II SA/Lu 619/18
WyrokWSA w Lublinie2019-01-16
Skład orzekający: Grzegorz Grymuza, Joanna Cylc-Malec, Jerzy Parchomiuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zaniechanie ogłoszenia o przystąpieniu do sporządzania zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości, w sytuacji gdy miejscowość ta nie jest siedzibą organu gminy, stanowi istotne naruszenie trybu sporządzania planu, skutkujące stwierdzeniem nieważności uchwały w całości lub w części?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy Siemień w części dotyczącej terenów położonych w Gródku Szlacheckim z powodu istotnego naruszenia trybu sporządzania planu. Naruszenie to polegało na zaniechaniu ogłoszenia o przystąpieniu do sporządzania planu i o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu w sposób zwyczajowo przyjęty w Gródku Szlacheckim, co uniemożliwiło mieszkańcom udział w procedurze planistycznej. Sąd uznał, że w małych miejscowościach wiejskich, gdzie poczytność prasy jest niska, a dostęp do internetu ograniczony, ogłoszenia w sposób zwyczajowo przyjęty są kluczowe dla skutecznego poinformowania mieszkańców i zapewnienia im możliwości zgłaszania wniosków i uwag.Stan faktyczny
Skarżąca M. Ł. wniosła o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Gminy Siemień w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie procedury sporządzania planu, w szczególności brak ogłoszeń w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscowości Gródek Szlachecki. Skarżąca podniosła, że nie miała możliwości uczestniczenia w procesie planistycznym, co naruszyło jej prawa. Rada Gminy Siemień wniosła o oddalenie skargi, twierdząc, że procedura została przeprowadzona prawidłowo i skarżąca nie wykazała naruszenia swojego interesu prawnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy Siemień z dnia 23 czerwca 2016 r. nr XIII/81/2016 w części dotyczącej terenów położonych w Gródku Szlacheckim oraz oddalił skargę w pozostałej części. Zasądzono od Rady Gminy Siemień na rzecz M. Ł. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Sędziowie: WSA Joanna Cylc-Malec Asesor sądowy Jerzy Parchomiuk Protokolant: asystent sędziego Jakub Polanowski po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi M. Ł. na uchwałę Rady Gminy Siemień z dnia 23 czerwca 2016 r. nr XIII/81/2016 w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego I. stwierdza nieważność uchwały Rady Gminy Siemień z dnia 23 czerwca 2016 r. nr XIII/81/2016 w zakresie: 1) § 2 ust. 2 pkt 5 w całości; 2) § 8 w części obejmującej wyrażenia "16RM (wyznaczonego na załączniku nr 5.1, miejscowość Gródek Szlachecki) i "17RM (wyznaczonego na załączniku nr 5.2, miejscowość Gródek Szlachecki)"; 3) § 8 ust. 7 pkt 2, 3 i 4 oraz § 8 ust. 10 pkt 1 lit. j) i k) w części dotyczącej terenów oznaczonych symbolami "16 RM" i "17RM"; 4) § 11 w części obejmującej wyrażenia "5R (wyznaczonego na załączniku nr 5.1, miejscowość Gródek Szlachecki)" i "6R, 7R (wyznaczonego na załączniku nr 5.2, miejscowość Gródek Szlachecki)"; 5) § 11 ust. 7 pkt 1, 2 i 3, § 11 ust. 9 pkt 1 lit. a) i b) oraz § 11 ust. 10 pkt 1 lit. e), f) i g) w części dotyczącej terenów oznaczonych symbolami "5R", "6R" i "7R"; 6) § 12 w części obejmującej wyrażenie "8ZL (wyznaczonego na załączniku nr 5.1, miejscowość Gródek Szlachecki)"; 7) § 12 ust. 7 pkt 1, 2, 3 i 6 oraz § 12 ust. 10 pkt 1 lit. e) w części dotyczącej terenu oznaczonego symbolem "8ZL"; 8) § 14 w części obejmującej wyrażenie "1KDG (wyznaczonego na załączniku nr 5.1, miejscowość Gródek Szlachecki)"; 9) § 14 ust. 7 pkt 1 i 2 w części dotyczącej terenu oznaczonego symbolem "1KDG"; 10) § 15 w części obejmującej wyrażenie "11KDL (wyznaczonego na załączniku nr 5.2, miejscowość Gródek Szlachecki)"; 11) § 15 ust. 7 pkt 1 i 2 w części dotyczącej terenu oznaczonego symbolem "11KDL"; 12) załączników graficznych nr 5.1 i 5.2; II. oddala skargę w pozostałej części; III. zasądza od Rady Gminy Siemień na rzecz M. Ł. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie M. Ł. (dalej także jako "skarżąca"), na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 94 w związku z art. 101 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, wniosła o stwierdzenie nieważności uchwały Nr XIII/81/2016 Rady Gminy Siemień z dnia 23 czerwca 2016 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Siemień, ewentualnie o stwierdzenie jej nieważności w części dotyczącej § 11 zaskarżonej uchwały obejmującą zmianami działkę o nr [...] będącej własnością skarżącej, oznaczoną w załączniku graficznym 5.2 kodem 7R a położoną w Gródku Szlacheckim, gmina Siemień.
