II SA/Lu 578/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca), Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant Starszy inspektor sądowy Jolanta Sikora, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 września 2016 r. sprawy ze skargi J. L. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie podejrzenia choroby zawodowej oddala skargę. Postanowieniem z dnia 22 lutego 2016 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w C. odmówił J. L. (dalej także: skarżący) wszczęcia postępowania w sprawie podejrzenia chorób zawodowych "Nowotwór centralnego systemu nerwowego - 2 zmiany o charakterze oponiaka wewnątrz czaszkowego. Nowotwór sutka prawego. Usunięcie prawej piersi". W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, że analiza treści zgłoszonego przez skarżącego podejrzenia choroby zawodowej z dnia 15 lutego 2016 r. wskazuje na to, że wymienione przez niego stany chorobowe nie mieszczą się w katalogu chorób zawodowych wymienionych w pozycji 17 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1367; dalej także: rozporządzenie). Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie, w którym zarzucił błędne zastosowanie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23; dalej: K.p.a.), wskutek stwierdzenia, że nie jest on stroną postępowania. Zdaniem skarżącego, każda choroba ma kilka nazw i wykluczenie jednej z nich nie stanowi o wyeliminowaniu całej jednostki chorobowej. Wojewódzki Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2016 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, podtrzymując w całości stanowisko w nim wyrażone. W skardze na postanowienie organu odwoławczego oraz w piśmie procesowym z dnia 25 września 2016 r. skarżący podkreślił, że organy administracji nie miały podstaw do odmowy wszczęcie postępowania w niniejszej sprawie, lecz – zgodnie z § 4 rozporządzenia – obowiązane były wszcząć postępowanie, a następnie skierować skarżącego na badanie w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania. Skarżący podkreślił, że przy zgłaszaniu wielu chorób zawodowych i dolegliwości, pracownikowi brakuje wiedzy w celu powiązania danej dolegliwości ze zgłoszonymi chorobami zawodowymi lub wykluczenia tych chorób. Zdaniem skarżącego, hałas, na który narażony był podczas zatrudnienia, ma związek ze zgłaszanymi przez niego chorobami zawodowymi. Ponadto wskazał, że odrzucenie możliwości rozpoznania jego wniosku, mając na uwadze obecną sytuację służby zdrowia, narusza zapisy Konstytucji, w sytuacji, gdy skarżący, będący obecnie emerytem, leczy się od dwudziestu lat bez widocznej poprawy. W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w oparciu o art. 61a § 1 K.p.a., zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Wskazać należy, że odmowa wszczęcia postępowania następuje z przyczyn o charakterze procesowym, które czynią stosowny wniosek niedopuszczalnym. To oznacza, że na tym etapie postępowania organ administracji publicznej ocenia, czy zachodzą przesłanki procesowe uniemożliwiające merytoryczne rozpoznanie wniosku. W świetle powołanego przepisu jedną z przesłanek wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania jest zaistnienie uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania, innych niż wniesienie podania przez podmiot niebędący stroną. W ocenie Sądu, prawidłowo stwierdziły organy obu instancji, że w rozpoznawanej sprawie zachodziła taka podstawa, uniemożliwiająca wszczęcie postępowania administracyjnego. Podkreślenia wymaga, że stosownie do definicji legalnej określonej w art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 2014 r. poz. 1502 ze zm.) za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Niewątpliwie zatem, jak wynika z tego przepisu, postępowanie dotyczące stwierdzenia choroby zawodowej może dotyczyć "choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych". Taki zamknięty katalog jednostek chorobowych, stanowiących choroby zawodowe, określony został w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Nie budzi wątpliwości, że w pozycji 17 wykazu chorób zawodowych pod nazwą: "nowotwory złośliwe powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi" wymieniono: rak płuca, rak oskrzela, międzybłoniak opłucnej albo otrzewnej, nowotwór układu krwiotwórczego, nowotwór skóry, nowotwór pęcherza moczowego, nowotwór wątroby, rak krtani, nowotwór nosa i zatok przynosowych, nowotwory wywołane działaniem promieniowania jonizującego z prawdopodobieństwem indukcji przekraczającym 10%. Oczywistym jest więc, że wymienione przez skarżącego stany chorobowe pod postacią: "nowotworu centralnego systemu nerwowego - 2 zmian o charakterze oponiaka wewnątrz czaszkowego. Nowotworu sutka prawego. Usuniecie prawej piersi" nie mieszczą się w opisanym załączniku do rozporządzenia, zawierającym wyczerpujący katalog chorób zawodowych. To oznacza, że brak było podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania skarżącego w trybie administracyjnym. Niewątpliwie bowiem, jak wskazano wyżej, przepisy prawa nie dają podstaw do orzekania przez właściwe organy administracji w przedmiocie stwierdzenie choroby zawodowej, innej aniżeli choroby wymienione we wspomnianym rozporządzeniu wykonawczym do Kodeksu pracy. Wszczęcie postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie byłoby ponadto sprzeczne z zasadą szybkości i prostoty postępowania, która wymaga od organu administracji publicznej podejmowania możliwie najprostszych działań służących zakończeniu sprawy administracyjnej. Stąd też, mając na uwadze okoliczności rozstrzyganej sprawy, nieuzasadnione byłoby wszczęcie postępowania i skierowanie skarżącego na badanie w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, skoro organy trafnie stwierdziły, że wymienione przez skarżącego stany chorobowe nie mieszczą się w katalogu chorób zawodowych. Zdaniem Sądu, również pozostałe zarzuty strony nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy. Podnoszone bowiem w toku postępowania informacje co do poważnego stanu zdrowotnego skarżącego wynikającego z jego schorzeń, nie mogą prowadzić do modyfikacji powołanych wyżej przepisów prawa materialnego, mających charakter norm prawnych bezwzględnie wiążących, a więc takich, których zastosowanie nie może być – w zależności od woli organów bądź skarżącego – wyłączone lub ograniczone. Przepisy te powinny być interpretowane w sposób ścisły, bez dokonywania wykładni rozszerzającej unormowań w nich zawartych. Powołany przez stronę wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 1872/13, zapadł w sprawie o odmiennym stanie faktycznym i z tego względu poglądy w nim wyrażone nie mogą mieć zastosowania w rozstrzyganej sprawie. Wskazać także należy, że Sąd nie dopatrzył się w niniejszej sprawie naruszeń przepisów Konstytucji, zaś podnoszone w tym zakresie przez skarżącego okoliczności odnoszące się do jego trudnej sytuacji materialnej nie dotyczą istoty sprawy, albowiem tego rodzaju przesłanki nie dają podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej albo jej braku. Z tych względów Sąd, działając w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), skargę oddalił.