II SA/Lu 649/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędzia NSA Grażyna Pawlos - Janusz, Protokolant Asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 listopada 2007 r. sprawy ze skargi E. C. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], Nr [..] w przedmiocie nakazania przedłożenia określonych dokumentów I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [..], Nr [...], które nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz E. C. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 144 kpa w zw. z art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006r., Nr 156, poz.118 ze zm.) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania B. J. uchylił w części postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nakładające na współwłaścicieli nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...] obowiązek sporządzenia ekspertyzy technicznej przedmiotowego budynku, zmieniając termin wykonania tej ekspertyzy na dzień 31 października 2007r., w pozostałym zakresie natomiast utrzymał to postanowienie w mocy. W uzasadnieniu wyjaśniono, że przedmiotowy budynek znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym, mogącym spowodować zagrożenie bezpieczeństwa życia lub zdrowia ludzi dlatego należało zastosować art. 62 ust.3 Prawa budowlanego nakazując współwłaścicielom budynku przedstawienie ekspertyzy stanu technicznego. B. J., do której m.in. został nakaz skierowany podnosiła w odwołaniu, że przedmiotowy budynek znajduje się w wyłącznym władaniu A. P. i to do niej nakaz powinien być skierowany. Organ odwoławczy nie podzielił tego zarzutu wyjaśniając, że przepisy ustawy - Prawo budowlane w sposób jednoznaczny kierują obowiązek utrzymania i użytkowania obiektu do właściciela lub zarządcy, a nie do innych osób. Jednocześnie organ stwierdził, że w postanowieniu powinien być wyraźnie wskazany termin wykonania ekspertyzy, dlatego w tym zakresie zaskarżone postanowienie uchylił i określił termin na dzień 31 października 2007r. Skargę do sądu administracyjnego wniosła E. C., współwłaścicielka przedmiotowego budynku, domagając się uchylenia postanowień organów administracyjnych. Skarżąca podniosła, że budynek jest w wyłącznym władaniu A. P. i jej trzech córek, dlatego nakaz sporządzenia ekspertyzy powinien być skierowany wyłącznie do nich. Natomiast zarówno ona, jak i pozostali spadkobiercy ½ części przedmiotowego budynku nie mają wpływu na stan techniczny i zabezpieczenie budynku. Na rozprawie przed sądem skarżąca oświadczyła ponadto, że wbrew ustaleniom organów posiadająca nieruchomość A. P. nie posiada tytułu własności do ½ części tej nieruchomości oraz, że skarżąca nie wie, kto jest w tej części jej współwłaścicielem. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonego aktu (decyzji, postanowienia) w zakresie jego zgodności z prawem, oceniając czy w toku postępowania organ nie naruszył przepisów postępowania i czy zastosował właściwe przepisy prawa materialnego. Skarga jest zasadna. Jedną z podstawowych gwarancji procesowych strony w postępowaniu administracyjnym jest zapewnienie jej czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 kpa). Na organie administracji spoczywa więc w szczególności obowiązek zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania oraz wezwania jej do udziału w czynnościach postępowania wyjaśniającego. Niedopuszczenie strony do udziału w postępowaniu skutkuje naruszeniem prawa obligującym do wznowienia postępowania z powodu przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Jak wynika z akt niniejszej sprawy, niektóre osoby będące adresatami postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nakazującego przedłożenie ekspertyzy technicznej budynku przy ul. [...] w [...], a zatem uznane przez ten organ za strony postępowania w ogóle nie zostały zawiadomione o toczącym się postępowaniu i nie brały w nim udziału na żadnym etapie: dotyczy to K. P. i J. P., do których kierowane były zawiadomienia, ale wracały do akt sprawy z adnotacją: "Adresat nie mieszka pod wskazanym adresem" i "Adresat wyprowadził się". W tej sytuacji, pomimo awizowania zawiadomień nie ma skutku doręczenia, o którym mowa w art. 44 § 2 kpa. Przepis ten stanowi, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 kpa, pismo składa się na okres siedmiu dni w placówce pocztowej lub urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym umieszcza się na okres 7 dni w skrzynce na korespondencję lub, gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata albo biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w miejscu widocznym na nieruchomości, której postępowanie dotyczy; w tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu. Warunkiem zastosowania tego przepisu jest to, aby adresat pisma istotnie mieszkał pod wskazanym adresem, a jedynie nie jest możliwe doręczenie mu pisma w sposób przewidziany w art. 42 i 43 kpa tj. osobiście lub dorosłemu domownikowi (por. postanowienie SN z dnia 22 marca 1995r., II CRN 4/95, niepubl.). Jeżeli miejsce pobytu strony już na etapie wszczęcia postępowania administracyjnego nie jest znane, to organ powinien podjąć wszelkie czynności zmierzające do jego ustalenia, a gdyby to okazało się niemożliwe, powinien skorzystać z uprawnienia, jakie daje mu art. 34 kpa i wystąpić do sądu z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela dla strony jako osoby nieznanej z miejsca pobytu (por. wyrok WSA z dnia 20 marca 2006r., IV SA/Wa 2355/05, Lex nr 223323) Skoro organ administracji publicznej prowadzący niniejszą sprawę nie znał rzeczywistego miejsca zamieszkania (pobytu) K. P. i J. P., będących stronami postępowania jako współwłaściciele nieruchomości, której nakaz dotyczył, to w tej sytuacji organ nie mógł kierowanej do nich korespondencji pozostawić w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia i prowadzić postępowania bez narażenia się na zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Jednocześnie stwierdzić należy, że wprawdzie żadnego z pism, w tym zawiadomienia o wszczęciu postępowania, jak i decyzji obu organów nie odebrała również osobiście A. P., do której także skierowano nakaz sporządzenia ekspertyzy (wszystkie pisma w sprawie, po bezskutecznym awizowaniu wracały za każdym razem z tą samą adnotacją: " Zwrot. Nie podjęto w terminie "), to jednak w tym przypadku należało przyjąć skutek doręczenia, zgodnie z art. 44 § 2 kpa. Korespondencja od początku była bowiem kierowana na jej rzeczywisty adres zamieszkania, który sama wskazała w piśmie z dnia 11 kwietnia 2007r. skierowanym do organu I instancji (k. 50 akt admin.) Niezależnie od powyższego w niniejszej sprawie nie wiadomo dokładnie, do kogo powinno być skierowane postanowienie o przedłożeniu ekspertyzy. Z oświadczenia skarżącej, złożonego na rozprawie przed Sądem w dniu 13 listopada 2007r. wynika bowiem, że A. P., wbrew ustaleniom organów administracyjnych, nie jest współwłaścicielką ½ części nieruchomości. Organy rozpoznając ponownie sprawę powinny zatem najpierw prawidłowo ustalić krąg właścicieli przedmiotowej nieruchomości, do których decyzja powinna być skierowana, a następnie umożliwić im udział w postępowaniu, z zachowaniem reguł określonych w art. 39-49 kpa. Dopiero prawidłowe w tym zakresie ustalenia organów administracyjnych umożliwią wydanie zgodnego z prawem rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdzając, że zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem obowiązujących przepisów uchylił je na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270).