II SA/Lu 594/15

WyrokWSA w Lublinie2016-04-07

Skład orzekający: Bogusław Wiśniewski, Witold Falczyński, Grażyna Pawlos-Janusz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wymiana drewnianego ogrodzenia na metalowe, wraz z wymianą słupków, stanowi remont, czy budowę w rozumieniu Prawa budowlanego, i czy takie roboty wykonane po 1 stycznia 1995 r. bez zgłoszenia podlegają nakazowi rozbiórki na podstawie art. 49b Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Wymiana drewnianego ogrodzenia na metalowe z metalowymi słupkami, nawet jeśli nastąpiła po 1 stycznia 1995 r., stanowi odbudowę, która jest traktowana jako budowa w rozumieniu Prawa budowlanego. Brak wymaganego zgłoszenia takich robót od strony drogi publicznej kwalifikuje je jako samowolę budowlaną. W przypadku niespełnienia obowiązku legalizacji takiej samowoli, właściwy organ ma podstawę do wydania nakazu rozbiórki.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki ogrodzenia wybudowanego przez T. S. na działce nr ewid.[...] od strony drogi gminnej. Organy nadzoru budowlanego uznały, że wymiana drewnianego ogrodzenia na metalowe stanowiła budowę wykonaną bez wymaganego zgłoszenia, a w konsekwencji samowolę budowlaną. Po nieudanej próbie legalizacji, wydano nakaz rozbiórki. T. S. twierdził, że była to jedynie wymiana elementów (remont) starego ogrodzenia, wykonana przed 1 stycznia 1995 r., podlegająca przepisom starszej ustawy Prawo budowlane. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając roboty za budowę i samowolę budowlaną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca),, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Starszy referent Agnieszka Wojtas, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki ogrodzenia oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...], nakazującą T. S. dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanego ogrodzenia na działce nr ewid.[...] w miejscowości C., gmina S., usytuowanego od strony drogi gminnej, składającego się z pierwszego segmentu o długości 11,30 m - w odległości około 6,30 m od osi jezdni oraz drugiego segmentu o długości 5,70 m - w odległości około 13,40 m od osi jezdni, oraz uporządkowanie terenu po dokonanych robotach rozbiórkowych. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ drugiej instancji powołał się na następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy: Na wniosek T. W. pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Ł., przy udziale stron postępowania, przeprowadzili w dniu [...] kwietnia 2014 r. oględziny w obrębie działki nr ewid.[...], położonej w miejscowości C., gmina S.. W trakcie oględzin stwierdzono, że ww. działka od strony drogi gminnej posiada ogrodzenie wykonane z siatki stalowej, zamocowanej do słupków stalowych. W świetle gruntowego wjazdu na posesję zlokalizowana jest brama z furtką o konstrukcji stalowej. Pierwszy segment ogrodzenia o długości 11,3 m znajduje się w odległości ok. 6,30 m od osi jezdni, natomiast drugi segment o długości 5,7 m znajduje się w odległości ok. 13,40 m od osi jezdni. Podczas oględzin M. S. (była współwłaścicielka działki nr ewid.[...]) oraz T. W. (obecna współwłaścicielka tej działki) oświadczyły, że ogrodzenie powstało około roku 2008-2009. T. S. stwierdził natomiast, że ogrodzenie zrealizował w latach 1999-2000. W dniu oględzin inwestor nie przedłożył stosownych dokumentów zezwalających na wykonanie spornego ogrodzenia. Uwzględniając możliwość legalizacji przedmiotowego ogrodzenia organ I instancji postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r., wydanym na podstawie art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane, nałożył na T. S. obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni od daty otrzymania postanowienia określonych dokumentów. Z uwagi na fakt, że zobowiązany w zakreślonym terminie obowiązku tego nie wykonał, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., działając na podstawie ust. 1 powyższego przepisu, decyzją z dnia [...] września 2014 r. nakazał T. S. i T. W. rozbiórkę przedmiotowego ogrodzenia. W wyniku rozpatrzenia odwołania od powyższej decyzji złożonego przez T. S., L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji, a także poprzedzające je postanowienie z dnia [...] maja 2014 r. oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Prowadząc ponownie postępowanie pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Ł. w dniu [...] grudnia 2014 r. w obecności stron raz jeszcze dokonali oględzin na działce nr ewid.[...], podczas których ustalili, że stan zabudowy działki nie uległ zmianie od opisanego w protokole oględzin z dnia [...] kwietnia 2014 r. W oparciu o pismo Urzędu Gminy w S. z dnia [...] listopada 2014 r. ustalono ponadto, że T. S. – wbrew jego twierdzeniom – nie dokonał zgłoszenia budowy spornego ogrodzenia. W tym stanie rzeczy organ I instancji postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. ponownie nałożył na inwestora – w oparciu o przepis art. 49b ust. 2 Prawa budowalnego – obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni od daty otrzymania postanowienia określonych dokumentów, niezbędnych do zalegalizowania przedmiotowego ogrodzenia. W odpowiedzi na powyższe postanowienie S. S. - pełnomocnik T. S., oświadczył, że ogrodzenie w obecnej formie należy traktować jako remont wcześniej istniejącego ogrodzenia. Wskazał, że w ramach prac remontowych przeprowadzonych w 1994 r. wymieniono sztachety na siatkę ogrodzeniową zamocowaną do słupków metalowych, łącznie z remontem bramy wjazdowej. Z kolei T. W. i M. S. w piśmie z dnia [...] lutego 2014 r. (data wpływu) potrzymały swoje dotychczasowe stanowisko, iż ogrodzenie wykonane z siatki na słupkach stalowych powstało w latach 2008-2009. Na dowód tego strony przedłożyły do wglądu w siedzibie organu kopię wniosku T. S. skierowanego do Sądu Rejonowego [...] z siedzibą w [...], w którym wnioskodawca wskazał, że działka nr [...], na której pobudowany jest dom mieszkalny, w roku 2006 i 2007 została przez niego ogrodzona ogrodzeniem z bramą wjazdową, którego łączna długość ogrodzenia wynosi ok. 120 mb. W celu ustalenia daty budowy spornego ogrodzenia organ I instancji w piśmie z dnia [...] lutego 2015 r. wystąpił do Starostwa Powiatowego w Ł. - Wydziału Geodezji o udzielenie informacji, czy na znajdującej się w zasobach tego organu mapie sytuacyjno-wysokościowej naniesione jest ogrodzenie, a jeżeli tak, to w jakiej dacie zostało ono naniesione. W udzielonej odpowiedzi Starostwo Powiatowe w Ł. w piśmie z dnia [...] lutego 2015 r. wyjaśniło, że mapa sytuacyjno-wysokościowa dla obszaru obejmującego teren działki nr [...],została przyjęta do zasobu geodezyjnego w dniu [...] kwietnia 1990 r. i nie uwzględnia ogrodzenia powyższej działki od strony drogi gminnej. Organ pierwszej instancji uznał na tej podstawie, że sporne ogrodzenie zostało wykonane po 1990 r. Organ zaznaczył jednocześnie, że wskazany przez pełnomocnika inwestora świadek T. S. zeznał, iż przy starym drewnianym budynku stał drewniany płot, jednak nie pamiętał, kiedy płot ten został rozebrany i kiedy został on zastąpiony nowowybudowanym ogrodzeniem z siatki na słupkach stalowych. W oparciu o dokonane ustalenia, organ I instancji przyjął, że ogrodzenie z siatki ogrodzeniowej na słupkach stalowych powstało w latach 1999-2000, tj. w okresie wskazanym pierwotnie przez inwestora podczas oględzin dokonanych w dniu [...] kwietnia 2014 r. lub w okresie późniejszym tj. w latach 2008-2009, co potwierdzają świadkowie oraz co wynika z wniosku T. S. z dnia [...] grudnia 2014 r., skierowanym do Sądu Rejonowego [...] w [...], a także z ustaleń dokonanych w Wydziale Geodezji Starostwa Powiatowego w Ł.. Ustalono również, że T. S. nie dokonał zgłoszenia zamiaru budowy przedmiotowego ogrodzenia od strony drogi publicznej zarówno w Urzędzie Gminy S. jak i w Starostwie Powiatowym w Ł.. Wobec niewywiązania się przez zobowiązanego z obowiązku wynikającego z postanowienia z dnia [...] grudnia 2014 r. organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. (utrzymaną w mocy zaskarżoną decyzją) ponownie nałożył na T. S., w oparciu o przepis art. 49b ust. 1 Prawa budowalnego, obowiązek rozbiórki ogrodzenia stanowiącego przedmiot niniejszego postępowania. W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik T. S. wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Odwołujący podtrzymał stanowisko, iż sporna inwestycja winna być traktowana jako remont i przebudowa starego ogrodzenia. Ponadto podniósł, że przedmiotowe roboty budowlane były prowadzone i wykonywane na przełomie lat 80 i 90, i zakończone w 1994 r. pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1974r. Remont ogrodzenia polegał na wymianie sztachet na siatkę oraz słupków z drewna na słupki metalowe. Zdaniem inwestora zakres wykonanych robót budowalnych odpowiada definicji remontu zawartej w art. 3 pkt 8 Prawa budowalnego z 1994 r. Skoro zaś ogrodzenie zostało wykonane przed 1 stycznia 1995 r., to zgodnie z art. 103 ust. 2 Prawa budowalnego z 1994 r. w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowalne z 1974 r. Zgromadzone w sprawie dowody odwołujący ocenił natomiast jako sprzeczne ze stanem faktycznym. Końcowo podkreślił, że organ powinien wyznaczyć stronie odpowiedni termin do zapoznania się i wypowiedzenia w sprawie zebranego materiału dowodowego. Po rozpatrzeniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, ze decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] kwietnia 2015 r. nie narusza prawa. Organ I instancji umożliwił bowiem inwestorowi legalizację popełnionej samowoli budowlanej, nakładając na niego postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. wydanym na podstawie art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego obowiązek przedłożenia w określonym terminie stosownych dokumentów. Zobowiązany w zakreślonym terminie żądanych dokumentów jednak nie przedłożył. Zgodnie zaś z art. 49b ust. 3 Prawa budowlanego, w przypadku niespełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 2, stosuje się przepis ust. 1 stanowiący, że właściwy organ nakazuje z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowalnego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Odnosząc się do zarzutów odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że dokonanej przez T. S. wymiany ogrodzenia wykonanego z drewnianych słupków i sztachet na ogrodzenie, którego konstrukcję stanowią słupki metalowe z przymocowaną siatką, nie można uznać za remont ogrodzenia. Skoro bowiem rozebrano istniejące ogrodzenia i w jego miejscu wykonano nowe, to należy uznać, że dokonano odbudowy obiektu, która w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowalnego jest budową. Odnośnie zarzutu, iż ogrodzenie zostało wykonane w 1994 r., organ odwoławczy podniósł, że przeczą temu zgromadzone w sprawie dokumenty. Podkreślił także, że sam inwestor podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...] kwietnia 2014 r. oświadczył, że ogrodzenie powstało 15 lat temu, a brama około 14 lat temu. W piśmie z dnia [...] sierpnia 2014 r., skierowanym do PINB w Ł., inwestor zawarł natomiast następujące sformułowanie: "przed terminem rozpoczęcia robót budowalnych zgłosiłem zamiar budowy płotu do Wójta Gminy S. i po upływie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia wykonałem budowę przedmiotowego ogrodzenia. Budowa miała miejsce w latać 2006-2007". Taki sam termin budowy ogrodzenia T. S. wskazał w piśmie stanowiącym odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] września 2014 r. Organ odwoławczy podkreślił jednocześnie, że w oparciu o pismo Wójta Gminy S. z dnia [...] listopada 2014 r. zostało udowodnione, że T. S. w latach 2006-2007 nie dokonał zgłoszenia zamiaru wykonania ogrodzenia na działce nr ewid.[...] Odnosząc się końcowo do zarzutu, iż organ pierwszej instancji nie wyznaczył stronie odpowiedniego terminu do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i wypowiedzenia w tym zakresie organ odwoławczy zwrócił uwagę, że PINB w Ł. przed wydaniem decyzji pismem z dnia [...] marca 2015 r. powiadomił strony postępowania o dokonanych w sprawie ustaleniach, co zresztą spotkało się z odpowiedzią pełnomocnika T. S.. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na opisaną wyżej decyzję ostateczną wniósł T. S., reprezentowany przez radcę prawnego R. G.. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji: 1. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie: - art. 49b ustawy z dnia [...] lipca 1994 r. Prawo budowlane, poprzez błędne przyjęcie, że w odniesieniu do spornego ogrodzenia zachodzą przesłanki do wydania decyzji o nakazie rozbiórki; - art. 37-40 ustawy z dnia [...] października 1974 r. Prawo budowlane zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia [...] lipca 1994 r. Prawo budowlane, poprzez niezastosowanie tych przepisów do legalizacji remontu przedmiotowego ogrodzenia; - art. 3 pkt 8 ustawy z dnia [...] października 1974 r. Prawo budowlane, poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie w sytuacji, gdy wykonanie spornego ogrodzenie odpowiada definicji remontu, a nie budowy; 2. naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie: - art. 10 § 1 k.p.a., poprzez nieumożliwienie stronie wypowiedzenia się odnośnie zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji, co stanowi kwalifikowaną wadę procesową tego postępowania; - art. 7, art. 8, art. 10, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i dowodów znajdujących się w aktach sprawy, a dotyczących wykonania ogrodzenia będącego przedmiotem tegoż postępowania, co mogło mieć wpływ na treść wydanej decyzji. W oparciu o powyższa zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] kwietnia 2015 r. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że rzeczywista data powstania spornego ogrodzenia to "lata sprzed 1979 r." Fakt istnienia ogrodzenia potwierdził świadek T. S., który – jak podkreślił autor skargi – nie musiał pamiętać w jakich latach T. S. sukcesywnie remontował drewniany płot i zakończył budowę spornego ogrodzenia. Skarżący od 1986 r. jest samoistnym posiadaczem nieruchomości na działce nr [...]. Bramę wjazdową na tę działkę, oznaczoną w zaskarżonej decyzji jako ogrodzenie składające się z drugiego segmentu o długości 5,70 m, wykonał niezwłocznie po wybudowaniu domu, tj. w 1986 r. Natomiast ogrodzenie oznaczone w decyzji jako pierwszy segment o długości 11,30 m było sukcesywnie remontowane i zostało zakończone w 1994 r. Remont ogrodzenia polegał na wymianie sztachet na siatkę metalową oraz słupków z drewna na słupki metalowe. W ocenie skarżącego, skoro zatem przedmiotowe ogrodzenie zostało wykonane przed 1 stycznia 1995 r., w sprawie ma zastosowanie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w oparciu o który stosuje się przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, tj. – w przypadku samowoli – art. 37-40. Skarżący zarzucił ponadto, że pomimo, iż w postępowaniu przed organem pierwszej instancji ustanowił pełnomocnika w osobie brata S. S., organ nie umożliwił mu zapoznania się z materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji, t.j. nie doręczył zawiadomienia o zamiarze zakończenia postępowania i możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym. Gdyby pełnomocnik otrzymał takie zawiadomienie to, po zapoznaniu się z materiałem dowodowym, niewątpliwie złożyłby stosowne wnioski celem uzupełnienia tego materiału. Skarżący podkreślił, że podobne uchybienia miały też miejsce w postępowaniu przed organem odwoławczym, co stanowiło naruszenie przepisów z art. 10 i art. 32 k.p.a., mogące wpłynąć na treść zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia [...] września 2015 r. uczestniczka postępowania T. W. – współwłaścicielka działki nr ewid.[...], podniosła, że argumenty pełnomocnika skarżącego zawarte w uzasadnieniu wniesionej skargi mijają się z prawdą, na dowód czego przedłożyła postanowienie Sądu Okręgowego w L. II Wydział Cywilny Odwoławczy z dnia [...] listopada 2014 r. wraz z uzasadnieniem, zapadłe w sprawie o zasiedzenie, w którym to orzeczeniu – jak wskazała uczestniczka - zawarte są dokonane przez Sąd ustalenia stanu faktycznego w zakresie poruszonym w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] kwietnia 2015 r. nie naruszają bowiem prawa w stopniu dającym podstawy do ich uchylenia bądź stwierdzenia nieważności tych rozstrzygnięć. Materialnoprawną podstawę kontrolowanych rozstrzygnięć organów obu instancji stanowił art. 49b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm., dalej jako "Pr. bud."). W myśl tego przepisu właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ (ust. 1). Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni: 1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4; 2) projektu zagospodarowania działki lub terenu; 3) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego (ust. 2). Ustęp 3 cytowanego artykułu stanowi natomiast, że w przypadku niespełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 2, stosuje się przepis ust. 1. Przedmiotem postępowania administracyjnego przeprowadzonego w trybie powyższej regulacji były roboty budowlane wykonane przez T. S. na działce nr ewid.[...] w miejscowości C., gmina S., polegające na realizacji od strony drogi gminnej ogrodzenia z siatki stalowej zamocowanej do słupków metalowych, składającego się z dwóch segmentów: pierwszego o długości 11,30 m usytuowanego w odległości około 6,30 m od osi jezdni oraz drugiego o długości 5,70 m usytuowanego w odległości około 13,40 m od osi jezdni. Dokonana przez organy nadzoru budowlanego subsumpcja przepisu prawa materialnego wynikała z zakwalifikowania przedmiotowej inwestycji jako samowolnej budowy ogrodzenia, względnie jego odbudowy, która w świetle art. 3 pkt 6 Pr. bud. traktowana jest na równi z budową. Wyjaśnić bowiem w tym miejscu należy, że w stanie prawnym obowiązującym do dnia [...] czerwca 2015 r. przepis art. 30 ust. 1 pkt 3 Pr. bud. nakładał obowiązek dokonania zgłoszenia właściwemu organowi budowy ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych (sporne segmenty ogrodzenia zlokalizowane są natomiast od strony drogi publicznej). Bezsporne natomiast pozostaje ustalenie, że inwestor, przystępując do realizacji przedmiotowego ogrodzenia, zgłoszenia takiego nie dokonał. T. S. kwestionuje jednak prawidłowość dokonanej przez organy kwalifikacji spornej inwestycji, a w konsekwencji również przekonanie, jakoby podlegała ona obowiązkowi dokonania wspomnianego wyżej zgłoszenia. Skarżący stoi bowiem na stanowisku, iż dokonał jedynie remontu istniejącego już od lat siedemdziesiątych XX wieku ogrodzenia o konstrukcji drewnianej (płotu), który to remont – jak wyjaśnił sam skarżący – polegał na wymianie sztachet na siatkę metalową oraz słupków z drewna na słupki metalowe. Wspomnieć wypada, że remont obiektów budowlanych, których budowa nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, stanowi natomiast kategorię robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę czy też dokonania zgłoszenia (art. 29 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 2a Pr. bud.). Przekonanie skarżącego w powyższej kwestii nie zasługuje jednak na aprobatę. Definicję remontu zawiera art. 3 pkt 8 Pr. bud. W świetle tego przepisu przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Jakkolwiek zatem podczas remontu dopuszczalne jest stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym, to jednak nie oznacza to, że w ramach remontu może dojść do wymiany zasadniczych elementów konstrukcyjnych obiektu. Istotą remontu jest bowiem odtworzenie stanu pierwotnego. Z tego względu w orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, iż nie jest remontem ogrodzenia wymiana elementów drewnianych na metalowe lub betonowe. Tego rodzaju roboty budowlane nie prowadzą bowiem do odtworzenia stanu pierwotnego, lecz do powstania nowej substancji budowlanej. (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 2006 r., sygn. akt II OSK 636/05, LEX nr 198335, a także wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych, w tym m.in.: wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 marca 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 622/10, LEX nr 994096; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 9 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Wr 670/10, LEX nr 1100574; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 10 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 959/09, LEX nr 583046). Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela powyższe stanowisko. Skoro zatem skarżący w ramach wykonanych robót budowlanych dokonał wymiany całości konstrukcji ogrodzenia, rozbierając jego elementy drewniane i następnie zastępując je w całości elementami metalowymi, uznać należy, że dokonał odbudowy ogrodzenia. Inwestycja ta – stosownie do dyspozycji art. 30 ust. 1 pkt 3 Pr. bud. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 27 czerwca 2015 r.) w zw. z art. 3 pkt 6 Pr. bud. – wymagała zatem dokonania zgłoszenia. Wobec jego braku organy zasadnie uznały ją za samowolę budowlaną, o której mowa w art. 49b Pr. bud. W ocenie Sądu na uwzględnienie nie zasługują także argumenty skarżącego, jakoby sporne ogrodzenie zostało wykonane w okresie obowiązywania ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm. dalej jako "Pr. bud. z 1974 r."), tj. przed dniem 1 stycznia 1995 r., a przez to do jego legalizacji – stosownie do art. 103 ust. 2 Pr. bud. – miały zastosowanie właśnie przepisy tej ustawy, nie zaś ustawy Prawo budowlane z 1994 r., obowiązującej obecnie. Twierdzeniu temu – jak słusznie zauważyły organy – w toku postępowania niejednokrotnie zaprzeczał sam skarżący, chociażby podczas oględzin z dnia [...] kwietnia 2014 r. (wskazując, że sporny obiekt zrealizował ok. 14 lat temu), czy też w składanych pismach, w tym w piśmie z dnia [...] sierpnia 2014 r. oraz w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] września 2014 r. (w których jako okres realizacji ogrodzenia podawał lata 2006-2007). Twierdzenie skarżącego co do realizacji spornej inwestycji już w 1994 r. koliduje dodatkowo z treścią przedłożonego organom do wglądu przez T. W. wniosku z dnia [...] grudnia 2014 r. o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości (obejmującej m.in. działkę nr [...]) przez zasiedzenie, skierowanego do Sądu Rejonowego [...] z siedzibą w [...], w którym to wniosku – jak stwierdziły organy – skarżący również wskazywał, że ww. działkę ogrodził w latach 2006-2007. Należy zauważyć, że stanowisko co do okresu, w jakim wykonano przedmiotowe roboty budowlane, zostało przez skarżącego zmienione dopiero na późniejszym etapie niniejszego postępowania, przy czym nie zostało ono potwierdzone żadnym dowodem, w tym nie potwierdził go wskazany przez skarżącego świadek T. S., który zeznał, że nie pamięta, kiedy został rozebrany drewniany płot i kiedy wybudowano nowe ogrodzenie z siatki na stalowych słupkach. W ocenie Sądu, wobec opisanych wyżej okoliczności organy zasadnie przyjęły jako termin realizacji spornego ogrodzenia lata 2006-2007, a w każdym razie okres po [...] stycznia 1995 r. Dokonaną w toku postępowania zmianę stanowiska strony skarżącej w tej kwestii, w ocenie Sądu, należy bowiem traktować wyłącznie jako dążenie do legalizacji przedmiotowej samowoli budowlanej w oparciu o korzystniejsze dla inwestora regulacje art. 37-40 Pr. bud. z 1974 r. (nie przewidujące konieczności złożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a także obowiązku uiszczenia opłaty legalizacyjnej, jak ma to miejsce w przypadku procedury unormowanej w art. 49b Pr. bud., lecz uzależniające legalizację obiektu wyłącznie od stwierdzenia, że nie znajduje się ona na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, oraz nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia – art. 37 ust. 1 Pr. bud. z 1974 r.). Konkludując, wobec prawidłowego zakwalifikowania przez organy obu instancji spornej inwestycji jako samowoli budowlanej oraz uzasadnionego przyjęcia, że samowola ta powstała już po [...] stycznia 1995 r., zasadne było poddanie jej procedurze legalizacyjnej przewidzianej w art. 49b Pr bud. Uznając za dopuszczalną legalizację przedmiotowego obiektu organ I instancji prawidłowo postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r., działając w trybie ust. 2 powyższego przepisu, zobowiązał inwestora do przedłożenia w terminie 30 dni dokumentów, od których legalizacja ta była zależna (oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, mapy sytuacyjno-wysokościowej oraz opisu zrealizowanego ogrodzenia określającego jego parametry). Analiza akt sprawy nie pozostawia wątpliwości, że inwestor obowiązku tego nie wykonał w wyznaczonym terminie. W konsekwencji organ był zobowiązany do orzeczenia na zasadzie art. 49b ust. 3 Pr. bud. obowiązku rozbiórki przedmiotowego ogrodzenia. Końcowo stwierdzić należy, że niezasadny jest również zarzut skarżącego, jakoby organ I instancji nie zapewnił mu w sposób prawidłowy udziału w postępowaniu, albowiem nie poinformował go przed wydaniem decyzji o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Z akt sprawy wynika bowiem, że przed wydaniem decyzji z dnia [...] kwietnia 2015 r., tj. w piśmie z dnia [...] marca 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. poinformował strony o dokonanych w sprawie ustaleniach. Pismo to zostało prawidłowo doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu [...] marca 2015 r. (potwierdzenie odbioru przy k. 31 akt adm.). Co więcej, spotkało się ono z odpowiedzią tego pełnomocnika (pismo z dnia [...] marca 2015 r. – k. 32 akt adm.). Wprawdzie ww. pismo organu nie zawierało wprost sformułowanej informacji o możliwości zapoznania się przez strony z materiałem dowodowym, jednak nawet gdyby uznać, że nie spełniało ono wymogów art. 10 § 1 k.p.a., i tak nie sposób przyjąć, by uchybienie w tym zakresie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący – pomimo, iż podnosił w skardze, że zarzucane w tym zakresie uchybienie uniemożliwiło mu złożenie stosownych wniosków – nie sprecyzował jednak, o jakie wnioski chodzi i nie wskazał ich w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, podczas gdy jedynie wykazanie uniemożliwienia podjęcia przez stronę konkretnej czynności procesowej powoduje, że zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. może odnieść skutek (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2012 r., II GSK 431/12, Lex nr 1145527). To samo odnieść należy do naruszenia unormowania art. 10 § 1 k.p.a. w postępowaniu odwoławczym. Z tych wszystkich względów, nie stwierdzając naruszenia prawa, które dawałoby podstawy do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło