II SA/Lu 709/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska – Pietrzak (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc – Malec, Asesor sądowy Jerzy Parchomiuk, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 października 2020 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] października 2019 r. nr [...], na podstawie art. 134 w związku z art. 124 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualny t.j. - Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), dalej jako "k.p.a.", stwierdziło uchybienie przez M. P. terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta T. L. z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wyjaśniło, że powołaną wyżej decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. Burmistrz Miasta T. L. nakazał likwidację hodowli drobiu na nieruchomości będącej własnością M. W. i M. P., w terminie do dnia [...] września 2019 r. Decyzja zawierająca prawidłowe pouczenie o trybie odwoławczym, została skutecznie doręczona M. P. (poprzez doręczenie zastępcze dorosłemu domownikowi – zgodnie z art. 43 k.p.a.) w dniu 27 czerwca 2019 r. M. P. wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Jak wynika ze stempla pocztowego, przesyłkę pocztową zawierającą odwołanie strona nadała w placówce pocztowej (jako przesyłkę rejestrowaną w rozumieniu art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe - t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2188; zm.) w dniu 12 lipca 2019 r. Rozpatrując odwołanie Kolegium stwierdziło, że stosownie do art. 129 § 2 w zw. z art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a., zostało ono wniesione z uchybieniem o jeden dzień terminu zawitego, który wynosi czternaście dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Organ odwoławczy podkreślił, że z treści znajdującego się w aktach sprawy dowodu w postaci "zwrotnego potwierdzenia odbioru" wynika, że przesyłka z zaskarżoną decyzją została skutecznie doręczona odwołującemu w dniu 27 czerwca 2019 r. Bieg terminu do wniesienia odwołania rozpoczął się zatem w dniu 28 czerwca 2019 roku i upłynął z dniem 11 lipca 2019 r. Termin do wniesienia odwołania zostałby zatem zachowany, gdyby przesyłka z odwołaniem została najpóźniej w tym dniu 11 lipca 2019 r. nadana w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Skoro zaś na kopercie przesyłki pocztowej zawierającej odwołanie, widnieje data stempla pocztowego "12 07 2019", to, zdaniem Kolegium, datę tę datę należy uznać za datę wniesienia odwołania. Kolegium zaznaczyło, że w dniu [...] sierpnia 2019 r. organ pierwszej instancji, w trybie art. 133 k.p.a., wraz z aktami sprawy przekazał organowi odwoławczemu prośbę M. P. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji Burmistrza Miasta T. L. z dnia [...] czerwca 2019 r. Postanowieniem z dnia [...] października 2019 r. nr [...] (doręczonym stronie w dniu 15 października 2019 roku) Kolegium odmówiło jednak przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uznając, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił braku winy w niedochowaniu przedmiotowego terminu a także, że wniosek o przywrócenie przedmiotowego terminu odwołania był spóźniony, co wykluczało możliwość jego uwzględnienia na podstawie art. 58 i art. 59 § 2 k.p.a. M. P. wniósł do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w L. skargę na opisane wyżej postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 i 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i dokonanie błędnej oceny dokumentów zgromadzonych w sprawie skutkującej ustaleniem, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania, podczas gdy, na podstawie dokumentów załączonych do prośby o przywrócenie terminu możliwe było ustalenie istnienia prawdopodobieństwa niedochowania terminu bez winy strony; 2. błędne ustalenia faktyczne będące wynikiem nieprawidłowej oceny dowodów oraz twierdzeń strony, poprzez ustalenie, że przyczyną uchybienia terminu do złożenia odwołania od decyzji był fakt otrzymania decyzji w dniu 8 lipca 2019 r., podczas gdy faktyczną przyczyną niedochowania terminu do złożenia odwołania była informacja od osoby obierającej decyzję, że doręczono ją w dniu 28 czerwca 2019 r. zamiast 27 czerwca 2019r. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz o uznanie jego odwołania od decyzji Burmistrza Miasta T. L. z dnia [...] czerwca 2019 r., za wniesione w terminie. Ponadto wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że analiza uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wskazuje, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z., rozpoznając sprawę, w ślad za postanowieniem z dnia [...] października 2019 r. o odmowie przywrócenia terminu do złożenia odwołanie, na które to postanowienie skarżący również wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, wykazało się całkowicie błędną oceną twierdzeń i zarzutów, jak również brakiem jakiegokolwiek odniesienia się do dowodu w postaci oświadczenia M. P. - ojca skarżącego, który faktycznie odebrał decyzję Burmistrza Miasta T. L. z dnia [...] czerwca 2019. r. Skarżący stwierdził, że jest dla niego niezrozumiałe, dlaczego organ odwoławczy w ogóle nie pochylił się nad faktycznymi przesłankami prośby skarżącego o przywrócenie terminu, lecz skupił się wyłącznie na dacie 8 lipca 2019 r,. w której został faktycznie przekazany egzemplarz decyzji, a nie na informacji jaką przekazał ojciec strony i jaka była główną przyczyną uchybienia terminu, tj. okoliczności, iż ww. decyzja została faktycznie doręczona dopiero w dniu 28 czerwca 2019 r. W ocenie M. P., błędnie poczynione ustalenia faktyczne dokonane w ramach rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu stanowią bezpośrednią przyczynę wydania zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Odnosząc się do zarzutów skargi organ podniósł, że w istocie stanowią one powtórzenie zarzutów zawartych w skardze M. P. na postanowienie Kolegium z dnia [...] października 2019 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia odwołania. Korzystając z uprawnienia przewidzianego w art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Wyjaśnić na wstępie należy, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta przebiega w trybie uregulowanym przepisami p.p.s.a., przy czym w świetle art. 134 § 1 tej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W kontekście związania granicami sprawy podkreślić należy, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu jest wyłącznie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2019 r. nr [...], w przedmiocie stwierdzenia uchybienia przez skarżącego terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta T. L. z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] Poprzedzające powyższe rozstrzygnięcie postanowienie Kolegium z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenie skarżącemu terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji, było natomiast przedmiotem kontroli Sądu w odrębnym postępowaniu toczącym się pod sygnaturą II SA/Lu 708/19. W tym też postępowaniu Sąd zobowiązany był zweryfikować prawidłowość oceny organu odnośnie tego, czy skarżący uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu przedmiotowego terminu. Zarzuty skarżącego w tym względzie nie mogą być zatem ponownie oceniane w postępowaniu w niniejszej sprawie, którego istota sprowadza się wyłącznie do ustalenia, czy skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] czerwca 2019 r. Rozpoznając sprawę w ramach powyższych kryteriów Sąd doszedł do wniosku, ze skarga jest niezasadna. Zaskarżone postanowienie z dnia [...] października 2019 r. odpowiada bowiem prawu. W myśl art. 127 § 1 w zw. z art. 129 § 1 i § 2 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie, które wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Stosownie zaś do 134 k.p.a., będącego prawną podstawą zaskarżonego postanowienia, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Postanowienie, o którym mowa w powołanym przepisie, wydawane jest we wstępnym etapie postępowania odwoławczego i ma charakter wyłącznie procesowy, co oznacza, że nie rozstrzyga sprawy merytorycznie. Przeciwnie, jest ono podejmowane właśnie w sytuacjach, gdy merytoryczne rozpoznanie odwołania – z powodu uchybienia ustawowego terminu do jego wniesienia – jest uniemożliwione. Warunkiem wydania takiego postanowienia jest natomiast - w pierwszej kolejności - bezsporne ustalenie daty, w której organ skutecznie doręczył stronie decyzję wydaną w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, bowiem bieg cztrernastodniowego terminu do wniesienia odwołania rozpoczyna się dopiero wtedy, gdy doręczenie było prawidłowe. W ocenie Sądu, znajdujące się w aktach sprawy dokumenty jednoznacznie potwierdzają prawidłowość ustalenia, że doręczenie skarżącemu powołanej wyżej decyzji Burmistrza Miasta T. L. z dnia [...] czerwca 2019 r., zostało dokonane w dniu 27 czerwca 2020 r. w trybie doręczenia zastępczego przewidzianego w art. 43 k.p.a. Wyjaśnić należy, że zgodnie z tym przepisem w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Jak wynika z załączonego do akt sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej ww. decyzją (i co dodatkowo potwierdza złożone w toku postępowania administracyjnego oświadczenie ojca skarżącego z dnia 25 lipca 2019 r.), w dniu 27 czerwca 2019 r. przedmiotową przesyłką odebrał za pokwitowaniem, w miejscu zamieszkania skarżącego, jego ojciec M. P., będący dorosłym domownikiem, który zobowiązał się do oddania przesyłki adresatowi. Doręczenie przedmiotowej decyzji w taki sposób - w świetle art. 43 k.p.a. – uznać należy za skuteczne z datą wydania przesyłki dorosłemu domownikowi. W orzecznictwie i doktrynie ugruntowane jest bowiem stanowisko, że datą doręczenia w tym trybie pisma adresatowi jest dzień odebrania pisma przez dorosłego domownika, sąsiada lub dozorcę domu, natomiast nie jest nią dzień faktycznego odebrania przez adresata pisma przekazanego przez te osoby. Okoliczność, że dorosły domownik nie doręczył w stosownym czasie przyjętego pisma do rąk adresata, nie ma wpływu na bieg terminu wniesienia odwołania. Tym samym oświadczenie strony, że dana osoba nie przekazała odebranej przesyłki w określonym dniu, nie daje podstaw do podważenia skuteczności doręczania zastępczego. Co więcej przyjmuje się, że bez wpływu na skuteczność doręczenia zastępczego pozostaje nawet kwestia tego, czy faktycznie przesyłka została przekazana. Istotą doręczenia zastępczego jest bowiem już samo powstanie domniemania takiego przekazania, czyli samo pobranie przesyłki przez domownika oraz pokwitowanie jej odbioru (por. A. Wróbel, M. Jaśkowska, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 7. wydanie, Warszawa 2018, str. 388, wraz z powołanym tam wyrokiem NSA oz. w Lublinie z dnia 22 marca 2000 r., sygn. akt I SA/Lu 1731/98, LEX nr 40679, a także wyroki NSA: z dnia 14 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 2022/17, LEX 2728319 oraz z dnia 12 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 238/18, LEX nr 2778430). Skoro zatem decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] czerwca 2019 r. została skutecznie doręczona skarżącemu w dniu 27 czerwca 2019 r., to określony w art. 129 § § 2 k.p.a. czternastodniowy termin do wniesienia przez skarżącego odwołania od tej decyzji upływał w dniu 11 lipca 2020 r. Bezsporne natomiast pozostaje, że skarżący przedmiotowe odwołanie wniósł dopiero w dniu 12 lipca 2019 r., co potwierdza data stempla pocztowego na kopercie, w której pismo to zostało nadane na adres organu pierwszej instancji (k. 6 akt adm. II inst.). Wobec powyższych ustaleń prawidłowość stwierdzenia, że skarżący uchybił (o jeden dzień) terminowi do wniesienia odwołania, nie budzi żadnych wątpliwości. Podkreślić w tym miejscu należy, że stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego. Uchybienie terminu jest bowiem okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia – nawet w przypadku, gdy przekroczenie terminu jest nieznaczne – organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminowi, przewidzianego w art. 134 k.p.a. (por. A. Wróbel, M. Jaśkowska – op. cit., str. 770-771 wraz z powołanym tam orzecznictwem, a także wyrok NSA oz. w Łodzi z dnia 27 listopada 1996 r., sygn. akt SA/Łd 2665/95, publ. Biul. Skarb. 1997, nr 5, poz. 32). W okolicznościach niniejszej sprawy jedynym warunkiem wydania zaskarżonego postanowienia – wobec faktu, iż skarżący wraz z odwołaniem od decyzji z dnia [...] czerwca 2019 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania – było uprzednie rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 grudnia 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 1576/19, LEX nr 2976398). Jak już jednak wskazano na wstępie, warunek ten został zachowany, albowiem zaskarżone postanowienie zostało poprzedzone wydaniem przez Kolegium ostatecznego postanowienia z dnia [...] października 2019 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Ubocznie wypada dodać, ze skarga M. P. na to postanowienie również została oddalona wyrokiem z dnia 6 października 2020 r. w sprawie o sygnaturze akt II SA/Lu 708/20, w której negatywnie ocenione zostały przez Sąd argumenty skarżącego dotyczące braku jego winy w uchybieniu przedmiotowego terminu. Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.