II SA/Lu 717/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Stażysta Paulina Gąsławska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi J. Ł. i M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej ustalenia udziałów we wspólnocie gruntowej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] na podstawie art. 158 § 1 w zw. z art. 105 § 1 i art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. po ponownym rozpatrzeniu wniosku J. Ł., M. J. i M. W. o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] 1970 r. w sprawie ustalenia uprawnionych i przysługujących im udziałów we wspólnocie gruntowej miasta [...] - umorzyło postępowanie administracyjne. W uzasadnieniu organ podał, iż wskazany wniosek był już raz przedmiotem postępowania prowadzonego przez Kolegium. Uprzednio wydane decyzje o odmowie stwierdzenia nieważności ww. decyzji z dnia [...] 1970 r. zostały jednak wyeliminowane z obrotu prawnego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 12 lutego 2008 r. (II SA/Lu 923/07). Następnie organ podniósł, iż ponownie rozpatrując sprawę powziął wiadomość, iż w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja Wojewody [...] z dnia [...] 1997 r. nr [...] w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...]z dnia [...] 1970 r. w sprawie ustalenia udziałów we wspólnocie gruntowej miasta [...]. Prawomocność powyższej decyzji została potwierdzona w piśmie Wojewody [...]z dnia [...] 2010 r. W tych okolicznościach - w ocenie organu - w sprawie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego wszczętego z wniosku J.Ł., M. J. i M. W.. Decyzja której dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności była już przedmiotem postępowania w sprawie o stwierdzenie jej nieważności. Postępowanie nadzwyczajne prowadzone było przez Wojewodę [...] z wniosku Spółki dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej miasta [...] i zakończone zostało decyzją z dnia [...] 1997 r. na mocy której odmówiono stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji. Dlatego też ponowne wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej samej decyzji, czyni to postępowanie bezprzedmiotowym. Kolejna nowa decyzja nadzorcza, niezależnie od sposobu rozstrzygnięcia byłaby obciążona wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. We wnioskach o ponowne rozpoznanie sprawy złożonych przez wszystkich wnioskodawców, strony podniosły, że organ błędnie uznał, iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...] 1997 r. jest prawomocna. Strony powołując się na wyrok WSA w Lublinie wydany w sprawie II SA/Lu 353/09 wskazały, iż decyzja ta nie została doręczona stronie, co prowadzi do wniosku, iż nie weszła ona do obrotu prawnego i nie można jej uznać za decyzję ostateczną. Organ, mimo wniosku stron nie wyjaśnił kiedy nastąpiło doręczenie Spółce dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej w [...] tej decyzji. Doręczenie jej w 2009 lub 2010 r. nie może być uznane za skuteczne. Decyzją z dnia [...] 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...] 2010 r. W uzasadnieniu tej decyzji organ podzielił argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, iż w systemie polskiego prawa istnieje zasada powagi rzeczy osądzonej, która oznacza, iż nie można orzekać ponownie w sprawie, która została już uprzednio rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną. W przeciwnym wypadku decyzja taka dotknięta jest wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Skoro zatem sprawa ważności decyzji w sprawie ustalenia udziałów we Wspólnocie Gruntowej miasta [...] została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją, nie można ponownie orzekać w tej samej sprawie. Odnosząc się do zarzutów stron organ wskazał, iż brak jest podstaw do twierdzenia, iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...] 1997 r. nie została doręczona Spółce dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej miasta [...], będącej inicjatorem tego postępowania. Nadto sama Spółka nie kwestionuje faktu doręczenia tej decyzji. Doręczenie decyzji jakiejkolwiek ze stron, od której nie zostało wniesione odwołanie, jest decyzją ostateczną. Ponadto w ocenie Kolegium WSA w Lublinie w wyroku wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Lu 353/09 nie wskazał, iż decyzja Wojewody [...]nie weszła do obrotu prawnego. Sad podniósł jedynie, iż decyzja ta nie zawiera adnotacji, że jest ostateczna. Z tych względów zdaniem organu umorzenie postępowania jest uzasadnione. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyli J.Ł., M.J. i M. W. Zarzucając jej naruszenie art. art. 7, 10 § 1, 77 § 1, 78 § 1 i 138 § 1 pk1 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi powtórzyli wcześniej podnoszone we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy argumenty dotyczące ostatecznego charakteru decyzji Wojewody [...] z dnia [...] 1997 r. oraz doręczenia tej decyzji stronom. Ponadto przed wydaniem zaskarżonej decyzji Kolegium nie umożliwiło stronom wypowiedzenie się co do zebranego w sprawie materiału oraz wniosków. