II SA/Lu 596/14
PostanowienieWSA w Lublinie2014-09-25
Skład orzekający: Jarosław Harczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, prowadząca działalność gospodarczą i posiadająca gospodarstwo rolne, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać ustanowienie adwokata w trybie prawa pomocy, jeśli jej sytuacja finansowa nie wskazuje na niemożność poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania lub poniesienia ich bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ skarżący, pomimo posiadania zajętego rachunku bankowego i otrzymywania zasiłku chorobowego przez żonę, wykazał się znacznymi przychodami z działalności gospodarczej oraz posiadał gospodarstwo rolne i nieruchomości. Te okoliczności wskazują, że skarżący jest w stanie ponieść koszty postępowania sądowego i koszty ustanowienia adwokata bez uszczerbku dla swojego utrzymania koniecznego.Stan faktyczny
Skarżący Z. R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wniosek uzasadnił trudną sytuacją finansową, posiadaniem zajętego rachunku bankowego oraz utrzymywaniem się z wyprzedaży złomu, dochodów żony i dopłat do gospodarstwa rolnego. Do wniosku dołączył dokumenty dotyczące swoich dochodów, wydatków, majątku oraz sytuacji finansowej rodziny. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący posiada wystarczające środki finansowe i majątek, aby pokryć koszty postępowania.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 25 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. R. na decyzję Starosty L. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy.
Skarżący na druk PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadnił tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz pełnoletnią córką, z którymi zamieszkuje w domu o powierzchni [...] m2 i utrzymuje się z wyprzedaży złomu po prowadzonej dawniej działalności ślusarskiej, środków finansowych uzyskiwanych przez żonę, przebywającą na zwolnieniu lekarskim oraz dopłat do gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha. Dopłaty te wyniosły [...] złotych. Skarżący podkreślił, że ma zajęty rachunek bankowy w związku z czym utracił płynność finansową w związku z czym nie może zatrudniać pracowników. Do skarżącego należą dwa budynki gospodarcze oraz budynek masarni z ubojnią, który znajduje się w stanie surowym.
Wykonując wezwanie do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń skarżący nadesłał potwierdzenie wpłaty za energię elektryczną na kwotę [...] złotych płatne do dnia 1 września 2014 r., fakturę za wodę z okres od 1 lipca 2014 r. do 30 września 2014 r. opiewające na kwotę [...] złotych – [...] złotych miesięcznie, wyciąg z rachunku bankowego nr [...] za okres od 1 czerwca 2014 r. do 1 września 2014 r., z którego wynika, że w dniu 14 lipca 2014 r. w związku z zawartą przez skarżącego umową kredytową na jego konto przelana została kwota [...] złotych, decyzję w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego podatku rolnego i podatku od nieruchomości na rok 2014, z której wynika, że skarżący wraz żoną są współwłaścicielami gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha fizycznych – [...] ha przeliczeniowych, budynku mieszkalnego o powierzchni [...] m2, budynków pod działalność gospodarczą o powierzchni [...] m2, gruntów przeznaczonych pod dzielność gospodarczą o powierzchni [...] m2, pozostałych gruntów o powierzchni [...] m2 oraz nieużytków o powierzchni [...] m2, podsumowanie księgi przychodów i rozchodów za okres od 1 stycznia 2014 r. do 31 lipca 2014 r., z której wynika, że skarżący osiągnął przychód w kwocie [...] złotych w miesiącu styczniu, [...] złotych w miesiącu lutym, [...] złotych w miesiącu marcu, [...] złotych w miesiącu kwietniu, [...] złotych w miesiącu maju, [...] złotych w miesiącu czerwcu i [...] złotych w miesiącu lipcu oraz, z której wynika, iż koszty uzyskania przychodu łącznie w tym okresie były niższe od ogólnej kwoty przychodów jedynie o [...] złotych, decyzję przyznającą żonie skarżącego zasiłek chorobowy na okres od 29 marca 2014 r. do dnia 30 maja 2014 r. w kwocie [...] złotych netto, zwolnienie lekarskie żony skarżącego na okres od 1 września 2014 r. do dnia 30 września 2014 r., wyciąg z rachunku bankowego nr [...] za okres od 1 czerwca do 1 września 2014 r., z którego wynika, że w tym okresie nie znajdowały się na nim żadne środki ani nie dokonywano żadnych operacji, zeznanie podatkowe skarżącego PIT – 36 za rok 2013, z którego wynika, że w roku tym osiągnął on przychód w kwocie [...] złotych zaś koszty jego uzyskania wyniosły [...] złotych oraz PIT/B za rok 2013, z którego wynika, że z produkcji wyrobów mięsnych w roku podatkowym 2013 skarżący osiągnął przychód w kwocie [...] złotych zaś koszty jego uzyskania w okresie tym wyniosły [...] złotych.
Na podstawie znajdującego się w aktach sprawy o sygn. II SA/Lu 566/14 oświadczenia skarżącego z dnia 15 września 2014 r. referendarz sądowy ustalił, że K. R. jest córką skarżącego, które jest osobą bezrobotną, zarejestrowaną w Urzędzie Pracy w L. oraz, iż nie przysługuje jej zasiłek dla osób bezrobotnych. Na podstawie zaś znajdujących się w tych samych akta umowy kredytu bankowego z dnia 11 lipca 2014 r. referendarz sądowy ustalił, że skarżący otrzymał kredyt w kwocie [...] złotych na zakup okien ściennych oraz potwierdzenie spłaty miesięcznej raty kredytu, z której wynika, że wynosi ona [...] złotych.
Starszy referendarz sądowy stwierdził, że:
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Z żadną z wymienionych sytuacji nie mamy doczynienia w sprawie niniejszej. Skarżący jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha fizycznych – [...] ha przeliczeniowych, budynku mieszkalnego o powierzchni [...] m2, budynków pod działalność gospodarczą o powierzchni [...] m2, gruntów przeznaczonych pod dzielność gospodarczą o powierzchni [...] m2, pozostałych gruntów o powierzchni [...] m2 oraz nieużytków o powierzchni [...] m2 oraz otrzymuje dopłaty do gospodarstwa rolnego w kwocie [...] złotych. Ponadto skarżący prowadzi działalność gospodarczą, która przynosiła mu stałe przychody tak w roku 2013 jak i w okresie od stycznia do lipca 2014 r. O potencjale do gromadzenia środków finansowych osób prowadzących działalność gospodarczą, a tym samym o dostępności środków finansowych pozwalających na pokrycie kosztów sądowych, decydują przede wszystkim uzyskiwane przychody z tytułu świadczonych usług bądź sprzedawanych towarów, a nie dochody (bądź strata) będące wynikiem różnicy pomiędzy przychodami a kosztami działalności, która z kolei jest skutkiem decyzji gospodarczych podejmowanych przez prowadzącego działalność gospodarczą (por. np postanowienie NSA z dnia 17 października 2011 r., sygn. akt II FZ 542/11 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Nie można więc przyjąć, aby skarżący nie był w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym a za tym, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W ocenie referendarza sądowego nie można też przyjąć, aby poniesienie przez skarżącego pełnych kosztów niniejszego postępowania groziło jemu i jego rodzinie uszczerbkiem w kosztach utrzymania koniecznego. Posiadany przez skarżącego majątek oraz przychody uzyskane z prowadzonej działalności gospodarczej wskazują, że skarżący bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego może ponieść tak koszty sądowe związane z niniejszym postępowanie zwłaszcza, że nie przekroczą one każdorazowo kwoty 250 złotych jak i koszt ustanowienia adwokata, którego minimalne wynagrodzenie za sporządzenie skargi kasacyjnej bądź opinii o braku podstaw do jej wniesienia wynosi 221, 40 złotych. Na możliwość poniesienia przez skarżącego kosztów wymaganych na obecnym etapie niniejszego postępowania wskazuje również to, że bez uszczerbku dla siebie i rodziny spłaca on kredyt zaciągnięty już w trakcie trwania niniejszego postępowania, którego miesięczna rata wynosi [...] złotych. Podkreślić przy tym należy, że zobowiązania prywatnoprawne nie mają pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, do których zalicza się koszty sądowe.
Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło