II SA/Lu 587/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Strona skarżąca na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Pismem z dnia 28 września 2010 r. stronę skarżącą wezwano do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń. Wykonując wezwanie strona skarżąca nadesłała kserokopie dokumentów. Analiza nadesłanych kserokopii dokumentów wykazała, że średnio miesięcznie na koszty utrzymania koniecznego nie obejmujące kosztów wyżywienia i utrzymania córki na studiach strona skarżąca przeznaczyć musi kwotę 487,49 złotych. Wykazany zaś przez stronę skarżącą miesięczny dochód gospodarstwa domowego wynosi 691 złotych. Tak więc na wyżywienie strony skarżącej, jej córki W. jak i utrzymanie córki E. na studiach w Krakowie pozostałaby kwota 203,51 złotych. Biorąc pod uwagę wysokość tej kwoty jak i to, że służyć musi ona pokryciu wydatków na wyżywienie oraz innych wydatków jak zakup środków czystości oraz pokryciu kosztów utrzymania córki na studiach w Krakowie powstała uzasadniona wątpliwość, co do rzetelności oświadczenia strony skarżącej dotyczącego wysokości dochodów jej gospodarstwa domowego. Ponadto w oparciu o nadesłany wyrok sądowy referendarz sądowy ustalił, że przyznane zostały alimenty na dzieci strony skarżącej. Na druku PPF strona skarżąca nie wspomniała zaś o tym czy alimenty te są wypłacane lub czy tytułem alimentów wypłacane jest inne świadczenie. Z tych powodów pismem z dnia 14 października 2010 r. wezwano stronę skarżącą do nadesłania oświadczenia wyjaśniającego czy prócz dochodu z działalności gospodarczej i zasiłku rodzinnego otrzymywanego na córkę W. gospodarstwo domowe strony skarżącej posiada inne źródła dochodu, jeżeli tak to, jakie i w jakiej są one wysokości, oświadczenia wyjaśniającego czy córki strony skarżącej otrzymują alimenty oraz wyciągu z posiadanego rachunku bankowego za okres ostatnich trzech miesięcy. Mimo prawidłowego w świetle unormowania art. 72 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", doręczenia wezwania z dnia 14 października 2010 r., strona skarżąca nie wykonała go a uiściła wpis sądowy od wniesionej skargi. Referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustalenie wystąpienia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wymaga porównania realnych możliwości finansowych strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy z wysokością obciążeń finansowych związanych z postępowaniem (por. tezę 1 postanowienia NSA z dnia 25 czerwca 2008 r., sygn. akt I GZ 153/08 - Legalis). Ponadto ustalenia wymaga także wpływ obowiązku ponoszenia kosztów postępowania na sytuację materialną strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy i jej rodziny. Jak wynika z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. to na stronie wnoszącej o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek wykazania zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 18 lipca 2005 r., sygn. akt OZ 1510/04 – Lex nr 302271; tezę 1 postanowienia NSA z dnia 8 lipca 2009 r., sygn. akt II GZ 151/09 – Lex nr 552786; tezę 1 postanowienia NSA z dnia 9 lipca 2009 r., sygn. akt I OZ 713/09 – Lex nr 552394 czy postanowienie NSA z dnia 30 lipca 2009 r., sygn. akt I FZ 171/09 – Lex nr 552205). Bierność w tym zakresie uniemożliwia zaś uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 10 grudnia 2007 r., sygn. akt I FZ 514/07 - Legalis). Zgodnie z art. 255 p.p.s.a. strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy na wezwanie i w zakreślonym w nim terminie zobowiązana jest do nadesłania dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. Przepis ten normuje postępowanie wyjaśniające celem, którego jest dostarczenie dowodów umożliwiających m.in. rozwianie wątpliwości dotyczących sytuacji rodzinnej i materialnej strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Postępowanie to ma więc dostarczyć dowody pozwalające na uprawdopodobnienie w sposób niebudzący wątpliwości sytuacji tak rodzinnej jak i materialnej strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Przesłanką przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym jest powstanie uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego dla strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy i jej rodziny. Ustalenie wystąpienia uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego wymaga uprawdopodobnienia w sposób niebudzący wątpliwości sytuacji materialnej strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Tylko takie uprawdopodobnienie umożliwia dokonanie realnej oceny możliwości finansowych strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy oraz zbadanie wpływu obowiązku ponoszenia kosztów postępowania na sytuację materialną strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy i jej rodziny. Skoro zaś w niniejszej sprawie strona skarżąca nie rozwiała wątpliwości, co do sytuacji materialnej jej i jej rodziny to przyjąć należy, że nie wykazała ona zasadności swojego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Tym samym uniemożliwiła ona ustalenie jej realnych możliwości finansowych i wpływu obowiązku ponoszenia kosztów postępowania na sytuację materialną jej i jej rodziny. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało orzec jak na wstępie.