II SA/Lu 623/16

Dnia [...] r. Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie J. H. po rozpoznaniu w dniu [...] r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki linii energetycznej p o s t a n a w i a I. przyznać A. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący na urzędowym formularzu symbol PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wniosek uzasadnił tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, z którą zamieszkuje w murowanym, parterowym domu wraz z budynkiem gospodarczym o powierzchni [...] m2 o wartości [...] złotych i utrzymuje się z emerytury żony w kwocie [...] złotych netto oraz swojej renty chorobowej w kwocie [...] złotych netto. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżącego wynosi [...] złotych netto. Skarżący zaznaczył, że jest osobą cierpiącą na szereg dolegliwości wymagających stałego leczenia, dom wymaga natychmiastowego remontu, w związku z czym obecnie z żoną zamieszkuje w budynku gospodarczym oraz, iż dom posadowiony jest na działce o powierzchni [...] ha. Na stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego skarżącego składają się wydatki na żywność – [...] złotych, leki – [...] złotych, opał – [...] złotych, opłacenie bieżących rachunków w tym energii elektrycznej – [...] złotych, wodę – [...] złotych, wywóz śmieci – [...] złotych, spłata trzech kredytów – łączna rata – [...] złotych, ubezpieczenie domu – [...] złotych. Skarżący oświadczył, że ponosi również koszty podatku od nieruchomości. Skarżący podkreślił, że drobne kwoty pozostające po poniesieniu miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego przeznacza na bieżące remonty i naprawy, wobec czego nie ma możliwości uiszczenia opłaty wpisu sądowego od wniesionej skargi. Do druku PPF skarżący dołączył kserokopie faktur VAT oraz umów kredytowych i dokumenty obrazujące jego sytuację zdrowotną. Wykonując wezwanie do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń skarżący w piśmie z dnia 26 lipca 2016 r. oświadczył, że jest właścicielem samochodu marki M. – B. rok produkcji 1998, o wartości nie sprecyzowanej, utrzymuje [...] kur na potrzeby własne, dla których żywność kupuje na targu. Oświadczył też, że miesięczne wydatki ponoszone tytułem kosztów utrzymania, nie obejmujących jednak wydatków na media i leczenie, wynoszą [...] złotych. Ponadto z powodu niesprawnej jednej ręki skarżący zmuszony jest do korzystania z pomocy innych osób, za która płaci. Do pisma skarżący dołączył rachunki oraz faktury Vat. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r. poz. 718, zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Z żadną z wymienionych sytuacji nie mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Zarówno skarżący jak i jego żona mają stałe źródła dochodu, pokrywające wydatki związane z kosztami utrzymania koniecznego, w tym ze spłatą trzech kredytów. Mają również zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe. Skarżący jest też właścicielem samochodu osobowego, którego koszty eksploatacji i napraw ponosi. Nie można zatem przyjąć, aby skarżący i jego żona zaliczali się do osób ubogich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź osób, których dochody nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym. W ocenie referendarza sądowego skarżący wykazał natomiast, że poniesienie przez niego kosztów sądowych niniejszego postępowania spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla niego i żony. Koszty sądowe w niniejszej sprawie, prócz wpisu sądowego od skargi wynoszącego 500 złotych i wpisu sądowego od ewentualnej skargi kasacyjnej wynoszącego 250 złotych, każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych. Minimalne wynagrodzenie radcy prawnego ustanowionego z wyboru wynosi w niniejszej sprawie 480 złotych (§14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radcy prawnego – Dz.U. z 2015 r., poz. 1804). Skarżący na spłatę trzech kredytów miesięcznie przeznacza kwotę [...] złotych. Co do zasady spłacanie zobowiązań prywatnoprawnych nie uzasadnia zwolnienia od kosztów postępowania (por. np. postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 671/14 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Przeniesienie bowiem ciężaru ponoszenia tych kosztów na ogół obywateli, aby skarżący mógł spłacić zaciągnięte zobowiązania prywatnoprawne nie odpowiadałoby społecznemu poczuciu sprawiedliwości. Chroniłoby to, bądź też wzbogacało majątek prywatny skarżącego kosztem środków publicznych, które przeznaczane są na pokrycie kosztów postępowania, aby zapewnić dostęp do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia (por. postanowienie NSA z dnia 14 października 2014 r., sygn. akt II FZ 1509/14 czy z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt II FZ 247/14 – oba publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Dlatego też konieczność przeznaczania kwoty 521 złotych co miesiąc na spłatę kredytów nie może uzasadniać przyznania prawa pomocy. Skoro bowiem skarżący może tą kwotę co miesiąc wydatkować, bez wywołania uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego, powinien ją przeznaczyć na koszty postępowania. Kwota ta pozwala w pełni pokryć minimalne wynagrodzenie radcy prawnego ustanowionego z wyboru. Uniemożliwia zaś pokrycie kosztów sądowych niniejszego postępowania. Z tego powodu referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.