II SA/Lu 710/13
WyrokWSA w Lublinie2014-02-25
Skład orzekający: Joanna Cylc-Malec, Witold Falczyński, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy roboty budowlane polegające na wybudowaniu nowego budynku na fundamentach poprzedniego, rozebranego budynku, stanowią remont, czy też odbudowę podlegającą reżimowi pozwolenia na budowę, zwłaszcza w kontekście niezgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że roboty budowlane polegające na wybudowaniu nowego budynku na fundamentach poprzedniego, rozebranego budynku, należy kwalifikować jako odbudowę, a nie remont. Odbudowa, zgodnie z definicją budowy w Prawie budowlanym, wymaga pozwolenia na budowę. Ponieważ budowa była niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, nie podlegała legalizacji, co skutkowało obowiązkiem wydania nakazu rozbiórki.Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa zgłosiła podejrzenie nielegalnych robót budowlanych na działce nr 10/2. Stwierdzono wybudowanie murowanego budynku o wymiarach 5m x 10m bez pozwolenia na budowę. Właściciel twierdził, że jest to remont istniejącego od lat 50-tych budynku gospodarczego. Organy uznały, że budowa jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który przeznacza teren pod zieleń, co uniemożliwia legalizację. Po kilku postępowaniach organy nakazały rozbiórkę budynku. Właściciel zaskarżył decyzję, zarzucając błędną kwalifikację robót jako budowy, a nie remontu, i domagając się powołania biegłego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 lutego 2014 r. sprawy ze skargi L. T. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...]., znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]., znak: [...] nakazującą L T. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku konstrukcji murowanej o wymiarach 5 m x 10 m, usytuowanego na działce nr 10/2 położonej w L. przy ul. P .
Jak wynika z akt sprawy, postępowanie zostało wszczęte w dniu 14 października 2008r. w związku z żądaniem Wspólnoty Mieszkaniowej dotyczącym zbadania legalności prowadzonych przez L. T. na działce nr 10/2 robót budowlanych.
Podczas oględzin w dniu 19 grudnia 2008r. stwierdzono, że na działce tej zrealizowano budynek murowany z belitu na podmurówce z cegły, parterowy z poddaszem użytkowym, o dachu dwuspadowym, krytym blachą trapezową. o wymiarach 5 m x 10 m. Budynek zrealizował właściciel działki – L. T., który wyjaśnił, że nie posiada pozwolenia na budowę, ponieważ faktycznie wykonane przez niego roboty stanowią remont istniejącego w ramach siedliska od lat 50- tych budynku gospodarczego, wyjaśnił, że wykonując remont nie zmienił powierzchni zabudowy i fundamentów poprzedniego budynku.
Organ I instancji ustalił, że zgromadzona dokumentacja nie potwierdza, by w miejscu zrealizowanego budynku istniał wcześniej inny budynek, w konsekwencji organ uznał, że wykonanych przez L. T.robót nie można uznać za remont.
Badając sprawę organ stwierdził następnie, że budowa jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta , zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej z dnia 26 września 2002r., nr 1688/LV/2002, gdyż działka nr 10/2 położona jest w obszarze strefy zieleni ogólnodostępnej ("z"), na której możliwa jest realizacja placów zabaw dla dzieci i terenowych urządzeń sportowo – rekreacyjnych oraz w terenie miejskiej zieleni publicznej ("ZP") z podstawowym przeznaczeniem gruntów pod parki, skwery i zieleńce, a ponadto w świetle § 10 planu – "Do czasu zagospodarowania terenów zgodnego z ich przeznaczeniem podstawowym lub dopuszczalnym, ustala się dotychczasowy sposób użytkowania gruntów i obiektów. Istniejąca zabudowa niezgodna z przeznaczeniem może być poddawana jedynie remontom zabezpieczającym i poprawiającym standardy sanitarne warunków bytowych mieszkańców, bez możliwości wymiany budynków i remontów kapitalnych".
Z uwagi na niezgodność budowy z planem miejscowym organ I instancji stwierdził, że nie może być przeprowadzona procedura legalizacyjna i decyzją z dnia [...]. nakazał L.T. rozbiórkę przedmiotowego budynku.
Następnie decyzją z dnia [...]. organ II instancji uchylił tę decyzję wskazując na konieczność odniesienia się do przedstawionej przez inwestora mapy, stanowiącej załącznik nr 1 do pisma z dnia 15 października 2003r., na której uwidocznione są istniejące na działce nr 10/2 budynki oraz na konieczność ustalenia szczegółowego zakresu wykonanych przez inwestora robót i zapewnienia stronom udziału w postępowaniu, w tym w oględzinach.
Po rozpoznaniu sprawy organ I instancji decyzją z dnia [...]. ponownie nakazał L.T. rozbiórkę przedmiotowego budynku.
Organ wskazał, że w toku oględzin w dniu 20 września 2010r. (o których zawiadomiono wszystkie strony postępowania) ustalono, że na działce nr 10/2 usytuowane są - poza przedmiotowym budynkiem - dwa garaże typu "blaszak" i barakowóz. W stosunku do działek sąsiednich przedmiotowy budynek usytuowany jest: od strony północnej w odległości 3,30 m od muru oporowego stanowiącego granicę z działką nr 7/2 ścianą bez otworów, od strony zachodniej w odległości 7,30 m od ogrodzenia usytuowanego w granicy z działką nr 9/2, od strony wschodniej ścianą bez otworów przy granicy z działką nr 11/29, ustalono, że wszystkie elementy konstrukcyjne wyglądają na wzniesione w ostatnich 2-3 latach, a inwestor L.T. oświadczył, że rozebrał stary budynek, który był zniszczony i w jego miejsce wybudował nowy.
Organ I instancji stwierdził, że przedmiotowy budynek nie odpowiada wymiarami ani usytuowaniem obiektom wskazanym na wyrysie z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (przekazanym przez Wydział Architektury, Budownictwa i Urbanistyki w dniu 16 lipca 2009r.) ani żadnemu z pięciu budynków na kopii mapy do celów projektowych z dnia 22 marca 2005r. stanowiącej podstawę do wydania potwierdzenia przyjęcia zgłoszenia zamiaru przystąpienia do wykonania robót budowlanych polegających na realizacji przyłącza energetycznego, na którą wskazuje inwestor. Przedmiotowy budynek jest budynkiem nowym, w stanie zamkniętym, a zatem przedstawione przez inwestora dokumenty – decyzja dotycząca pozwolenia na budowę przyłącza wodociągowego do przedmiotowej działki z dnia 3 lipca 2001r. (k. 25 akt admin.) i uzgodnienie lokalizacji przyłącza energetycznego – opinia ZUD Urzędu Miasta Lublin z dnia 16 maja 2005r. (k.28 akt admin.) "nie mogły dotyczyć tego obiektu".
Decyzją z dnia [...]. organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji ze względów procesowych, wskazując na niezapewnienie następcom prawnym zmarłej uczestniczki udziału w postępowaniu.
Badając sprawę po raz kolejny organ I instancji przeprowadził w dniu 29 czerwca 2012r. oględziny, o których poinformował wszystkie strony i podczas których potwierdził stan faktyczny wskazany w protokole oględzin z dnia 20 września 2010r., a następnie ustalając, że budowa sprzeczna jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a więc że niemożliwa jest jej legalizacja, decyzją z dnia [...]. ponownie nakazał L. T. rozbiórkę przedmiotowego budynku.
Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji i decyzją z dnia [...]r. utrzymał tę decyzję w mocy.
Organ podkreślił, że przedmiotowy budynek nie odpowiada wymiarami ani usytuowaniem obiektom wskazanym na wyrysie z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Lublin – część II, obejmującego południowo – zachodni obszar miasta, zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej Lublin z dnia 26 września 2002r., nr 1688/LV/2002, co świadczy o tym, że powstał on w okresie późniejszym.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie L. T. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Zarzucił, że organy wadliwie przyjęły, że zrealizował on nowy budynek, ponieważ faktycznie wykonał konieczne zabezpieczające przed katastrofą roboty budowlane w siedlisku istniejącym od lat 50-tych. Wobec istniejących wątpliwości organ miał obowiązek powołać biegłego, który by potwierdził, że skarżący rozebrał stary budynek i w jego miejsce wykonał nowy.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Materialnoprawną podstawą jej wydania był przepis art. 48 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2013r., poz. 1409 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", zgodnie z którym, właściwy organ nakazuje (...), w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Organy prawidłowo uznały, że skarżący L. T. wybudował na działce nr 10/2 przy ul. P. w L. bez wymaganego pozwolenia budynek mieszkalny o wymiarach 5 m x 10 m.
Wbrew zarzutom skargi, w świetle zebranych materiałów dowodowych, nie było podstaw do przyjęcia, że skarżący wykonał jedynie remont istniejącego budynku, a nie "budowę".
Przez "remont" ustawa w art. 3 pkt 8 nakazuje rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Przy remoncie najczęściej wymieniane są tylko poszczególnych elementy obiektu (por. wyrok NSA z dnia 16 lipca 2010r., II OSK 1253/09).
Prawidłowo organy uznały, że wykonanych przez L. T. robót nie można uznać za remont w powyższym rozumieniu.
Zgromadzone dokumenty (w szczególności kopia mapy do celów projektowych z dnia 22 marca 2005r. związana ze zgłoszeniem zamiaru budowy przyłącza energetycznego na działce nr 10/2, k. 135 akt amin., wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z dnia 7 lipca 2009r., k. 72-73 akt admin.) nie potwierdzają, by w tym samym miejscu, w którym obecnie znajduje się przedmiotowy budynek, wcześniej istniał inny budynek. Protokoły oględzin wskazują na to, że budynek jest budynkiem nowym, nie zawierającym starych elementów. Nawet jeśli przyjąć, że inwestor wykonał nowy budynek w granicach poprzednio istniejącego budynku i o tej samej powierzchni, to takich robót nie można uznać za remont, ale co najmniej za odbudowę, która jest rodzajem "budowy" – zgodnie z definicją legalną zawartą w art. 3 pkt 6 ustawy - na którą wymagane jest pozwolenie na budowę (art. 28 ust. 1 ustawy). Przepis art. 3 pkt 6 stanowi mianowicie, że budowa to wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa i nadbudowa obiektu budowlanego. Ustawa nie definiuje przy tym pojęć "odbudowa" - w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przez odbudowę rozumie się więc wykonywanie faktycznie nowego obiektu budowlanego, choć z wykorzystaniem elementów konstrukcyjnych pozostałych po innym obiekcie budowlanym, który uległ zniszczeniu (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 17 sierpnia 2010r., II SA/Bd 669/10; wyrok NSA z dnia 13 listopada 2001r., II SA/Lu 892/00; wyrok NSA z dnia 29 marca 2001r., SA/Bk 852/00; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 9 czerwca 2010r., II SA/Sz 283/10).
Skoro sam skarżący przyznał w toku postępowania (protokół oględzin z dnia 20 września 2010r., k. 133 akt admin., a także z dnia 19 grudnia 2008r., k. 42 akt admin.), że wybudował nowy budynek na fundamentach poprzedniego, rozebranego budynku, to nawet jeśli przyjąć, że tak jest, to wykonane przez niego roboty należy uznać za odbudowę we wskazanym rozumieniu, a nie remont, na którą wymagane było pozwolenie na budowę. Mimo bowiem, iż za remont, a nie odbudowę należy uznać taką sytuację, gdy inwestor stwierdza wprawdzie konieczność rozebrania oraz odbudowy niektórych części (ścian) istniejącego obiektu, wykorzystując pozostałą część obiektu, nie zmieniając przy tym jego obrysu, gabarytów i formy architektonicznej (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 9 czerwca 2010r., II SA/Sz 283/10), to jednak sytuacja taka nie miała miejsca w niniejszej sprawie, skoro ewentualnymi elementami wspólnymi starego i nowego budynku miałyby być wyłącznie fundamenty – zebrana dokumentacja, w szczególności fotograficzna (k. 34 - 41 akt admin.) nie pozwala bowiem na przyjęcie, że budynek zawiera jakiekolwiek elementy konstrukcyjne poprzedniego budynku, co uzasadniałoby ewentualne przyjęcie, że był to jedynie remont istniejącego obiektu, a nie odbudowa. Z tego względu również opinia biegłego, której domagał się skarżący, nie wniosłaby nic istotnego w sprawie, skoro opinia ta miałaby na celu wyłącznie potwierdzenie istnienia wspólnych fundamentów starego i nowego budynku.
W sytuacji występującej w sprawie słusznie zatem organy uznały, że na realizację tego budynku wymagane było pozwolenie na budowę.
Prawidłowo przy tym organy stwierdziły, że niemożliwa była legalizacja, ponieważ miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta Lublin, zatwierdzony uchwałą Rady Miejskiej Lublin z dnia 26 września 2002r., nr 1688/LV/2002 nie dopuszcza w tym terenie budowy budynku – działka nr 10/2, na której znajduje się przedmiotowy budynek, leży bowiem w obszarze strefy zieleni ogólnodostępnej ("z"), na której możliwa jest realizacja placów zabaw dla dzieci i terenowych urządzeń sportowo – rekreacyjnych oraz w terenie miejskiej zieleni publicznej ("ZP") z podstawowym przeznaczeniem gruntów pod parki, skwery i zieleńce, a w świetle § 10 planu – nie ma możliwości wymiany budynków i remontów kapitalnych.
Z uwagi zatem na niedopuszczalność budowy budynku na działce nr 10/2 niemożliwa była jego legalizacja, dlatego organ nadzoru budowlanego zobligowany był do wydania nakazu rozbiórki podstawie art. 48 ust. 1 ustawy.
Z tych względów skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw prawnych podlega oddaleniu na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz.270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło