II SA/Lu 676/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 listopada 2023 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 29 maja 2023 r., znak: SKO.41/1817/OS/2023 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. W. P. (dalej jako "strona", "skarżący", "wnioskodawca") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 29 maja 2023 r. w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. Rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 21 kwietnia 2022 r. skarżący wystąpił do Prezydenta Miasta Lublin z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojczymem – J. K., ur. 26 maja 1936 r., legitymującym się orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS z 29 lipca 2010 r., wskazującym, że wymieniony jest niezdolny do pracy, trwale niezdolny do samodzielnej egzystencji, która istnieje od 1 czerwca 2010 r. Prezydent Miasta Lublin decyzją z dnia 21 czerwca 2022 r. odmówił skarżącemu przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego od ww. decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie decyzją z dnia 1 grudnia 2022 r. uchyliło zaskarżoną decyzję z całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że organ I instancji powinien uzupełnić materiał dowodowy o wywiad środowiskowy, który ustali sytuację osobistą, rodzinną, dochodową i majątkową W. P. oraz J. K., a także określi, na czym polega sprawowana przez stronę opieka nad niepełnosprawnym ojczymem oraz jakiego zaangażowania czasowego wymaga. W dniu 28 grudnia 2022 r. został przeprowadzony wywiad środowiskowy z W. P., z którego wynika, że jedyną osobą faktycznie sprawującą opiekę nad J. K. jest jego pasierb – W. P., który pomaga ojczymowi w codziennym funkcjonowaniu, poprzez przenoszenie z wózka inwalidzkiego na łóżko i odwrotnie, dawkowanie leków, przygotowywanie posiłków, sprzątanie, robienie zakupów, spacery, uczestniczy w wizytach lekarskich i realizuje recepty, a także w załatwianiu spraw urzędowych. W porach nocnych wymieniony jest również do dyspozycji niepełnosprawnego. W zależności od stanu zdrowia nocuje w pokoju obok. Na czas nieobecności niepełnosprawny zaopatrzony jest we wszystkie niezbędne rzeczy. Korzysta z telefonu, z którego dzwoni w razie potrzeby. Siostra niepełnosprawnego – M. K., lat 83, mieszka w pobliżu, ale ze względu na stan zdrowia nie jest w stanie sprawować adekwatnej opieki nad niepełnosprawnym. Natomiast w dniu 12 stycznia 2023 r. przeprowadzono wywiad środowiskowy z J. K., z którego wynika, że wymieniony prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Utrzymuje kontakt telefoniczny z synem pozostającym na stałe za granicą oraz z siostrą zamieszkującą w tej samej miejscowości w pobliży niepełnosprawnego. Niepełnosprawny nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować, a stałą, codzienną i bezpośrednią opiekę świadczy pasierb – W. P. Wymieniony świadczy pomoc w zakresie robienia zakupów, sprzątania, przygotowywania posiłków, pomoc w czynnościach higienicznych i opiekuńczych, jak również w kontaktach z lekarzami i przy realizacji recept. Mając na względzie powyższe ustalenia Prezydent Miasta Lublin decyzją z dnia 30 stycznia 2023 r. odmówił skarżącemu przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad ojczymem – J. K.. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie organ I instancji wskazał, że osoba niepełnosprawna – J. K. jest ojczymem wnioskodawcy, nie jest więc osobą spokrewnioną ze stroną, a tym samym nie należy do kręgu osób wyszczególnionych w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 615 ze zm. - dalej: "u.ś.r."). Natomiast okoliczność, że wnioskodawca sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym, nie może stanowić podstawy do przyznania świadczenia, skoro strona nie jest osobą, na której ciąży obowiązek alimentacyjny. Ze wskazanym rozstrzygnięciem nie zgodził się wnioskodawca, który w odwołaniu podkreślił, że jest jedynym faktycznym opiekunem ojczyma oraz szczegółowo wskazał czynności opiekuńcze jakie wykonuje przy niepełnosprawnym, jak i w jego mieszkaniu. Wyjaśnił, że niepełnosprawny ojczym ma rodzinę w linii prostej, ale osoby te nie są w stanie sprawować nad nim opieki mimo ciążącego na nich obowiązku alimentacyjnym. Wskazał, że siostra ojczyma ma 83 lata, jest osobą chorą, pomaga jak może, ale sama wymaga pewnej opieki osób bliskich. Brat ojczyma (73 lata) jest również schorowany i nie jest w stanie angażować się fizycznie w opiekę nad niepełnosprawnym. Natomiast syn ojczyma zamieszkuje od kilkudziesięciu lat za granicą i nie ma fizycznej możliwości opieki nad ojcem. Ponadto skarżący powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych, w których wskazano na obowiązek pasierba wobec ojczyma. W wyniku rozpatrzeniu odwołania strony, decyzją z dnia 29 maja 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie, organ odwoławczy podzielił stanowisko i rozważania organu I instancji oraz przytoczył treść art. 17 ust.1 u.ś.r. oraz art. 128 Kodeku rodzinnego i opiekuńczego (Dz.U. z 2020 r. poz. 1359 ze zm.- dalej jako "k.r.o.") zgodnie z którym obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. W związku z tym, że J. K. jest ojczymem wnioskodawcy, nie jest więc osobą spokrewnioną ze stroną, a tym samym nie należy do kręgu osób wyszczególnionych w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Fakt, że wnioskodawca sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym nie może stanowić podstawy do przyznania świadczenia, bowiem strona nie jest osobą, na której ciąży obowiązek alimentacyjny. Kolegium uznało, że organ pierwszej instancji, na podstawie zebranych dowodów, prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy. W powołanej na wstępie skardze do tut. Sądu, strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy: - art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. w zw. z art. 128 i 144 § 2 i 3 k.r.o.- poprzez ich nieprawidłową interpretację , że obowiązek alimentacyjny wskazany w art. 17 ust. 1 pkt 4 w/w ustawy nie obejmuje osób wymienionych w art. 144 § 2 k.r.o. i na pasierbie nie ciąży obowiązek alimentacyjny wobec ojczyma - co skutkowało bezpodstawnym pozbawieniem skarżącego prawa do świadczenia pielęgnacyjnego należnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad J. K. Skarżący nie zgodził się z zaskarżonym rozstrzygnięciem. Cytując treść art. 17 ust.1 u.ś.r. oraz art. 144 k.r.o. wskazał, że już samo usytuowanie przepisu art. 144 w Dziale "Obowiązek alimentacyjny" jednoznacznie wskazuje, jaki charakter prawny należy przypisywać uprawnieniu ojczyma do domagania się świadczeń alimentacyjnych od pasierba. Obowiązek alimentacyjny, o którym mowa art. 144 k.r.o., ma charakter obowiązku ustawowego i nie jest to obowiązek o charakterze posiłkowym - stanowisko to jest zgodne w doktrynie jak i w orzecznictwie; świadczy o tym brzmienie art. 144 § 3 k.r.o., zgodnie z którym do obowiązku alimentacyjnego w relacjach między pasierbem a ojczymem (macochą) stosuje się odpowiednio przepisy o obowiązku alimentacyjnym między krewnymi (vide: uchwała SN z dnia 4 kwietnia 1968 r. sygn. akt III CZP 27/68, ONSC1969, Nr 1, s. 6; wyrok SN z dnia 29 kwietnia 1971 r. sygn. akt II CR 78/71; J.Gudowski, Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Orzecznictwo, Wolters Kluwer 1998 r., s. 487; G.Jędrejek, Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2019, uwagi do art. 144; wyrok NSA z dnia 9 marca 2012 r. sygn. akt I OSK 1982/11, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przyczynianie się do wychowania i utrzymania dziecka lub zgodność z zasadami współżycia społecznego, jako przesłanki powyższego obowiązku (art. 144 § 1 i 2 k.r.o.) nie oznaczają, że obowiązek ten nie wynika z ustawy. Niemożliwe do akceptacji jest zapatrywanie, że obowiązek ten, także w zakresie wskazania podmiotu zobowiązanego do alimentacji kreowany jest wyłącznie z mocy orzeczenia sądu albo, że obowiązek ten ma charakter ułomny bądź subsydiarny. Na poparcie swojego stanowiska skarżący powołał również orzeczenia sądów administracyjnych. Ponadto opisał swoją sytuację rodzinną i relację z ojczymem. Podkreślił, ze boryka się z trudem opieki nad ojczymem i Państwo powinno go w tym wspierać. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga w przedmiotowej sprawie rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, dalej jako: "p.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie zarówno skarżący jak i organ wnieśli o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie prawa materialnego, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., może polegać bądź na błędnej jego wykładni, czyli mylnym pojmowaniu treści lub znaczenia określonego przepisu, bądź na niewłaściwym jego zastosowaniu, czyli podciągnięciu ustalonego stanu faktycznego pod hipotezę niewłaściwego przepisu (błąd subsumcji). Naruszenie prawa materialnego uzasadni uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia tylko wtedy, gdy miało to wpływ na wynik sprawy. Ustawodawca nie precyzuje, co należy rozumieć przez naruszenie prawa "mające wpływ na wynik sprawy". Wpływanie na wynik sprawy, to prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa materialnego na treść decyzji, a więc ukształtowanie w niej stosunku administracyjnego, materialnego lub procesowego. Sąd uchylając z tych powodów decyzję musi wykazać, że gdyby nie było stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów prawa materialnego, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne. Przyjmuje się, że brak takiego wpływu wystąpi w sytuacji, gdy nawet przy prawidłowym zastosowaniu prawa materialnego treść decyzji lub postanowienia byłaby taka sama. W analizowanym przypadku bezspornym jest, że J. K.orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS z 29 lipca 2010 r. został uznany za niezdolnego do pracy, trwale niezdolnego do samodzielnej egzystencji, która istnieje od 1 czerwca 2010 r. W niniejszej sprawie nie jest również kwestionowany zakres sprawowanej opieki na wymienionym przez skarżącego. Organy obu instancji stanęły natomiast na błędnym stanowisku, że skarżącemu nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, gdyż nie należy do kręgu osób wymienionych w art. 17 ust.1 pkt 4 u.ś.r., albowiem nie ciąży na nim obowiązek alimentacyjny wobec ojczyma. Pomimo błędnego stanowiska w tym zakresie i błędnej interpretacji art. 17 ust.1 pkt 4 u.ś.r. decyzja Kolegium jest prawidłowa. Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Natomiast w myśl art. 17 ust. 1a u.ś.r. osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne w przypadku, gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Powołane przepisy określają przesłanki pozytywne, których wystąpienie warunkuje przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Art. 17 ust. 1 u.ś.r. określa krąg podmiotów uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego, art. 17 ust. 1a wyznacza zaś kolejność uprawnionych, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Tym samym ustawodawca nie pozostawił organom dowolności w przyznawaniu tego świadczenia, dowolnością tą nie dysponują także osoby z kręgu rodziny, które nie mogą wskazać, komu ich zdaniem należy przyznać świadczenie. Członek rodziny, który nie jest zobowiązany w danym momencie do alimentacji, choć mieści się w kręgu osób zobowiązanych do niej w dalszej kolejności, nie nabywa - z racji sprawowania opieki - prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżący jako pasierb może ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne, ale na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Z treści wskazanego przepisu oraz art. 17 ust. 1a u.ś.r. wynika jednoznacznie, że ustawodawca powiązał prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z obowiązkiem alimentacyjnym. Obowiązek alimentacyjny wynika ze szczególnej więzi prawnej łączącej krewnych, czy małżonków (art. 128, art. 129 i art. 130 k.r.o.). Może on jednak dotyczyć także innych osób bliskich, niezwiązanych więzami krwi. Taka sytuacja przewidziana została w art. 144 k.r.o. W myśl art. 144 § 1 k.r.o. dziecko może żądać świadczeń alimentacyjnych od męża swojej matki, niebędącego jego ojcem, jeżeli odpowiada to zasadom współżycia społecznego. Takie samo uprawnienie przysługuje dziecku w stosunku do żony swego ojca, niebędącej jego matką. Zgodnie zaś z art. 144 § 2 k.r.o. mąż matki dziecka, niebędący jego ojcem, może żądać od dziecka świadczeń alimentacyjnych, jeżeli przyczyniał się do wychowania i utrzymania dziecka, a żądanie jego odpowiada zasadom współżycia społecznego. Takie samo uprawnienie przysługuje żonie ojca dziecka, niebędącej matką dziecka. Przytoczone regulacje art. 144 k.r.o. poszerzają przewidziany w art. 128 k.r.o. krąg osób uprawnionych i zobowiązanych do alimentacji. Dlatego też uznać należy, iż obowiązek alimentacyjny pasierbicy względem macochy powinien być traktowany na równi z obowiązkiem dzieci wobec rodziców, choć nie może go wyprzedzać oraz, że obowiązek ten wynika wprost z przepisu ustawy, tj. art. 144 § 1 k.r.o. (patrz: wyrok NSA z dnia 9 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 1982/11; wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 2947/19; wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1399/20; wyrok NSA z dnia 28 października 2021 r., sygn. akt I OSK 722/21; wyrok NSA z dnia 2 marca 2022 r., sygn. akt I OSK 966/21- dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query, dalej: CBOSA). Zatem rozważając możliwość zaliczenia skarżącego do kręgu osób wymienionych w przepisie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., organ II instancji słusznie odniósł się do przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, jednakże w tym zakresie ograniczył się wyłącznie do powołania się na brzmienie przepisu art. 128 k.r.o., nieprawidłowo uznając, że obowiązek alimentacyjny, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. wyczerpuje się w treści art. 128 k.r.o. Należy przy tym podkreślić, iż przyczynianie się do wychowania i utrzymania dziecka lub zgodność z zasadami współżycia społecznego, jako przesłanki obowiązku alimentacyjnego na gruncie art. 144 § 1 i 2 k.r.o., nie oznaczają, że obowiązek ten nie wynika z ustawy. Niemożliwe do akceptacji jest zapatrywanie, że obowiązek ten, także w zakresie wskazania podmiotu zobowiązanego do alimentacji kreowany jest wyłącznie z mocy orzeczenia sądu albo, że obowiązek ten ma charakter ułomny bądź subsydiarny. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że obowiązek alimentacyjny, o którym mowa w art. 144 § 1 k.r.o. ma charakter obowiązku ustawowego i nie jest to obowiązek o charakterze posiłkowym. Świadczy o tym brzmienie art. 144 § 3 k.r.o., zgodnie z którym do obowiązku alimentacyjnego w relacjach między pasierbem/pasierbicą, a ojczymem/macochą stosuje się odpowiednio przepisy o obowiązku alimentacyjnym między krewnymi (vide: uchwała SN z dnia 4 kwietnia 1968 r., sygn. akt III CZP 27/68, ONSC 1969/1, s. 6; wyrok SN z dnia 29 kwietnia 1971 r., sygn. akt II CR 78/71; J. Gudowski, Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Orzecznictwo, Wolters Kluwer 1998 r., s. 487; G. Jędrejek, Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2019, uwagi do art. 144; wyrok NSA z dnia 9 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 1982/11; wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 2947/19; wyrok NSA z dnia 10 sierpnia 2022 r., sygn. akt I OSK 1898/21, CBOSA). Nie można także skutecznie twierdzić, że art. 144 k.r.o. nie statuuje obowiązku alimentacyjnego skoro posługuje się pojęciem "świadczenia alimentacyjnego". W tym zakresie wypada dostrzec, że pojęcie "świadczenia alimentacyjnego" używane jest chociażby w art. 133 § 1, 2 i 3, art. 134, art. 135 § 1 i 3, oraz art. 137 k.r.o., a brak jest wątpliwości co do tego, że regulacje te odnoszą się do obowiązku alimentacyjnego. Ponadto nie ma wątpliwości, iż obowiązek alimentacyjny reglamentuje przepis art. 130 k.r.o., choć odwołuje się do pojęcia "dostarczania środków utrzymania drugiemu małżonkowi". Skarżący jest obciążony obowiązkiem alimentacyjnym wobec J. K., który jest jego ojczymem. Istotnym jest jednak, że zgodnie z art. 132 k.r.o. obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami. Przepis ten wskazuje kolejność zobowiązanych do alimentacji oraz wymienia stany faktyczne uzasadniające powstanie obowiązku alimentacyjnego po stronie osoby zobowiązanej w dalszej kolejności. Nie wszystkie stany faktyczne konstruowane na kanwie tego przepisu można odnosić wprost do zakresu stosowania art. 17 ust. 1 i 1a u.ś.r. Przepis art. 17 ust. 1a u.ś.r. wskazuje bowiem, iż osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, a więc osobom innym niż wskazane w pkt 1 - 3, na których ciąży obowiązek alimentacyjny zgodnie z przepisami k.r.o., z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, a nadto innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje wyłącznie pod warunkami wskazanymi w tym przepisie, które winny być spełnione łącznie. Z powyższego wynika, że przepisy u.ś.r. formułują na gruncie tej ustawy, autonomiczną względem kolejności obowiązku alimentacyjnego wynikającego z przepisów k.r.o., kolejność prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Z treści art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. wynika, iż prawo to mają także inne osoby niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki. Skarżący nie jest spokrewniony z niepełnosprawnym, a zatem jego uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego nie może wyprzedzać uprawnienia osób spokrewnionych w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki. Warunki, które umożliwiają przyznanie osobie, na której ciąży obowiązek alimentacyjny zgodnie z przepisami k.r.o., innej niż osoba spokrewniona w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki są następujące: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust.1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W niniejszej sprawie niepełnosprawny ma syna oraz siostrę i brata, którzy nie legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, to należy uznać, iż skarżący nie wypełnia warunków wskazanych w powyższym przepisie. Warto w tym miejscu podkreślić, że pomimo negatywnych przesłanki analizowanej tu regulacji u.ś.r., Państwo nie pozostawia takich opiekunów jak skarżący bez wsparcia finansowego. Nie można bowiem tracić z pola widzenia przepisów u.ś.r. o specjalnym zasiłku opiekuńczym, które pozwalają przyznać to świadczenie rodzinne opiekunom osób niepełnosprawnych, niezależnie od tego czy np. pełnoletni zstępni podopiecznego posiadają orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Powyższa argumentacja znajduje w uchwale NSA z 14 listopada 2022 r., sygn. akt I OPS 2/22, wskazującą, iż warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., osobom wskazanym w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, jest legitymowanie się przez rodziców osoby wymagającej opieki, osoby spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 1a u.ś.r.) (vide: uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 14 listopada 2022 r., I OPS 2/22, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Naczelny Sądu Administracyjnego w uzasadnieniu powyższej uchwały przyjął także, że regulacja art. 17 ust. 1a i ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. statuująca warunek legitymowania się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jako okoliczność uzasadniająca przyznanie świadczenia osobom zobowiązanym do alimentacji w dalszej kolejności, nie jest rozwiązaniem, które wymaga zakwestionowania ze względu na normy Konstytucji RP. Podkreślono przy tym, że rozbieżności w stosowaniu powyższego przepisu nie dotyczyły rozumienia tekstu prawnego, spowodowanego jego niejednoznacznością i koniecznością poszukiwania normy prawnej w optymalny sposób realizującej zamiar prawodawcy, ale kwestii odstąpienia od jednoznacznego brzmienia przepisów i stosowania ich z pominięciem warunków wprost w nim wyrażonych, czyli z pominięciem fragmentu przepisu, który musiałby zostać uznany nie tyle ze zbędny, co za niedopuszczalny, rażąco naruszający Konstytucję RP, prowadzący do sprzeczności z chronionymi przez nią wartościami. Natomiast wprowadzenie przez ustawodawcę określonej kolejności dla członków rodziny do ubiegania się o przyznanie świadczenia socjalnego nie oznacza, że państwo nie wywiązuje się z obowiązku ochrony rodziny i nie uwzględnia jej dobra, jak też nie udziela wsparcia rodzinom znajdującym się w trudnym położeniu ze względu na niepełnosprawność. Uwzględnienie kontekstu systemowego i celu ustawy oznacza wzięcie pod uwagę pełnego katalogu świadczeń opiekuńczych przewidzianych w tej ustawie. W przypadku świadczenia pielęgnacyjnego zasady dostępu do niego zostały określone z uwzględnieniem określonego pierwszeństwa osób zobowiązanych do alimentacji w pierwszej kolejności. Limitowanie dostępu do świadczenia pielęgnacyjnego w oparciu o kryterium zobiektywizowane nie może również zostać uznane za rażące naruszenie zasad równości i sprawiedliwości społecznej. Kryterium to zapewnia dostęp do świadczenia wszystkim osobom będącym w takiej samej sytuacji faktycznej, nie ma ono także charakteru dyskryminującego i nie jest niemożliwe do spełnienia, udzielanie świadczenia nie jest oparte w konsekwencji o uznanie organu (vide: uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 14 listopada 2022 r., I OPS 2/22, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę uchwałą tą pozostaje związany na warunkach wskazanych w art. 269 § 1 p.p.s.a. W konsekwencji, brak było podstaw prawnych do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego skarżącemu w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojczymem. Sąd zwraca uwagę, że organu dokonały błędnej wykładni powołanych przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz kodeksu rodzinnego i opiekuńczego niemniej jednak wskazane naruszenie prawa nie było naruszeniem prawa "mającym wpływ na wynik sprawy", gdyż biorąc pod uwagę stan faktyczny sprawy skarżącemu nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne. W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę, na podstawie art. 151 p.p.s.a.