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, wskazując, iż zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie mogła odnieść skutku, jako że zaskarżona decyzja mimo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. W niniejszej sprawie zachodziły bowiem przesłanki do umorzenia postępowania administracyjnego wszczętego na skutek wniosku skarżących, aczkolwiek z innych przyczyn, niż wskazane przez orzekający w sprawie organ. Słusznie co do zasady organ podnosił, iż niedopuszczalne jest prowadzenie postępowania i wydanie decyzji w sprawie rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Organ akcentując jednak znaczenie dla niniejszej sprawy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] 1997 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] 1970 r. w sprawie ustalenia uprawnionych i przysługujących im udziałów we wspólnocie gruntowej miasta [...], nie zwrócił należytej uwagi na to, że w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] 1970 r. toczyło się już przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w [...] postępowanie z wniosku innych niż skarżący osób w tym samym przedmiocie. Na tę okoliczność zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w prawomocnym wyroku z dnia 12 lutego 2008 r. sygn. akt II SA/Lu 923/07, czego organ nie wziął pod uwagę. Co więcej okoliczność ta jako jedyna legła u podstaw rozstrzygnięcia Sądu. Mianowicie w wyroku tym Sąd podniósł, iż niedopuszczalnym jest prowadzenie kolejnego postępowania i wydanie kolejnej decyzji w tej samej sprawie nawet w sprawie wszczętej wnioskiem innych osób. W tych okolicznościach Sąd wskazuje, o czym posiada wiedzę z urzędu, iż przed złożeniem przez skarżących wniosku o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji, co nastąpiło w dniu [...] 2007 r. wniosek zawierający tożsame żądanie złożyli M. R. i E.Ch. (wnioski z dnia [...] 2007 r. dnia [...] 2007 r.) Na skutek tego wniosku zostało wszczęte postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną Kolegium z dnia [...] 2007 r. o odmowie stwierdzenia nieważności spornej w sprawie decyzji z dnia [...] 1970 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 18 grudnia 2007 r. (II SA/Lu 793/07) oddalił skargę M.R. na powyższą decyzję, jednakże Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2009r. (II OSK 562/08) uchylił ten wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Ponownie rozpoznając sprawę tutejszy Sąd wyrokiem z dnia 10 listopada 2009 r. (II SA/Lu 353/09) uchylił decyzję Kolegium z dnia 30 sierpnia 2007 r. Ponownie rozpatrując sprawę Kolegium decyzją z dnia [...] 2010 r. uchyliło swoją decyzję z dnia [...] 2007 r. i umorzyło postępowanie pierwszej instancji, uznając je za bezprzedmiotowe. Jak bowiem wskazano w toku ponownego postępowania decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...]1970 r. w sprawie ustalenia udziałów we wspólnocie gruntowej miasta [...] była już przedmiotem postępowania o stwierdzenie jej nieważności, zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] 1997r., który odmówił stwierdzenia jej nieważności. Na powyższą decyzję E. Ch. i M.R. wnieśli skargę, którą tutejszy Sąd wyrokiem z dnia 10 grudnia 2010 r. (II SA/Lu 456/10) uwzględnił, uchylając zaskarżone rozstrzygnięcie Kolegium. Uwzględniając powyższe okoliczności, nie może budzić wątpliwości, iż w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium PRN w [...] z dnia [...] 1970 r. zapadła ostateczna decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] 2010 r. nr [...]. Skoro tak to prowadzenie kolejnego postępowania i wydanie kolejnej decyzji w tej samej sprawie jest niedopuszczalne. Wydanie takiej decyzji byłoby obarczone wadą wskazaną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Bezspornym również jest, iż pomiędzy obydwoma postępowaniami zachodzi tożsamość sprawy. W sprawach występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy, co wprost podniósł Sąd w wyrok z dnia 12 lutego 2008 r. (II SA/Lu 923/07). Z tych względów organ nie mógł merytorycznie rozstrzygnąć raz jeszcze o takim samym wniosku albowiem związany był nie wydaną przez Wojewodę [...] decyzją z [...] 1997 r. lecz prowadzonym z wniosku innych osób postępowaniem i wcześniejszym ostatecznym załatwieniem danej sprawy administracyjnej, która nie mogła być ponownie przedmiotem kolejnego nadzwyczajnego postępowania administracyjnego. Przesłanka umorzenia postępowania może istnieć jeszcze przed wszczęciem postępowania, a może ona powstać także w czasie trwania postępowania, a więc w sprawie już zawisłej przed organem administracji. Umorzenie postępowania z wniosku skarżących o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji nie zamyka skarżącym drogi w dowodzeniu wadliwości tej decyzji. W wypadku bowiem uprawomocnienia się wyroku Sądu z dnia 2 grudnia 2010 (II SA/Lu 456/10) sprawą stwierdzenia nieważności ponownie będzie zajmował się organ administracji publicznej, którego obowiązkiem będzie uznać skarżących za uczestników na prawach strony tego postępowania. Jedynie w ramach tego postępowania (wcześniej wszczętego) skarżący będą mogli przedstawiać swoje zarzuty i argumenty. Stronami postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji są bowiem zarówno strony postępowania, w którym wydano kwestionowaną decyzję, jak i inne podmioty, których interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności decyzji (zob. wyroki NSA: z 3 grudnia 1996 r. II SA/Gd 74/96 – Lex nr 44154 i z 12 stycznia 1994 r. II SA 2164/92 – ONSA 1995, nr 1, poz. 32). Dostrzeżenie istnienia rzeczywistej podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie nie pozwala Sądowi na uchylenie zaskarżonej decyzji z powodu błędnego jej uzasadnienia. Stąd w efekcie skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalono.