytorialnego w zależności od tego, kto jest właścicielem nieruchomości w dniu zwrotu, ustalone w decyzji odszkodowanie podlegające waloryzacji na dzień wydania decyzji o zwrocie nieruchomości ustalone proporcjonalnie do zwracanej powierzchni. Zaznaczono, że zwracane odszkodowanie nie przekracza 50% aktualnej wartości nieruchomości o czym stanowi art. 217 ust.2 w związku z art. 140 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Po rozpoznaniu odwołań Gminy L. oraz D. S., K. W., T. H. i J. H. Wojewoda uchylił decyzję Starosty w pkt.1 orzekającej o zwrocie projektowanej działki nr [...] i odmówił jej zwrotu oraz uchylił decyzję w pkt. VII orzekającą o zwrocie zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczony grunt w kwocie [...]złotych i orzekł o obowiązku zwrotu kwoty [...]złotych stosownie do udziałów w zwracanej nieruchomości. W pozostałej części decyzję utrzymał w mocy. Wojewoda zaznaczył, że mimo upływu terminów wynikających z art. 137 ust.1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie zrealizowano celu wywłaszczenia jakim była budowa ulicy [...]. Jednak zbędność nieruchomości tylko o tyle może skutkować jej zwrotem, o ile nie istnieją przesłanki negatywne uniemożliwiające zwrot. Zdaniem Wojewody ustalenia organu I instancji co do działek o nr [...] i [...] są prawidłowe. Starosta przeprowadził natomiast błędny wywód co do zbędności projektowanej działki nr [...] na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Według materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie przedmiotowy teren znajduje się pasie drogowym drogi gminnej nr 106200L stanowiąca ulicę C. ( w obszarze działki [...]. W rozumieniu art. 4 pkt.1 ustawy o drogach publicznych w pasie drogi publicznej mogą być lokalizowane tylko obiekty związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu w postaci podziemnej sieci energetycznej zasilającej oświetlenie uliczne. Zdaniem Wojewody do tego rodzaju obiektów zalicza się także stacje paliw. Znajdująca się na działce stacja użytkowana przez wspólników spółki cywilnej K. L. spełnia powyższe funkcje i jako taka stanowi integralną część pasa drogowego ulicy [...]. Z art. 2a ustawy o drogach publicznych wynika zaś zakaz zwrotu nieruchomości stanowiącej drogę publiczną, która obejmuje, stosownie do art. 4 pkt 1 i 2 także pas drogowy. W konsekwencji konieczne stało się także skorygowanie orzeczonego do zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania wypłaconego za wywłaszczoną nieruchomość, poprzez pomniejszenie go o wartość projektowanej działki nr [...]. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego D. S., K. W., T. H. i J. H. zaskarżyli decyzję Wojewody w części uchylającej decyzję Starosty L. o zwrocie działki nr [...] i odmawiającą jej zwrotu oraz w części utrzymującej decyzję o odmowie zwrotu działki nr [...]. W tej części zdaniem skarżących organ błędnie przyjął, że stanowi ona część pasa drogowego drogi publicznej ulicy [...], podczas gdy położona jest w w terenie usług komercyjnych oznaczonych symbolem "U". Wniosek taki skarżący wywiedli z treści decyzji prezydenta Miasta L. z dnia [...]. o zatwierdzeniu podziału działki nr [...], w wyniku którego powstały działki o numerach [...] – teren dróg publicznych, drogi zbiorcze, powiatowe KDD-G;1/41 – tereny usług komercyjnych U i [...] – tereny dróg publicznych, drogi dojazdowe, gminne KDZ-P. W ich ocenie powołana decyzja ustala granice terenu usługowego ( rozgranicza teren usługowy od pasa drogowego). Zgodnie z pismem Wydziału Planowania Urzędu Miasta w L. z dnia 25 marca 2015r. działka nr [...] wchodzi w skład działki o nr [...], a więc znajduje się na obszarze usług komercyjnych. Uzasadniając zarzut dotyczący odmowy zwrotu działki [...] skarżący zaznaczyli, że nie został zrealizowany cel wywłaszczenia, jakim była budowa ulicy [...]. Ulica ta przebiega obecnie poza terenem objętym wywłaszczeniem. Tymczasem w orzecznictwie podkreśla się, że cel wywłaszczenia powinien być interpretowany w sposób ścisły. Nieruchomość została zagospodarowana w ramach "innej ulicy", niż wskazana w decyzji wywłaszczeniowej. Ponadto cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, bowiem tej części działki o nr [...] nie można uznać za urządzoną drogę publiczną. Powielając stanowisko Starosty L. także skarżący powołali się na orzecznictwo w którym stwierdzono, że wydzielenie jedynie pasa gruntu nie oznacza budowy drogi. Na działce [...] zlokalizowana jest stacja paliw ( gazu płynnego ) w pozostałej części jest porośnięta trawą i chwastem. Skarżący przekonywali, że stacji paliw nie można uznać za urządzenie służące prowadzeniu, zabezpieczeniu i obsłudze ruchu, które mogą być lokalizowane w pasie drogowym. Według planu miejscowego mogą być one lokalizowane w terenach oznaczonych symbolem "KS". Teren na którym zlokalizowano stację jest oznaczony symbolem KDD-G, co oznacza jej lokalizację w sposób niezgodny z planem. Nie można w tej sytuacji uznać jej za integralną część pasa drogowego ulicy [...]. Poza tym stacja znajduje się poza terenem wnioskowanym do zwrotu, bowiem na działce [...] znajduje się jedynie biuro służące obsłudze prowadzonej działalności. Odpowiadając na skargę Wojewoda podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W sprawie poza sporem pozostaje, że decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia [...]. na podstawie art. 1,2 i 15 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości na wniosek Dyrekcji Rozbudowy Miasta L. dokonano wywłaszczenia m.in. nieruchomości oznaczonych nr [...] i [...] o łącznej powierzchni 1954m˛, stanowiących własność K. H., której spadkobiercami są skarżący, za odszkodowaniem w wysokości [...] złotych. Według decyzji wywłaszczenie nastąpiło zgodnie z lokalizacją budowy ulicy [...] ustaloną przez organ do spraw planowania przestrzennego i uwzględniona w zatwierdzonych planach gospodarczych miasta L.. Zgodnie z ustaleniami organów rozpoznających sprawę, co oczywiście nie było kwestionowane także przez skarżących, wspomniana ulica została wprawdzie zrealizowana, ale nie na działkach będących przedmiotem wywłaszczenia. Rację mają zatem skarżący uważając, że w świetle art. 137 ust.1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r.o gospodarce nieruchomościami ( tekst jedn. Dz. U z 2014r. poz. 518 ) nieruchomość ta stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Zgodzić się jednak również należy z organami rozpoznającymi sprawę, że zwrot nieruchomości, nawet zbędnej w powyższym rozumieniu, nie może nastąpić, jeśli nieruchomość stanowi część drogi publicznej. Kwestia ta była przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wielokrotnie podkreślał, że art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2004 r. nr 204, poz. 2086 ze zm.) określający strukturę własnościową dróg publicznych zgodnie którym drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa, a drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy, nie przewiduje w tym zakresie żadnych wyjątków. Z powyższego przepisu wynika zarazem zakaz przenoszenia własności dróg publicznych na rzecz podmiotów innych, niż wymienione w tym przepisie. Drogi publiczne zostały zatem zaliczone do kategorii rzeczy o ograniczonym obrocie. Przy takim założeniu nie może budzić uzasadnionych wątpliwości, iż niedopuszczalne jest orzeczenie o zwrocie nieruchomości wywłaszczonej, która w czasie orzekania o zwrocie jest częścią drogi publicznej w rozumieniu ustawy o drogach publicznych ( wyrok NSA z dnia 3 marca 2011r. I OSK 640/10 i podane tam orzecznictwo opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sadów Administracyjnych podany zresztą w decyzji Wojewody por. także wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2012r. I CSK 293/11 OSNC 2012/9/104 ). Słusznie przy tym uważa się, że odmowa zwrotu dotyczy także nieruchomości, które nie zostały wprawdzie przeznaczone pod drogę, ale znajdują się w jej pasie drogowym. Wprawdzie bowiem pojęcie pasa drogowego nie jest tożsame z pojęciem drogi, to jednak pas drogowy jest z drogą integralnie związany. Wniosek powyższy znajduje oparcie w samej definicji pasa drogowego wynikającej z art. 4 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, zgodnie z którym pas drogowy oznacza wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Zasięg pasa drogowego wyznaczają linie graniczne gruntu, na którym jest zlokalizowana droga i inne obiekty i urządzenia z nią związane. Za powyższą oceną przemawia także treść części 3 pkt 18 załącznika nr [...] rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( tekst jedn. Dz. U. z 2015r. poz. 542) stosownie do którego do użytku gruntowego o nazwie "drogi" zalicza się grunty w granicach pasów drogowych dróg publicznych i dróg wewnętrznych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Treść decyzji, jak i skargi wskazuje jednoznacznie, że pogląd powyższy znany jest również stronom, spór zaś sprowadza się do tego, czy działki o numerach [...] stanowią część pasa drogowego ulicy im. W. C.. Wbrew przekonaniu Wojewody na podstawie dokumentów jakie zostały zgromadzone nie można mieć całkowitej pewności co do zajętego przez niego stanowiska. Z porównania map stanowiących załącznik do postanowienia Prezydenta Miasta L. z dnia [...]. w sprawie zaopiniowania projektu podziału działki [...] oraz map gruntów projektowanego zwrotu nieruchomości ( k.16 i 43 akt I instancji) wynika, że zaprojektowana do zwrotu działka [...] o powierzchni 0,0366ha została wyodrębniona z działki [...], natomiast zaprojektowana do zwrotu działkę [...] o powierzchni 0,0048ha wydzielono z działki [...]. Rzeczywiście, według treści pisma Zastępcy Dyrektora Zarządu Dróg i Mostów w L. z dnia 13 czerwca 2014r. ( k. 36 ) nieruchomość objęta wnioskiem o zwrot wchodząca w skład działek 1/22,1/31,1/40 i [...] wchodzi w skład pasa drogowego ulicy [...]. Stan ten zdaje się potwierdzać rejestr gruntów ( k.35 akt I instancji) w którym działka nr [...] oznaczona symbolem "8002-dr" stanowi ulicę C., drogę gminną o numerze 106200L. Z kolei działka [...] także oznaczona symbolem " 8002-dr" opisana jest jako ulica [...] – jednokondygnacyjna stacja paliw. Jednak według wyrysu i wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta L. z dnia 17 listopada 2005r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta L. – część III sporządzonego przez Prezydenta Miasta L. w dniu 3 grudnia 2014r. przez działki nr [...] jedynie w części przeznaczone są pod tereny tras komunikacyjnych – KD z podstawowym przeznaczeniem pod tereny dróg ( ulic ) publicznych i urządzeń z nimi związanych wynikających z docelowych transportowych i innych funkcji drogi. Co więcej, według pisma Prezydenta Miasta L. z dnia 25 marca 2015r., który dokonał pogłębionej, całościowej analizy zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że działka nr [...] ( z której wyodrębniono działkę [...] ) o powierzchni 0,0120ha położona jest w terenach usług komercyjnych. Z tego jasno wynika, że także działka [...] znajduje się w tym samym obszarze. Taka ocena poddaje w wątpliwość wcześniejsze ustalenia tego samego organu, wskazującego na jej podstawowe przeznaczenie pod tereny dróg ( ulic ) publicznych i urządzeń z nimi związanych wynikających z docelowych transportowych i innych funkcji drogi. Z kolei według protokołu oględzin z dnia 29 lipca 2014r. działki [...], [...] i [...] stanowią grunt wolny od zabudowy, stanowiący pas zieleni, wzdłuż jezdni ulicy [...], porosły nieskoszoną trawą, chwastami i samosiejkami. Działka [...] w części zajęta jest pod stację paliw, w części zaś także zarośnięta niekoszoną trawą i chwastem. Dodatkowo na działce [...] znajduje się latarnia uliczna i podziemna infrastruktura. Na podstawie akt trudno dociec, co było powodem wyodrębnienia działek [...] i [...] w takim właśnie kształcie i powierzchni, a zwłaszcza, czy przemawiało za tym ich położenie poza pasem drogowym, co miałoby umożliwić ich zwrot. Wątpliwości co do położenia działek w pasie drogowym ulicy [...] nie usuwa znajdujące się w aktach "odbitki ksera z tekstu i rysunku planu" będące załącznikami do złożonych wyrysów i wypisów z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z dnia 14 listopada 2014r. i 3 grudnia 2014r. Na części graficznej nie tylko nie wskazano czytelnie linii granicznych pasa drogowego ulicy [...], ale także nie umieszczono działek będących przedmiotem sporu, co uniemożliwia skuteczne rozstrzygnięcie powstałej wątpliwości. Ten sam wniosek płynie z treści geodezyjnych mapek gruntów projektowanego zwrotu nieruchomości, na których również nie opisano przebiegu linii granicznych pasa drogowego oraz sporządzonych w sprawie oględzin działek, gdzie jedynie opisano ich stan. Podczas oględzin w dniu 28 marca 2014r. stwierdzono natomiast, że działki [...] stanowiące wąski pas gruntu znajdują się poza pasem drogowym ulicy [...]. Zgodzić należy się z Wojewodą, według którego o pozostawaniu działki [...] poza pasem drogowym nie przesądza lokalizacja na niej stacji paliw, jak uważają skarżący. Podzielić należy ocenę, że pod pojęciem obiektu budowlanego oraz urządzeń technicznych związanych z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, jakim posługuje się art. 4 ust.1 ustawy o drogach publicznych należy rozumieć również stacje paliw. Możliwość uzupełnienia paliwa, odpoczynku, zakupu żywności, dokonania drobnych napraw czy zgłoszenie pomocy bez wątpienia wpływa na bezpieczeństwo ruchu drogowego. Funkcjonowanie stacji paliw jest zatem związane z obsługą ruchu. Co więcej, nietrafny jest argument, że w pasie drogowym mogą być ulokowane wyłącznie obiekty służące obsłudze ruchu drogowego. Z art. 39 ust. 3 ustawy o drogach publicznych wynika, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach możliwe jest lokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, jeśli zezwoli na to właściwy zarządca drogi. Lokalizacja obiektu niezwiązanego z potrzebami ruchu drogowego nie przesądza o tym, że teren, na którym obiekt ten ma być zlokalizowany nie może być uznany za pas drogowy ( wyrok NSA z dnia 30 lipca 2014r. II OSK 1343/14 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Wbrew zapatrywaniu skarżących nie ma także podstaw, aby za pas drogowy nie mógł zostać uznany pas zieleni. Wniosek powyższy znajduje uzasadnienie choćby w zawartej w art. 4 pkt 22 ustawy o drogach publicznych definicji "zieleni przydrożnej", rozumianej jako roślinność umieszczoną w pasie drogowym, mającą na celu w szczególności ochronę użytkowników drogi przed oślepianiem przez pojazdy nadjeżdżające z kierunku przeciwnego, ochronę drogi przed zawiewaniem i zaśnieżaniem, ochronę przyległego terenu przed nadmiernym hałasem, zanieczyszczeniem powietrza, wody i gleby. § 52 ust.1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne (Dz. U Nr [...], poz. 430 ze zm.) stanowi natomiast, że pas zieleni może być elementem pasa drogowego, jeżeli pełni funkcje estetyczne lub związane z ochroną środowiska, albo przyczynia się do wypełnienia wymagań określonych w § 1 ust. 3 rozporządzenia ( wyrok NSA z dnia 8 lipca 2014r. II OSK 1389/14 opubl. w CBOSA ). Lit. d) tego przepisu dotyczy natomiast spełnienia wymagań ochrony środowiska ze szczególnym uwzględnieniem ochrony przed nadmiernym hałasem, wibracjami, zanieczyszczeniami powietrza, wody i gleb. Urządzeniem technicznym związanym z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu jest natomiast latarnia, oświetlająca drogę i pobocze. Ponownie rozpoznając sprawę organ uzyska mapę zasadniczą z wkreśloną linią graniczną pasa drogowego ulicy [...] z której będzie wyraźnie wynikać, czy obejmuje ona działki [...] i [...] oraz kartę inwentaryzacyjną tej drogi. Dopiero bezsporne ustalenie, że wspomniane działki położone są w liniach rozgraniczających ul. [...] oznaczać będzie niedopuszczalność orzeczenia o zwrocie nieruchomości wywłaszczonej, (por. wyrok NSA z dnia 12 lutego 2009 r., I OSK 361/08, Lex nr 516045). Z powyższego powodu na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz. U z 2002r. poz. 270 ze zmianami ) należało w części uchylić zaskarżoną decyzję. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 w związku z § 18 ust.1 pkt.1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( tekst jedn. Dz. U z 2013r. poz. 461 ).