II SA/Lu 613/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Brygida Myszyńska-Guziur (sprawozdawca) Asesor sądowy Anna Ostrowska Protokolant Specjalista Agata Jakimiuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] września 2025 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 10 lipca 2025 r., Nr [...]; II. zasądza na rzecz skarżącego J. S. od Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. J. S. (dalej jako "strona", "skarżący", "wnioskodawca") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (dalej również jak "Szef Urzędu", "organ") z dnia 16 września 2025 r. w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Z akt sprawy wynika, że strona w dniu 31 marca 2025 r. złożyła wniosek o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 906 - dalej zwaną: "ustawą"). Do wniosku zostały załączone: zaświadczenie Wojskowego Centrum Rekrutacji w L. nr [...] z dnia 28 listopada 2024 r., oświadczenia w sprawie działalności w opozycji antykomunistycznej lub podleganiu represjom złożone przez M. D. oraz [...] J. , decyzja Prezesa IPN, w której stwierdzono, że skarżący nie był pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa oraz, że w archiwach Instytutu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez stronę lub przy jej udziale w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. Decyzja Prezesa IPN potwierdza, że w przypadku strony nie zachodzą przesłanki negatywne, co do przyznania powyższego statusu. We wniosku skarżący wskazał, że był czynnym działaczem opozycji. W tym czasie był nachodzony przez funkcjonariusza SB, który namawiał go do współpracy. Przymusowa przedłużona służba wojskowa w stanie wojennym, a także przymusowe wcielenie do rezerwy na ponad 60 dni, nachodzenie i inwigilacja stanowią podstawę złożenia wniosku. Skarżący podał, że w czasie działania w opozycji brał udział w wiecach, strajkach, roznosił ulotki wieszał banery. Namawiał współpracowników do popierania Solidarności, mówił prawdę o Katyniu, a spotkania odbywały się w piwnicach. Nie obchodził świąt: 22 lipca i 1 maja. Dodał, że za swoją działalność nie uzyskał awansu w pracy oraz odmówiono mu wyjazdu za granicę. W dniu 16 kwietnia 2025 r. organ zwrócił się do Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej o przekazanie informacji na podstawie art. 5 ust. 5 ustawy o treści zgromadzonych dokumentów dotyczących wnioskodawcy i przekazanie kopii tych dokumentów. IPN w odpowiedzi na powyższe pismem z dnia 25 kwietnia 2025 r. poinformował, że kwerenda przeprowadzona w zasobach IPN nie potwierdziła okoliczności prowadzenia przez stronę działalności opozycyjnej bądź podlegania przez niego represjom określonym w ustawie. W dniu 17 kwietnia 2025 r. skarżący przedłożył zaświadczenie Wojskowego Centrum Rekrutacji w L. nr [...] z dnia 16 kwietnia 2025 r., w którym wskazano, że skarżący odbył zasadniczą służbę wojskową w okresie od 24 października 1979 r. do dnia 23 października 1981 r., czynną służbę wojskową w okresie od 24 października 1981 r. do 3 kwietnia 1982 r. oraz ćwiczenia wojskowe w rezerwie w 5 Pułku Czołgów w Ś. za działalność antykomunistyczną w okresie od 1 lipca 1985 r. do dnia 30 sierpnia 1985 r. Organ pismem z dnia 25 kwietnia 2025 r. zwrócił się do Wojskowego Centrum Rekrutacji w L. o informację na podstawie jakich dokumentów ewidencyjnych zostało wydane zaświadczenie nr [...] oraz o przekazanie kopii tych dokumentów. W odpowiedzi na powyższe Wojskowe Centrum Rekrutacji w L. nadesłało kartę ewidencyjną skarżącego. W toku postępowania skarżący przedłożył również książeczkę wojskową oraz oświadczenie K. K.. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, decyzją z 10 lipca 2025 r. Nr [...] Szef Urzędu odmówił stronie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Strona nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem wystąpiła do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, że przedstawił dokumenty, w tym zaświadczenie z Wojskowego Centrum Rekrutacji w L. o służbie w wojsku przez 2 miesiące za działalność antykomunistyczną. Jego zdaniem w rozstrzygnięciu sprawy nie zostały wzięte pod uwagę wszystkie dokumenty. Zaskarżoną do tut. Sądu decyzją z dnia 16 września 2025 r. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 10 lipca 2025 r. Organ stwierdził, że strona nie spełniła przesłanek określonych w art. 2 lub art. 3 ustawy. Wyjaśnił, że jako podstawę do przyznania statusu opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, strona wskazała, że została mu przedłużona zasadnicza służba wojskowa (od 24 października 1979 r. do 3 kwietnia 1982 r.), a następnie, w związku z działalnością antykomunistyczną (udział w wystąpieniach wolnościowych, rozpowszechnianie materiałów antykomunistycznych) wnioskodawca miał być poddawany takim formom represji jak ćwiczenia wojskowe w rezerwie (od 1 lipca do 30 sierpnia 1985 r.), pozbawienie awansu w pracy, inwigilacja i zastraszanie. Na poparcie swoich twierdzeń dołączył zaświadczenie z Wojskowego Centrum Rekrutacji w L. oraz oświadczenia świadków. Szef Urzędu podał, że oświadczenia świadków zawierają bardzo ogólne informacje i nie wskazują na konkretne działania podejmowane przez skarżącego, w tym, że działał w ramach zorganizowanej struktury opozycyjnej ani że kolportował zakazaną literaturę w sposób zorganizowany i stały. Ponadto z oświadczeń nie wynika, jakie konkretnie materiały miały być kolportowane, w jakiej ilości ani przez jaki okres. Nie wskazano również, czy były to publikacje objęte cenzurą i zakazem rozpowszechniania. Zdaniem organu zarówno z zeznań świadków, jak i z oświadczenia wnioskodawcy, nie wynika w sposób jednoznaczny i wiarygodny, że spełnione zostały przesłanki ustawowe — w szczególności prowadzenie działalności zagrożonej odpowiedzialnością karną w sposób zorganizowany i przez okres co najmniej 12 miesięcy. Organ podkreślił, że uczestnictwo w spotkaniach osób krytycznych wobec ustroju PRL czy wyrażanie własnych poglądów, choć może świadczyć o postawie opozycyjnej, nie jest wystarczające do nadania statusu działacza opozycji. Sama sympatia wobec działań opozycyjnych również nie spełnia warunków ustawy. W ocenie Szefa Urzędu zebrany materiał nie zawiera również dowodów represji spełniających kryteria ustawowe. Nie została zgromadzona dokumentacja potwierdzająca zagrożoną odpowiedzialnością karną działalność antykomunistyczną wnioskodawcy lub poniesienie przez niego określonych w ustawie represji. W toku postępowania wyjaśniającego nie udało się także odnaleźć dowodów, potwierdzających, by odbywanie przez stronę zasadniczej służby wojskowej miało represyjny charakter zgodnie z art. 3 pkt. 2 ww. ustawy, tj. by było spowodowane działalnością strony na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Mając na uwadze regulacje ustawy oraz zgromadzone dowody Szef Urzędu stwierdził, że wnioskodawca nie wykazał, że powołanie go na ćwiczenia wojskowe w rezerwie w okresie od dnia 1 lipca do 30 sierpnia 1985 r. miało charakter represyjny. Przedstawione przez wnioskodawcę relacje świadków nie zawierają informacji świadczących o prowadzeniu przez niego działalności opozycyjnej w rozumieniu ustawy. Nie sposób zatem uznać okoliczności powołania na ćwiczenia wojskowe za wynikające z represji politycznych. Również zdaniem organu dokumentacja przekazana przez Wojskowe Centrum Rekrutacji w L. nie zawiera informacji, które wskazywałyby na polityczny charakter powołania wnioskodawcy do odbycia ćwiczeń wojskowych. W toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego nie ujawniono żadnych dowodów potwierdzających, że odbycie przez stronę służby wojskowej miało charakter represji, o którym mowa w art. 3 pkt 2 ustawy tj., że było bezpośrednią konsekwencją prowadzenia działalności na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Organ stwierdził, że powołanie wnioskodawcy do odbycia ćwiczeń wojskowych nastąpiło w ramach realizacji powszechnego obowiązku obrony państwa, określonego w obowiązujących wówczas przepisach, w szczególności w ustawie z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL, a nie z przyczyn politycznych, o których mowa w przepisach ustawy. W skardze do tut. Sądu skarżący nie zgodził się z decyzją Szefa Urzędu wskazując, że przedstawił oświadczenia trzech, a nie dwóch świadków oraz zaświadczenie z Wojskowego Centrum Rekrutacji w L., z którego wynika, że dwa miesiące ćwiczeń wojskowych odbywał za działalność antykomunistyczną. W odpowiedzi na skargę organ wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 z późn. zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145 -150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm. dalej: "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 134 § 1 ww. ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Na tej podstawie obowiązkiem Sądu jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu - zgodności z prawem w zakresie naruszenia prawa procesowego i materialnego, bez względu na zgłaszane zarzuty i wnioski. Z przywołanych przepisów wynika, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Nie są przy tym ograniczane ani zarzutami, ani wnioskami, jak też powołaną podstawą prawną, słowem z urzędu obowiązane są zbadać, rzecz jasna w granicach danej sprawy, całokształt okoliczności faktycznych i prawnych, prawidłowość dokonanych ustaleń faktycznych oraz zastosowania prawa materialnego. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie, a stanowisko organu jest przedwczesne. Na wstępie rozważań wyjaśnić należy, że nie każda działalność opozycyjna, jak również nie każda represja z powodów politycznych ze strony władz komunistycznych jest przez prawodawcę uznawana jako podlegająca ustawie z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych, a tym samym uprawniająca do ubiegania się o świadczenia pieniężne czy pomoc pieniężną. Podkreślić należy, że powszechne rozumienie represji politycznych jest znacznie szersze niż przyjmowane przez ustawodawcę w art. 3 ustawy, który to przepis wymienia enumeratywnie okoliczności, jakie muszą zachodzić wobec osoby, by przyznać jej status represjonowanego. Poczucie osobistej krzywdy, doznanej traumy, cierpienia, utrudnień życiowych w tamtym czasie nie zostały uznane przez ustawodawcę za przesłankę umożliwiającą uzyskanie przedmiotowego statusu (zob. wyrok NSA z 10 lutego 2022 r., sygn. akt III OSK 4841/21; dostępny pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ustawodawca dla potrzeb realizacji przewidzianych w ww. ustawie uprawnień wyróżnił dwie kategorie podmiotów. Pierwszą kategorią są działacze opozycji antykomunistycznej, czyli osoby, które w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 4 czerwca 1989 r., łącznie przez co najmniej 12 miesięcy prowadziły, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce (art. 2 ust. 1 ustawy). Do wskazanego w art. 2 ust. 1 ustawy, okresu 12 miesięcy, z mocy wyraźnej decyzji ustawodawcy, nie wlicza się okresów działalności w ramach niezależnego ruchu związkowego lub niezależnego ruchu studenckiego, prowadzonej w okresie od dnia 31 sierpnia 1980 r. do dnia 12 grudnia 1981 r. Natomiast drugą kategorię uprawnionych stanowią "osoby represjonowane z powodów politycznych". Definicję takiej osoby zawarto w art. 3 ustawy. Powołany przepis wskazuje na kilka rodzajów okoliczności uznawanej przez ustawodawcę za represjonowanie z powodów politycznych, co powoduje, że zaistnienie choćby jednej z nich uzasadnia nadanie przez organ żądanego przez wnioskodawcę statusu. Zgodnie z art. 3 ustawy, osobą represjonowaną z powodów politycznych jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 31 lipca 1990 r.: 1) przebywała w: a) więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na terytorium Polski na mocy wyroku wydanego w latach 1956-1989 albo bez wyroku jednorazowo przez okres dłuższy niż 48 godzin lub wielokrotnie przez łączny okres dłuższy niż 30 dni, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, b) ośrodku odosobnienia na podstawie art.42 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym (Dz. U. poz. 154, z 1982 r. poz. 18, z 1989 r. poz. 178 oraz z 2011 r. poz. 342) za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce; 2) przez okres powyżej 30 dni pełniła zasadniczą służbę wojskową lub czynną służbę wojskową w ramach ćwiczeń wojskowych, do której odbycia została powołana z przyczyn politycznych za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce; 3) brała udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i w związku z tym: a) na skutek działania, w tym niejawnego, wojska, milicji lub organów bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. z 2021 r. poz. 177), zwanych dalej "organami bezpieczeństwa państwa", poniosła śmierć, doznała uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia na okres dłuższy niż 7 dni; b) była inwigilowana przez organy bezpieczeństwa państwa i podjęto wobec niej bezprawne działanie polegające na popełnieniu na jej szkodę przestępstwa lub wykroczenia; c) była pozbawiona możliwości wykonywania swojego zawodu; d) została z nią rozwiązana umowa o pracę; e) została relegowana z uczelni wyższej lub innej szkoły; f) była objęta zakazem publikacji przez Główny Urząd Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk, wojewódzki lub miejski urząd kontroli prasy, publikacji i widowisk albo Główny Urząd Kontroli Publikacji i Widowisk lub okręgowy urząd kontroli publikacji i widowisk przez okres dłuższy niż jeden rok; 4) była poszukiwana listem gończym, oskarżona lub skazana za popełnienie przestępstwa lub wielokrotnie skazywana za popełnienie wykroczenia, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Cytowane przepisy stanowią zamknięty katalog przypadków uzasadniających przyznanie statusu działacza opozycji antykomunistycznej (art. 2) lub osoby represjonowanej z powodów politycznych (art. 3), wiążących organ administracji i niedopuszczających w tym zakresie jakiegokolwiek uznania administracyjnego. Oznacza to, że organ rozpatrujący wniosek o potwierdzenie statusu działacza opozycji lub osoby represjonowanej jest związany ich treścią i nie może odstąpić od ich stosowania biorąc pod uwagę inne przyczyny niż przewidziane w przepisach ustawy. Niedopuszczalna jest zatem odmienna wykładnia tych przepisów, prowadząca do uznania za osobę represjonowaną, osoby nie spełniającej przesłanek ustawowych, lecz represjonowanej w innej formie przez władze PRL z powodu sprzeczności prezentowanej postawy życiowej z polityką i ideologią ówczesnego systemu (por. np. wyrok NSA z 28 kwietnia 2020 r., II OSK 1791/19; wyrok WSA we Wrocławiu z 26 sierpnia 2021 r., IV SA/Wr 290/21). W przedmiotowej sprawie skarżący we wniosku o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych powoływał się na fakt, że w związku z jego działalnością antykomunistyczną (udziałem w strajkach, wiecach, rozpowszechnianiem ulotek antykomunistycznych) została mu przedłużona zasadnicza służba wojskowa, a także został poddany represjom w postaci ćwiczeń wojskowych w rezerwie w okresie od 1 lipca do 30 sierpnia 1985 r. Ponadto był pozbawiony awansu w pracy, zastraszaniu i inwigilacji. Jak już wyżej wyjaśniono, z woli ustawodawcy, nie każde formy działalności opozycyjnej, można uznać za działalność opozycyjną w rozumieniu ustawy. Nie każde zachowanie, wskazujące na brak akceptacji działań podejmowanych przez ówczesne władze i wyrażające niezadowolenie z braku poszanowania praw politycznych człowieka może być traktowane jako indywidualne wystąpienie o charakterze wolnościowym w rozumieniu ustawy. W kontrolowanej sprawie zdaniem Sądu organ zgromadził określony materiał dowodowy, jednakże nie rozważył wszystkich dowodów, jak również nie zebrał pełnego materiału dowodowego, zgodnie z wymogami procedury administracyjnej, zobowiązującej organ do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.). Sąd zwraca uwagę, że wraz z wnioskiem skarżący przedłożył zaświadczenie z Wojskowego Centrum Rekrutacji w L. nr [...] z dnia 28 listopada 2024 r., z którego wynika, że skarżący odbywał ćwiczenia wojskowe w rezerwie w okresie od dnia 1 lipca 1985 r. do dnia 30 sierpnia 1985 r. Następnie w dniu 17 kwietnia 2025 r. skarżący przedłożył również zaświadczenie Wojskowego Centrum Rekrutacji w L. nr [...] z dnia 16 kwietnia 2025 r., w którym wskazano, że skarżący odbył ćwiczenia wojskowe w rezerwie w 5 Pułku Czołgów w Ś. za działalność antykomunistyczną w okresie od 1 lipca 1985 r. do dnia 30 sierpnia 1985 r. Okoliczność wynikająca z zaświadczenia z dnia 16 kwietnia 2025 r. nie została, w ocenie Sądu, w sposób należyty wyjaśniona. Co prawda Szef Urzędu zwrócił się do Wojskowego Centrum Rekrutacji w L. o wyjaśnienie na podstawie jakich dokumentów ewidencyjnych zostało wydane ww. zaświadczenie i w odpowiedzi na powyższe otrzymał kartę ewidencyjną skarżącego, nie mniej jednak brak jest w tym zakresie jakiejkolwiek analizy zgromadzonego materiału dowodowego. Organ w uzasadnieniach decyzji w sposób lakoniczny wskazał, że dokumentacja przekazana przez Wojskowe Centrum Rekrutacji w L. nie zawiera informacji, które wskazywałyby na polityczny charakter powołania wnioskodawcy do odbycia ćwiczeń wojskowych. Szef Urzędu nie wyjaśnił w żaden sposób, dlaczego dowodowi przedstawionemu przez stronę odmówił wiarygodności. Tymczasem dla pełnego spełnienia wymogów właściwie sporządzonego uzasadnienia decyzji nie jest wystarczające ograniczenie się do lakonicznej oceny dowodów, bez wyjaśnień, co jest jej przyczyną i wskazania sposobu rozumowania. Tak przeprowadzona ocena dowodów nosi znamiona dowolnej, co stoi w kolizji z przepisami prawa procesowego. Sąd podkreśla, że rolą organu orzekającego o przyznaniu (bądź nie) statusu działacza opozycji lub osoby represjonowanej jest przeprowadzenie postępowania i dokonanie oceny zgromadzonych dowodów według reguł określonych w k.p.a., a następnie wydanie decyzji zawierającej szczegółowe uzasadnienie zajętego przez organ stanowiska, zwłaszcza w przypadku decyzji odmawiającej uwzględnienia wniosku. Wyrażona w art. 80 k.p.a. zasada swobodnej oceny dowodów obliguje organ administracji do poddania analizie całego materiału dowodowego i rozpatrzenia wszystkich dowodów w ich wzajemnym powiązaniu, co innymi słowy oznacza, że wniosek dotyczący okoliczności faktycznych powinien być oparty na rozpoznaniu wszystkich dowodów w sprawie, zaś oceniając wyniki postępowania dowodowego (wiarygodności i mocy dowodów), organ powinien uwzględnić treść wszystkich przeprowadzonych i rozpatrzonych dowodów, chyba że chodzi o dowody dotyczące okoliczności niemających znaczenia dla sprawy lub niespornych. Ocena powinna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego; organ powinien dokonać oceny mocy i wiarygodności dowodu wraz z całym materiałem dowodowym sprawy i na jego tle, co wiąże się z koniecznością porównania różnych dowodów ze sobą, z ustaleniem przesłanek, które obniżają bądź też pozbawiają dany dowód mocy dowodowej lub wiarygodności (zob. J. Borkowski, Glosa do wyroku NSA z dnia 6 października 1993 r., sygn. akt I SA 1270/93, OSP 1994, nr 7-8, poz. 131). To zaś uzasadnia wniosek, że o przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów można w przekonujący sposób twierdzić w sytuacji, gdy organ administracji pozostawia poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę i pomija istotne dla sprawy materiały dowodowe lub dokonuje ich oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego (por. wyrok NSA z dnia 14 stycznia 1994 r., III SA 491/93). Podkreślić należy, że nieustosunkowanie się przez organ do niektórych dowodów budzi wątpliwości co do prawidłowości oceny innych dowodów (wyrok NSA z 16 lutego 2000 r., I SA/Wr 28/98, Lex nr 1692246). Jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym czy nie w pełni rozpatrzonym. Przeprowadzenie czynności dowodowych z zachowaniem wymaganych procedur jest szczególnie ważne w przypadku postępowań, w których uczestniczą strony mające przeciwstawne interesy, jak również w sprawach, w których organ dokonuje odmiennych ustaleń niż twierdzenia strony, a z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Jak już wyżej wskazano strona przedstawiła dokument, z którego wynika, że w okresie od 1 lipca do 30 sierpnia 1985 r. odbyła ćwiczenia wojskowe w rezerwie w 5 Pułku Czołgów w Ś. za działalność antykomunistyczną. W sprawie mamy więc do czynienie z dokumentem urzędowym. Zatem organ próbując podważyć treść zaświadczenia powinien szczegółowo odnieść się tej kwestii w uzasadnieniu decyzji. W ocenie Sądu uzasadnienia decyzji nie realizują zasady przekonywania, o której mowa w art. 11 k.p.a., ponieważ organ pominął wyjaśnienie stronie wskazanych wyżej istotnych z punktu widzenia podjętego rozstrzygnięcia kwestii. Wobec powyższego Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja zostały wydane przedwcześnie, bez dostatecznego, rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, w oparciu o niedostatecznie rozważony materiał aktowy sprawy, co świadczy dobitnie o naruszeniu omówionych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w stopniu który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kontynuując postępowanie wyjaśniające organ powinien uwzględnić poczynione wyżej uwagi i na podstawie zgromadzonego kompletnego materiału dowodowego ustalić niewadliwy stan faktyczny sprawy, który będzie stanowił podstawę wydania rozstrzygnięcia odpowiadającego przepisom obowiązującego prawa. Sąd nie przesądza tym samym ostatecznego kierunku rozstrzygnięcia sprawy niniejszej. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję pierwszoinstancyjną, o czym orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi, orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.