W uzasadnieniu skargi opisano tok dotychczasowych czynności podejmowanych w sprawie, jak też podkreślono, że uchwałą objęto działkę nr [...] stanowiącą własność skarżącej, a powstałą z podziału działki nr [...].
Skarżąca wskazała, że nie było informacji/obwieszczenia/ogłoszenia w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscowości Gródek Szlachecki czyli na lokalnej (lokalnych) tablicy ogłoszeń o zmianach dot. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy, o podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania gminy jak i o wyłożeniu do publicznego wglądu mpzpg, o możliwości wnoszenia uwag, o zmianach jakie były wnoszone do mpzpg. Nie było więc żadnych ogłoszeń/obwieszczeń w sposób lokalnie przyjęty podczas całej procedury uchwalenia zmian w mpzpg, na potwierdzenie czego załączono notatkę i oświadczenie Sołtysa wsi Gródek Szlachecki w przedmiocie sprawy.
Jak stwierdzała skarżąca nie składała wniosku o sporządzenie lub zmianę zapisu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy Siemień dla działki o nr [...] położonej w Gródku Szlacheckim, nie miała możliwości składania uwag zmierzających do ochrony istniejącego stanu zagospodarowania terenu jak i zmian w zakresie jego zagospodarowania, nie mogła brać udziału nad pracami dotyczącymi zmian w mpzpg (art. 1 pkt 3; art. 2 ppkt 11 ustawa z dnia 27 marca 2003r o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), jak i w pracach nad studium uwarunkowań i zagospodarowania przestrzennego gminy. Tym samym nie mogła chronić swojego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do skarżącej jak i do innych osób lub jednostek organizacyjnych.
W uzasadnieniu skargi uchwale zarzucono:
a) naruszenie art. 17 pkt 11 uopizp poprzez nieprzeprowadzenie procedury obejmującej zamieszczenie ogłoszenia w prasie miejscowej a także w sposób zwyczajowo przyjęty w Gródku Szlacheckim o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu na co najmniej 7 dni przed dniem wyłożenia. Zgodnie z II OSK 2578/12, wyrok NSA z 20-03-2014 r. obowiązek ogłoszenia o podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a następnie o wyłożeniu projektu tego planu, należy rozumieć w ten sposób, że zawiadomienia powinny być dokonane w każdej miejscowości, której plan dotyczy. Tym samym za niewystarczające w tej mierze należy uznać dokonanie zawiadomień jedynie w miejscowości, w której mieści się siedziba organu gminy;
b) naruszenie praw skarżącej zagwarantowanych w Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, naruszenie a wręcz pozbawienie praw wynikających z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez naruszenie zasad praworządności, demokratycznego państwa prawnego, zaufania obywateli do organów Państwa, zasady należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków, zasadą równości i proporcjonalności, naruszenia równej dla wszystkich ochronie własności i innych praw majątkowych, naruszenie zasady równego traktowania przez władze publiczne;
c) naruszenie zasad ogólnych i szczegółowych sporządzania mpzg, brak zgodności mpzpg ze studium uwarunkowań i zagospodarowania gminy Siemień obowiązującego w dniu podjęcia powyższej uchwały i obecnie a dotyczący działek objętych zmianami: [...] (co stanowi naruszenie art. 20 pkt. 1 uopizp) a w szczególności przy procedowaniu jak i w całokształcie procesu legislacyjnego w sprawie uchwały Nr XIII/81/2016 Rady Gminy Siemień z dnia 23 czerwca 2016 r.;
d) naruszenie art. 15 ust. 2 pkt 1 uopizp, gdzie w § 11 zaskarżonej uchwały, w planie miejscowym określa się obowiązkowo przeznaczenie terenów oraz linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania, ustalenie jednocześnie nowej linii zabudowy terenu i nieprzekraczalnej linii zabudowy terenu dla działki rolnej bez przeprowadzenia wnikliwej analizy terenu, nie obejmując dwóch budynków gospodarczych w terenie określonym jako działka budowlana, zastosowanie nieprzekraczalnej linii zabudowy w stosunku tylko do działek ujętych w zaskarżonej uchwale w załączniku graficznym 5.2 kod 6R i 7R a pozostałe ujęte w § 11 pomimo zapisu ich nie dotyczy;
e) naruszenie art. 46, art. 47, art. 48 ustawy z dnia 2 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Działki [...] posiadają wspólny naturalny zbiornik wodny, ale z całości zbiornika tylko w części należącej do działki [...] wody podlegają ww ochronie. Ze zbiornikiem wodnym naturalnym połączone są również działki [...]; [...]; [...] i dalej. Oznaczona w § 8 w załączniku graficznym nr 5.2 kod 17RM zaskarżonej uchwały działka [...] to działka w 1/3 łąka torfowa przylegająca do rowu melioracyjnego EFA a więc zabudowa mieszkaniowa jest to działanie przyszłe i niepewne jednak nie umieszczono zapisu w jakiej odległości od rowu możliwe jest posadowienie budynku;
f) naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. Zgodnie z wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadą wyważania interesu społecznego ze słusznym interesem obywatela i w związku z przepisem § 4 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r., obowiązkiem organów jest przeprowadzenie analizy, która rozważałaby możliwość zabudowy przy wyznaczeniu linii zabudowy innej niż stanowiącej przedłużenie istniejącej linii zabudowy. Brak analizy terenu pod tym kątem narusza zasadę prawdy obiektywnej, wynikającą z art. 7 i art. 77 k.p.a. Wyznaczając zaś inną linię zabudowy organy administracji powinny mieć na uwadze, że na etapie ustalania warunków zabudowy, nie mają kompetencji do przesądzenia, jaka precyzyjnie ma być odległość budynku od granicy sąsiedniej działki budowlanej tym samym wchodzą w uprawnienia nadane organom nadzoru budowlanego. W dotychczasowym mpzpg teren zabudowy określony był granicami działki, tak jak i w działkach sąsiednich.
W dalszej części uzasadnienia skargi przedstawiono kolejne uwagi skarżącej odnoszące się do kwestii dotyczących ustalenia nieprzekraczalnej linii zabudowy na działce [...] oraz wskaźnika intensywności zabudowy, wskaźnika powierzchni zabudowy i wskaźnika udziału procentowego powierzchni terenu biologicznie czynnego w stosunku do powierzchni działki budowlanej, jak też zapisu uchwały dotyczącego dostępności drogowej.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Siemień, reprezentowana przez Wójta Gminy Siemień, wniosła o oddalenie skargi.
Organ wskazał, że uchwała Rady Gminy Siemień Nr XIII/81/2016 z dnia 23 czerwca 2016 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Siemień została opracowana na podstawie uchwały nr IV/15/2015 Rady Gminy Siemień z dnia 11 lutego 2015 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany w miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Siemień oraz Uchwały Rady Gminy Siemień Nr XI/64/2016 z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie zmiany Uchwały Nr IV/15/2015 Rady Gminy Siemień z dnia 11 lutego 2015 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Siemień. Uchwała intencyjna określiła granice terenów przewidzianych do zmiany planu przyjętego uchwałą Nr VII/46/2003 Rady Gminy Siemień z dnia 30 października 2003 r.
Organ wyjaśnił, że tok formalno-prawny opracowania planu został przeprowadzony zgodnie z art. 17 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym ukazały się ogłoszenia w prasie miejscowej, obwieszczenia na tablicy ogłoszeń oraz na stronie BIP urzędu gminy o poszczególnych etapach opracowania projektu planu w szczególności o możliwości składania wniosków do projektu planu oraz o etapie wyłożenia do publicznego wglądu projektu planu, dyskusji publicznej nad przyjętymi rozwiązaniami oraz możliwości składania uwag. Procedura sporządzenia planu miejscowego została przeprowadzona prawidłowo, co potwierdza pozytywna weryfikacja toku formalno - prawnego przez Wojewodę Lubelskiego, który nie wszczął w tym zakresie żadnych procedur nadzorczych. Uchwalony plan miejscowy po upływie 21 dni od publikacji w Dzienniku Urzędowym Województwa Lubelskiego stał się aktem prawa miejscowego, ale wyłącznie w granicach określonych na złącznikach graficznych, dla miejscowości Gródek Szlachecki zmiany wprowadzono na dwóch załącznikach. Załącznik nr. 5.2 obejmuje dz. Nr [...], dla pozostałych działek w sąsiedztwie obowiązują ustalenia planu uchwalonego uchwałą z 2003 r.
Jak stwierdził organ naruszenie interesu prawnego lub prawa dające stronie prawo do zaskarżenia uchwały z zakresu administracji publicznej nie oznacza automatycznego uwzględnienia skargi. Musi zostać wykazane, że naruszenie interesu prawnego skarżącego wiązane jest z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego. Sądowa kontrola władztwa planistycznego nie może dotyczyć badania racjonalności (celowości) przyjętych przez organy gminy rozwiązań planistycznych, lecz ogranicza się jedynie do badania zgodności z prawem podejmowanych uchwał, a zwłaszcza przestrzegania zasad planowania oraz określonej ustawą procedury planistycznej (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 marca 2018 r. II SA/Kr 174/18). W sprawach, o których mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g., nie można domniemywać ewentualnego naruszenia konkretnego uprawnienia. Takie naruszenie musi bowiem bezwzględnie istnieć w chwili wniesienia skargi do sądu. Musi zatem wystąpić fakt naruszenia interesu prawnego wnoszącego skargę, a nie tylko zagrożenie naruszenia (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 15 marca 2018 r. II SA/Sz 129/18). Prawo do zaskarżania uchwały przysługuje jedynie podmiotowi, który wykaże naruszenie przez zaskarżoną uchwalę własnego interesu prawnego lub uprawnienia, a zatem, że zaskarżona uchwała godzi w sferę prawną tego podmiotu przez wywołanie negatywnych następstw prawnych, np. przez zniesienie, ograniczenie, czy też uniemożliwienie realizacji jego uprawniania lub interesu prawnego, który musi być konkretnym, indywidualnym interesem prawnym wynikającym z określonej normy prawa materialnego (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 stycznia 2018 r. II SA/Kr 1546/17). Naruszenie interesu prawnego podmiotu wnoszącego skargę musi mieć charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. Uchwała, czy też konkretne jej postanowienia, muszą więc naruszać rzeczywiście istniejący w dacie podejmowania uchwały interes prawny skarżącego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 stycznia 2018 r. IOSK 1722/17).
Reasumując organ wskazał, że zaskarżona uchwała została podjęta zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Nie ma zatem podstaw do stwierdzenia jej nieważności w zakresie wskazanym w skardze. Ponadto skarżąca w żaden sposób nie wykazała, że zaskarżona uchwała narusza jej interes prawny lub uprawnienie istniejące w dacie podejmowania uchwały. Ogólnikowe powoływanie się na ograniczenie zabudowy, na plany rozbudowy zabudowań gospodarskich, czy kwestie ochrony środowiska, nie spełnia kryteriów konkretnego, indywidualnego interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały Rady Gminy Siemień.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga w części zasługuje na uwzględnienie albowiem przy zmianie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w odniesieniu do objętych zaskarżoną uchwałą z dnia 23 czerwca 2016 r. Nr XIII/81/2016 nieruchomości położonych w Gródku Szlacheckim, doszło do naruszenie trybu sporządzania zmiany planu.
W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art. 3 § 1 pkt 5 p.p.s.a.). Stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Zgodnie z art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 994 ze zm.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Powyższy przepis nie wprowadza ograniczenia terminem prawa strony do zaskarżenia uchwały organu gminy do sądu administracyjnego. W przypadku aktów prawa miejscowego, do których zaliczyć należy także uchwały w przedmiocie uchwalenia i zmiany planu miejscowego. Ograniczenie takie nie wynika również z art. 94 ustawy o samorządzie gminnym.
Z przepisu art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1945 ze zm. - dalej jako "u.p.z.p.") wynika, że podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy w całości lub w części stanowi istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie.
W sprawie zaistniały podstawy do stwierdzenia nieważności uchwały w części albowiem przy uchwalaniu zmiany planu miejscowego doszło do istotnego naruszenia trybu sporządzania planu poprzez zaniechanie ogłoszenia w sposób zwyczajowo przyjęty w Gródku Szlacheckim o podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu i o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu, tj. naruszenia art. 17 pkt 1 i 9 w zw. z art. 27 ust. 1 u.p.z.p.
W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że M. Ł., jako właścicielka nieruchomości - działki nr [...] położonej w Gródku Szlacheckim - objętej ustaleniami planu miejscowego zmienianego uchwałą z dnia 23 czerwca 2016 r. nr XIII/81/2016, ma interes prawny w zaskarżeniu uchwały.
M. Ł. we wniesionej skardze postawiła szereg zarzutów dotyczących naruszenia tak trybu, jak i zasad sporządzania planu miejscowego (jego zmiany).
Z uwagi na charakter i istotę tych zarzutów w pierwszej kolejności, jako dalej idące, rozpatrzeć należało zarzuty dotyczące naruszenia trybu sporządzania planu miejscowego, sformułowane przez skarżącą w punkcie 9 lit. a) skargi.
Zgodnie z art. 17 pkt 1 u.p.z.p. wójt, burmistrz albo prezydent miasta po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego ogłasza w prasie miejscowej oraz przez obwieszczenie, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości, o podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu, określając formę, miejsce i termin składania wniosków do planu, nie krótszy niż 21 dni od dnia ogłoszenia.
W taki sam sposób organ wykonawczy ogłasza także o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu, z czym łączy się możność wnoszenia uwag dotyczących projektu planu (art. 17 pkt 9 i 11 u.p.z.p.).
Przepisy te stosuje się tak przy uchwalaniu planu miejscowego, jak i jego zmianie (art. 27 u.p.z.p.).
Nie budzi zatem wątpliwości, że przy uchwalaniu planu miejscowego i jego zmianie obowiązkiem organu jest dokonanie ogłoszeń o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego (jego zmiany) i o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu w trojaki sposób, a mianowicie w prasie miejscowej, przez obwieszczenie oraz w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości.
Niezależnie zatem od dokonania ogłoszeń w prasie miejscowej oraz przez obwieszczenie, koniecznym jest także ogłoszenie o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego i o wyłożeniu projektu planu w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości.
Jak trafnie wskazuje się, w utrwalonym już w tej kwestii orzecznictwie sądowym, obowiązek ogłoszenia o podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a następnie o wyłożeniu projektu tego planu, należy rozumieć w ten sposób, że zawiadomień należy dokonać w każdej miejscowości, której plan dotyczy. Nie jest wystarczające dokonanie zawiadomień jedynie w miejscowości, w której mieści się siedziba organu gminy (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 marca 2014 r., II OSK 2578/12, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
W sytuacji, gdy dokonaną zaskarżoną uchwałą zmianą planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Siemień objęto także nieruchomości położone w Gródku Szlacheckim, ogłoszeń o których mowa w art. 17 pkt 1 i 9 u.p.z.p. dokonać należało także w Gródku Szlacheckim, w sposób zwyczajowo przyjęty w tej miejscowości.
Z twierdzeń skarżącej zwartych w uzasadnieniu skargi wynika, że w Gródku Szlacheckim ogłoszeń takich nie dokonano, przy czym na poparcie takich zarzutów skarżąca przedstawił również oświadczenie sołtysa wsi Gródek Szlachecki [...].
W oświadczeniu wskazano, że w miejscowości Gródek Szlachecki tego rodzaju pisma urzędowe ogłasza się w sposób zwyczajowo przyjęty na tablicy ogłoszeń usytuowanej przed nieruchomością sołtysa miejscowości, a także na tablicy ogłoszeń mieszczącej się w sklepie GS w gródku Szlacheckim. Nadto z oświadczenia tego wynika, że na tablicach tych nie były wywieszane żadne ogłoszenia związane ze zmianą planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Siemień dokonaną zaskarżoną uchwałą, zaś sołtysowi miejscowości nie przekazano takich ogłoszeń do wywieszenia na terenie Gródka Szlacheckiego (k.18 akt sądowych).
Oświadczenie powyższe sporządzone zostało przez osobę pełniącą funkcje sołtysa miejscowości oraz radnej Gminy Siemień, co pozwala ocenić, że pochodzi ono od osoby wiarygodnej, posiadającej rzetelną wiedzę o sprawach w nim opisanych.
W takiej sytuacji stwierdzić należy, że skarżąca w sposób dostatecznie wiarygodny wykazała, że przy uchwalaniu przedmiotowej zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie dokonano ogłoszeń wymaganych art. 17 pkt 1 i 9 u.p.z.p. w Gródku Szlacheckim, w sposób zwyczajowo przyjęty w tej miejscowości.
Dowodów mogących wykazać okoliczności przeciwne nie przedstawił organ, pomimo doręczenia mu odpisu skargi oraz zarządzenia z dnia 24 września 2018 r., którym wezwano Wójta Gminy Siemień do złożenie między innymi dowodu ogłoszenia w prasie miejscowej oraz przez obwieszczenie, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości:
- o podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzania zmiany planu,
- o wyłożeniu projektu zmiany planu do publicznego wglądu (k.58 akt sądowych).
W odpowiedzi na powyższe organ przedstawił dowody dokonania ogłoszeń w prasie miejscowej, tj. "Dzienniku Wschodnim" i obwieszczenia oraz wydruk strony potwierdzającej zmieszczenie obwieszczeń na stronie RBIP (k.61-74 akt sądowych).
Przedstawione przez organ dokumenty potwierdzają fakt dokonania ogłoszeń w prasie miejscowej oraz przez obwieszczenie w siedzibie organu gminy.
Z dokumentów tych nie wynika jednakże, by organ powyższe obwieszczenia wywiesił w Gródku Szlacheckim, w sposób zwyczajowo przyjęty w tej miejscowości.
W konsekwencji powyższego stwierdzić należało zatem, że przy zmianie planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Siemień dokonanego uchwałą z dnia 23 czerwca 2016 r. doszło do naruszenia trybu sporządzania planu przez zaniechanie ogłoszenia w sposób zwyczajowo przyjęty w Gródku Szlacheckim o podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu i o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu, tj. naruszono art. 17 pkt 1 i 9 w zw. z art. 27 ust. 1 u.p.z.p.
Jak wskazano już wcześniej podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy w całości lub w części stanowi naruszenie trybu sporządzania planu miejscowego, o ile naruszenie procedury sporządzania planu jest istotne (art. 28 ust. 1 u.p.z.p.).
Z tego też względu rozważyć należało, czy zaniechanie ogłoszenia w sposób zwyczajowo przyjęty w Gródku Szlacheckim o podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu i o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu, kwalifikować należy jako istotne naruszenie trybu sporządzania planu miejscowego.
Odpowiedź na tak postawione pytanie nie ma charakteru oczywistego już z tego względu, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażano także poglądy co do tego, iż w sytuacji, gdy organ dokonał obwieszczenia na tablicy ogłoszeń w urzędzie gminy, w prasie lokalnej oraz w internecie na stronie urzędu to można przyjąć, że brak wywieszenia informacji o podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu oraz o wyłożeniu zaopiniowanego i uzgodnionego projektu planu do publicznego wglądu wraz z prognozą oddziaływania na środowisko na tablicy ogłoszeń w danej miejscowości nie stanowi istotnego naruszenia trybu podejmowania uchwały (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 maja 2008 r., II OSK 84/08, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Zdaniem Sądu rozpoznającego sprawę oceny tego rodzaju kwestii zawsze należy dokonywać w odniesieniu do okoliczności danej sprawy, będącej przedmiotem osądu.
W niniejszej sprawie zaniechano dokonania ogłoszeń w Gródku Szlacheckim, a więc w bardzo małej miejscowości (wsi), w której nie mieści się siedziba organu gminy.
Jest to okoliczność bardzo istotna albowiem na terenach wiejskich poczytność prasy, w tym także prasy miejscowej, jest bardzo niska. Na terenach takich nie jest również tak, by wszyscy mieszkańcy wsi posiadali internet i stale z niego korzystali.
W takiej sytuacji również wywieszenie ogłoszenia w siedzibie organu gminy, czy też w miejscowości, w której mieści się siedziba organu gminy, nie daje realnych szans na zapoznanie się z tak opublikowanym obwieszczeniem w terminach wymienionych w art. 17 pkt 1 i 9 u.p.z.p. z tej przyczyny, że mieszkańcy innych miejscowości nie w każdym miesiącu muszą bywać w miejscowości, w której mieści się siedziba organu gminy.
W przypadku tego typu bardzo małych, wiejskich miejscowości jak Gródek Szlachecki największą rękojmię szybkiego i skutecznego poinformowania mieszkańców wsi o określonych wiadomościach urzędowych daje wywieszenie obwieszczenia w miejscach, w których zwyczajowo w danej miejscowości ogłoszenia takie się zamieszcza.
Zaniechanie dokonania takich czynności sprawia, że określone informacje urzędowe faktycznie nie dotrą we właściwym czasie do większości mieszkańców danej miejscowości.
W przypadku uchwalania planu miejscowego lub jego zmiany tego rodzaju zaniechanie jest szczególnie istotne albowiem z dokonanymi ogłoszeniami o podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu i o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu ustawa wiąże kwestie zgłaszania wniosków do planu i uwag dotyczących projektu planu (art. 17 pkt 1 i 11 u.p.z.p.). Oczywiste jest także, że niewiedza mieszkańców wsi o prowadzeniu procedury planistycznej uniemożliwia im także wzięcie udziału w dyskusji publicznej nad rozwiązaniami przyjętymi w projekcie planu (art. 17 pkt 9 u.p.z.p.).
O tym, że zastrzeżenia takie nie mają charakteru wyłącznie hipotetycznego świadczą twierdzenia zawarte w uzasadnienie skargi, z których wynika, że skarżąca nie wzięła udziału w prowadzonej procedurze zmiany planu miejscowego z uwagi na brak ogłoszeń i informacji opublikowanych na terenie Gródka Szlacheckiego, w sposób zwyczajowo przyjęty w tej miejscowości.
Z tych też względów zaniechanie poinformowania mieszkańców wsi Gródek Szlachecki, w sposób zwyczajowo w tej wsi przyjęty, o wszczętej i następnie prowadzonej procedurze planistycznej, dotyczącej określenia zasad zagospodarowania części obszaru tej wsi, uznać należy za istotne naruszenie trybu sporządzania planu.
Organ wykonawczy gminy, zaniechawszy ogłoszenia w sposób zwyczajowo przyjęty w Gródku Szlacheckim o podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu i o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu, uniemożliwił mieszkańcom Gródka Szlacheckiego składanie wniosków do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i uwag dotyczących projektu planu, jak też pozbawił ich wiedzy i możliwości uczestnictwa w publicznej dyskusji nad projektem planu.
Charakter i istota zarzutów zgłaszanych przez skarżącą do zmiany planu jest tego rodzaju, że kwestie te mogły być przedmiotem wniosków do planu i uwag dotyczących projektu planu, jak też mogły zostać poruszone w publicznej dyskusji nad projektem planu, co w konsekwencji mogło także doprowadzić do zmian w projekcie planu.
Jako, że stwierdzone istotne naruszenie trybu sporządzania planu miejscowego w odniesieniu do terenów Gródka Szlacheckiego przesądzało o nieważności zaskarżonej uchwały w tej części brak było potrzeby odnoszenia się do stawianych w skardze zarzutów naruszenia zasad sporządzania planu, które dotyczyły również nieruchomości należących do skarżącej, a położonych na terenie Gródka Szlacheckiego.
Stwierdzone istotne naruszenie trybu sporządzania planu miejscowego dotyczyło mieszkańców Gródka Szlacheckiego, czy też ściślej rzecz biorąc objętych ustaleniami zmienianego planu terenów wsi Gródek Szlachecki.
Uchwałą z dnia 23 czerwca 2016 r. nr XIII/81/2016 w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Siemień na terenie Gródka Szlacheckiego objęto tereny oznaczone symbolami 5R, 6R, 7R, 16RM, 17 RM, 8ZL, 1 KDG i 11KDL.
Stwierdzając nieważność uchwały w tej części należało zatem stwierdzić nieważność wszystkich tych postanowień części tekstowej planu oraz części graficznej (załączników), które dotyczyły objętych zmienianym planem terenów położonych w Gródku Szlacheckim, tj. terenów oznaczonych symbolami 5R, 6R, 7R, 16RM, 17 RM, 8ZL, 1 KDG i 11KDL.
Z tych też względów, w częściowym uwzględnieniu skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy Siemień z dnia 23 czerwca 2016 r. nr XIII/81/2016 w zakresie:
1) § 2 ust. 2 pkt 5 w całości;
2) § 8 w części obejmującej wyrażenia "16RM (wyznaczonego na załączniku nr 5.1, miejscowość Gródek Szlachecki) i "17RM (wyznaczonego na załączniku nr 5.2, miejscowość Gródek Szlachecki)";
3) § 8 ust. 7 pkt 2, 3 i 4 oraz § 8 ust. 10 pkt 1 lit. j) i k) w części dotyczącej terenów oznaczonych symbolami "16 RM" i "17RM";
4) § 11 w części obejmującej wyrażenia "5R (wyznaczonego na załączniku nr 5.1, miejscowość Gródek Szlachecki)" i "6R, 7R (wyznaczonego na załączniku nr 5.2, miejscowość Gródek Szlachecki)";
5) § 11 ust. 7 pkt 1, 2 i 3, § 11 ust. 9 pkt 1 lit. a) i b) oraz § 11 ust. 10 pkt 1 lit. e), f) i g) w części dotyczącej terenów oznaczonych symbolami "5R", "6R" i "7R";
6) § 12 w części obejmującej wyrażenie "8ZL (wyznaczonego na załączniku nr 5.1, miejscowość Gródek Szlachecki)";
7) § 12 ust. 7 pkt 1, 2, 3 i 6 oraz § 12 ust. 10 pkt 1 lit. e) w części dotyczącej terenu oznaczonego symbolem "8ZL";
8) § 14 w części obejmującej wyrażenie "1KDG (wyznaczonego na załączniku nr 5.1, miejscowość Gródek Szlachecki)";
9) § 14 ust. 7 pkt 1 i 2 w części dotyczącej terenu oznaczonego symbolem "1KDG";
10) § 15 w części obejmującej wyrażenie "11KDL (wyznaczonego na załączniku nr 5.2, miejscowość Gródek Szlachecki)";
11) § 15 ust. 7 pkt 1 i 2 w części dotyczącej terenu oznaczonego symbolem "11KDL";
12) załączników graficznych nr 5.1 i 5.2;
Brak było natomiast podstaw do uwzględnienia skargi w pozostałej części i stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały co do terenów innych niż tereny Gródka Szlacheckiego.
Jak wyjaśniono już wyżej skarżąca w sposób dostatecznie wiarygodny wykazała, że przy uchwalaniu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie dokonano ogłoszeń wymaganych art. 17 pkt 1 i 9 u.p.z.p. w Gródku Szlacheckim, w sposób zwyczajowo przyjęty w tej miejscowości.
W sprawie nie wykazano natomiast w żaden sposób, by zaniechań takich dopuszczono się także w przypadku innych miejscowości objętych ustaleniami zmienianego planu.
Co więcej w skardze brak jest nawet jakichkolwiek twierdzeń skarżącej odnoszących się do braku ogłoszeń o podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu i o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu na terenie miejscowości innych niż Gródek Szlachecki.
Z tych też względów brak było w sprawie wystarczających podstaw do stwierdzenia, że dokonania ogłoszeń wymaganych art. 17 pkt 1 i 9 u.p.z.p., w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości, zaniechano także w innych miejscowościach niż Gródek Szlachecki.
Niezależnie od powyższego stwierdzić należy także, że sprawę można było rozpoznać jedynie w granicach interesu prawnego skarżącej, który ograniczał się jedynie do należącej do niej nieruchomości położonej w Gródku Szlacheckim.
Również stawiane w skardze zarzuty naruszenia zasad i trybu sporządzania planu miejscowego dotyczyły wyłącznie nieruchomości położonych na terenie Gródka Szlacheckiego, co również nie dawało podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w pozostałym zakresie.
Z tych też względów skarga w pozostałej części została oddalona.
W związku z częściowym uwzględnieniem skargi, na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzono od organu na rzecz skarżącej poniesione przez nią koszty postępowania, na które składała się kwota 300 zł uiszczonego wpisu (k.25, 49 akt sądowych).
W tym stanie rzeczy, na podstawie przytoczonych powyżej przepisów oraz w oparciu o art. 147 § 1 i art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło