II SA/Lu 603/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 20 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. O. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie zabudowy p o s t a n a w i a I. przyznać B. O. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w L.; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Strona skarżąca na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomoc symbol PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Strona skarżąca wezwana do nadesłania dodatkowych oświadczeń wykonała wezwanie. Referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustalenie wystąpienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. wymaga porównania realnych możliwości finansowych strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy z wysokością obciążeń finansowych związanych z postępowaniem. W przypadku przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. ustalenia wymaga także wpływ obowiązku ponoszenia kosztów postępowania na sytuację materialną strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy i jej rodziny. W sprawie niniejszej obciążenia finansowe związane z kosztami sądowymi, które ciążą i mogą ciążyć na stronie skarżącej każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§ 2 ust. 1 pkt 1 i 7, § 3 w związku z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – DZ.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192). Natomiast obciążenia finansowe związane z ustanowieniem adwokata sprowadzają się do jego minimalnego wynagrodzenia. Stawka minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego w sprawie niniejszej wynosi 240 złotych netto (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) – 292,80 złotych brutto (§2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Na podstawie oświadczeń strony skarżącej referendarz sądowy ustalił, że strona skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z niepełnoletnim dzieckiem, które samodzielnie wychowuje i z którym zamieszkuje w wynajmowanym mieszkaniu. Na dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej składa się otrzymywane przez nią wynagrodzenie za pracę, alimenty otrzymywane na dziecko oraz comiesięczna pomoc finansowa rodziców. Łącznie miesięczny dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej wynosi [...] złotych netto. Wykazane przez stronę skarżącą jej miesięczne koszty utrzymania koniecznego wynoszą [...] złote. Na koszty te składają się wydatki za wynajem mieszkania – [...] złotych, koszty zużycia gazu i energii elektrycznej – [...] złotych, koszty zakupu leków dla dziecka – [...] złotych, koszty uczęszczania dziecka do przedszkola – [...] złotych, koszty wyżywienia i odzieży – [...] złotych oraz kwota, którą średnio miesięcznie strona skarżąca powinna zaoszczędzić aby raz na pół roku zakupić dla dziecka buty i wkładki ortopedyczne za [...] złotych – [...] złote. Po poniesieniu powyższych kosztów utrzymania koniecznego z dochodu gospodarstwa domowego strony skarżącej pozostaje kwota [...] złotych. Strona skarżąca jest współwłaścicielką domu o powierzchni [...] m2 i nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha. Strona skarżąca oświadczyła ponadto, że tytułem kosztów postępowania rozwodowego poniosła wydatki w łącznej kwocie [...] złotych w tym koszty aktualnie trwającego postępowania o podział wspólnego majątku wynoszące [...] złotych. W ocenie referendarza sądowego nie można przyjąć aby strona skarżąca wykazała, że nie ma możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Osiąga ona bowiem stałe dochody i otrzymuje wsparcie finansowe od rodziców. Strona skarżąca posiadająca stały miesięczny dochód powinna zaś partycypować choć w części w kosztach postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z dnia 21 grudnia 2007 r., sygn. akt I OZ 970/07 - Legalis). Również to, że toczy się aktualnie postępowanie o podział majątku wspólnego małżonków, nie przesądza o złej sytuacji majątkowej strony skarżącej (por. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 25/05 – LexPolonica nr 420606). Dlatego referendarza sądowy nie znalazł podstaw do uwzględnienia w całości wniosku strony skarżącej. Brak podstaw do przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym nie stoi na przeszkodzie rozważeniu możliwości przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym. Oceniając zasadność wniosku strony skarżącej pod kątem możliwości przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym referendarz sądowy uznał, że poniesienie przez stronę skarżącą kosztów minimalnego wynagrodzenia adwokata spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla niej i jej dziecka. Brak jest natomiast w ocenie referendarza sądowego podstaw do przyjęcia, że poniesienie kosztów sądowych niniejszego postępowania skutkować będzie powstaniem uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego dla strony skarżącej i jej dziecka. Do wniosku tego prowadzi porównanie wysokości dochodu gospodarstwa domowego strony skarżącej, przy uwzględnieniu wysokości ponoszonych z niego wydatków tytułem kosztów utrzymania koniecznego, do wysokości minimalnego wynagrodzenia adwokata i wysokości każdego jednego z kosztów sądowych. Nie można wszak przyjąć aby przy łącznych miesięcznych dochodach gospodarstwa domowego w wysokości [...] złotych netto i związanych z kosztami utrzymania koniecznego wydatkach w wysokości [...] złotych strona skarżąca nie miała możliwości uiszczenia kwoty [...] złotych. Ocena ta jest zasadna tym bardziej, gdy weźmie się pod uwagę, że w momencie wszczęcia postępowania sądowego strona skarżąca powinna w ramach posiadanych środków wygospodarować kwoty niezbędne do pokrycia choć części związanych z nim wydatków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 25 lutego 2008 r., sygn. akt II SA/Bk 2/08 – Legali czy postanowienie NSA z dnia 25 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 461/08 - Legalis). Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. należało orzec jak na wstępie.