II SA/Lu 608/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. W. i M. Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Strona skarżąca M. Z. na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Pismem z dnia 14 października 2010 r. stronę skarżącą wezwano do nadesłania oświadczenia wskazującego wysokość stałych miesięcznych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego, dokumentów źródłowych lub ich potwierdzonych za zgodność z oryginałem kserokopii poświadczających wysokość tych kosztów, oświadczenia wskazującego powierzchnię domu oraz aktualnego dokumentu źródłowego wskazującego wysokość emerytury w kwocie brutto i netto. Wykonując wezwanie strona skarżąca w nadesłanym oświadczeniu wymieniła ponoszone przez siebie koszty utrzymania nie precyzując ich wysokości oraz nadesłała niepotwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie dokumentów źródłowych wskazujące na wysokość kosztów utrzymania koniecznego. Strona skarżąca w piśmie z dnia 14 października 2010 r. pouczona została o tym, w jaki sposób może potwierdzić zgodność kserokopii z oryginałem. Referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustalenie wystąpienia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wymaga porównania realnych możliwości finansowych strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy z wysokością obciążeń finansowych związanych z postępowaniem (por. tezę 1 postanowienia NSA z dnia 25 czerwca 2008 r., sygn. akt I GZ 153/08 - Legalis). Ponadto ustalenia wymaga także wpływ obowiązku ponoszenia kosztów postępowania na sytuację materialną strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy i jej rodziny. Jak wynika z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. to na stronie wnoszącej o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek wykazania zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 18 lipca 2005 r., sygn. akt OZ 1510/04 – Lex nr 302271; tezę 1 postanowienia NSA z dnia 8 lipca 2009 r., sygn. akt II GZ 151/09 – Lex nr 552786; tezę 1 postanowienia NSA z dnia 9 lipca 2009 r., sygn. akt I OZ 713/09 – Lex nr 552394 czy postanowienie NSA z dnia 30 lipca 2009 r., sygn. akt I FZ 171/09 – Lex nr 552205). Bierność w tym zakresie uniemożliwia zaś uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 10 grudnia 2007 r., sygn. akt I FZ 514/07 - Legalis). Zgodnie z art. 255 p.p.s.a. strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy na wezwanie i w zakreślonym w nim terminie zobowiązana jest do nadesłania dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. Przepis ten normuje postępowanie wyjaśniające celem, którego jest dostarczenie dowodów m.in., gdy oświadczenie strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy jest niewystarczające do oceny jej sytuacji rodzinnej i materialnej. Postępowanie to ma więc dostarczyć dowody pozwalające na uprawdopodobnienie sytuacji tak rodzinnej jak i materialnej strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Dowodami, które mają to umożliwić są dodatkowe oświadczenia i dokumenty. Przy czym za dokument nie uznaje się niepoświadczonej za zgodność z oryginałem podpisem strony kserokopii (patrz uchwałę SN z dnia 29 marca 1994 r., sygn. akt III CZP 37/94 – OSNC 1994/11/206 czy tezę 1 wyroku SN z dnia 14 lutego 2007 r., sygn. akt II CSK 401/06 – Lex nr 453727). Zatem nadesłanie kserokopii niepoświadczonych za zgodność z oryginałem podpisem strony nie stanowi wywiązania się strony z obowiązku przesłania dokumentów źródłowych nałożonego na nią na mocy art. 255 p.p.s.a. w piśmie z dnia 14 października 2010 r. Przesłanką przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym jest powstanie uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego dla strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy i jej rodziny. Ustalenie wystąpienia uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego wymaga ustalenia wysokości kosztów utrzymania koniecznego. Tylko znając wysokość tych kosztów można ustalić realne możliwości finansowe strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy i zbadać wpływ obowiązku ponoszenia kosztów postępowania na sytuację materialną strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy i jej rodziny. Skoro zaś w niniejszej sprawie strona skarżąca w nadesłanym oświadczeniu nie wskazała wysokości kosztów utrzymania koniecznego a nadesłane przez nią kserokopie nie mogą stanowić dowodu uprawdopodobniającego wysokość tych kosztów to przyjąć należy, że strona skarżąca nie wykazała zasadności swojego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Nie wskazując w nadesłanym oświadczeniu wysokości kosztów utrzymania koniecznego i nadsyłając niepotwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie dokumentów wskazujących wysokość tych kosztów strona skarżąca uniemożliwiła bowiem ustalenie jej realnych możliwości finansowych i wpływu obowiązku ponoszenia kosztów postępowania na sytuację materialną jej i jej rodziny. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało orzec jak na wstępie.