II SA/Lu 724/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Referent stażysta Kinga Górka, po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2018 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. D. na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] r. nr [...] w sprawie stypendiów za osiągnięte wyniki sportowe p o s t a n a w i a I. odrzucić skargę; II. przyznać [...] S. K. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. Uchwałą z dnia 23 grudnia 2015 r., Nr 363/XIII/2015 w sprawie stypendiów za osiągnięte wyniki sportowe Rada Miasta uchwaliła szczegółowe zasady, tryb przyznawania i pozbawiania oraz rodzaje i wysokość stypendiów za osiągnięte wyniki sportowe. Skargę na powyższą uchwałę, po wcześniejszym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie J. D.. Zarzucił Radzie Miasta, że wydając ją naruszyła art 143 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" w związku z art. 31 ust. 1 i 3 ustawy o sporcie, przez nie powołanie aktu wykonawczego do ustawy, czym istotnie naruszono art. 32, 87 ust. 2 i 94 Konstytucji RP; art. 31 ust. 1 i 3 ustawy o sporcie w zw. z art 7 i 94 Konstytucji RP. Jego zdaniem rada dokonała całkowicie błędnej wykładani art 31 ustawy o sporcie polegającą na ,,(...) dopuszczeniu się domniemania jak wykonać delegację ustawową przez jednostki samorządu terytorialnego w sytuacji, kiedy możliwości wykonania wąsko zakreślonego upoważnienia, winny być znane legislatorom, a w każdej odpowiedzi Prezydent, również w projekcie uchwały odrzucającej wezwanie powoływał się na argument, iż ustawodawca nie określił dostatecznie jak jednostka samorządu terytorialnego ma wykonać upoważnienie, natomiast przeciwnie - brak stanowiska w danej sprawie przejawiający się w braku lub choćby tylko nieprecyzyjności upoważnienia, musi być interpretowany jako nieudzielenie kompetencji normodawczej o danym zakresie". Zdaniem skarżącego nieprawidłowo określono wysokości stypendium sportowego (§ 6 uchwały), w sposób nieuprawniony ograniczono krąg osób uprawnionych do ubiegania się o stypendium poprzez wskazanie w §3 uchwały dyscyplin w ramach których osiągnięcie określonego wyniku uzasadnia prawo do otrzymania stypendium. Wadliwe było jego zdaniem wskazanie w §4 pkt 2,3,4,5 warunków, których spełnienie uzasadnia prawo do otrzymania stypendium, określenie obowiązku dołączenia potwierdzenia osiągniętego wyniku sportowego, poświadczonego przez właściwy związek sportowy lub klub sportowy wraz z informacją o liczbie startujących w konkurencji, w której osiągnięty został wynik sportowy uprawniający do ubiegania się o stypendium sportowe; wskazanie w § 2 uchwały, jako warunku otrzymania stypendium, uzyskanie wysokiego wyniku sportowego. Skarżący wskazał ponadto na mylenie przez Radę Miasta stanowienia szczegółowych zasad jako nakazu określenia własnej pracy, przyjmowania i weryfikowania wniosków, określenia sposobu pracy z tym związanej z możliwością stanowienia dodatkowych własnych warunków otrzymania świadczenia stypendialnego. W obszernych wywodach uzasadnienia skarżący wyjaśnił, że wniósł skargę "działając jako obywatel, mieszkaniec miasta uczestniczący czynnie w życiu, nie tylko sportowym samorządu, jako obywatel kraju w którym władzę publiczną obowiązują określone zasady postępowania, zasady prawne, procedury, nakazy i przyjęte standardy postępowania, jako ojciec w 2010 r. i w 2011 r., upoważniony do występowania wobec władz miasta, w imieniu niepełnoletniego sportowca, z wnioskami o stypendia sportowe, na skutek nabycia ustawowego prawa do stypendium, w związku z osiąganymi wynikami sportowymi wtedy i brakiem, bezprawnym nie przyznaniem takiego stypendium w 2010 r., a obecnie widzący i rozumiejący już naruszenia prawa, jakich dopuszcza się od 2007 r. do dziś Prezydent Miasta L., jako projektodawca pięciu uchwał o stypendiach sportowych oraz Rada Miasta, która bezkrytycznie te pięć projektów powoływała jako uchwały w 2007 r., 2010 r., 2011 r., 2012 r. i w 2015 r." Zaznaczył, że "kierując się szeroko pojętym dobrem Rzeczypospolitej Polskiej, koniecznością bezwzględnej ochrony praworządności przez instytucje do tego powołane, ale też w zakresie w jakim takie obowiązki wynikają dla każdego obywatela, a określonym w art. 82 Konstytucji RP, ale też wykładnią obowiązku określonego w tym przepisie, jako troski, zainteresowania i przeciwdziałania naruszeniom (wniesienie wezwania do usunięcia naruszeń prawa), w związku z kolejnym art. 83 Konstytucji RP i częścią konstytucyjnego art. 85 ust. 1, w zakresie obrony przed zakusami i stosowanymi przez organy Gminy L., przesłankami niepraworządności, noszącymi zagrożenia bezpieczeństwa państwa od wewnątrz, realizując takie obowiązki wieloletnimi różnymi środkami administracyjnymi oraz również z tytułu konstytucyjnych artykułów 63, 77 i 79 ust. 1, zauważając i sam wcześniej odczuwając krzywdy z tym związane, a znane Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w L. , w przewodach wielu skarg w tym przedmiocie" kieruje osobistą skargę, "jako obywatel kraju, jako mieszkaniec, jako suweren - wobec dyskryminującej od lat sportowców Gminy L., popartą również zebranymi podpisami innych suwerenów, na liście społecznej poparcia skargi, którzy tak jak on suweren, mają prawo żyć i mieszkać na terenie samorządu, który przestrzega podstawowych zasad postępowania, stanowi prawo legalne, nie obciążone wadami kwalifikowanymi prawa, obywateli którzy mają w związku z tym i obowiązki w dbałości o praworządność i uzasadnioną możliwość kontroli władzy publicznej". Skarżący zaznaczył, że swój interes prawny wywodzi ponadto z wcześniejszego nielegalnego nieprzyznawania stypendium sportowego swojemu synowi w L. i w W.. Zasadność skargi tłumaczył również swoim "niezbywalnym prawem do uczestniczenia w życiu publicznym, gospodarczym, politycznym, każdym mojego Kraju, mojego miejsca zamieszkania"’ a jego działania wobec skarżonej Gminy i jej funkcjonariuszy są tożsame wobec funkcjonariuszy publicznych w Polsce i dotyczą tego samego - błędnego rozumienia swoich powinności i błędnych interpretacji prawa, w stanowieniu uchwał o stypendiach sportowych. Zdaniem skarżącego nie ulega wątpliwości, że jeśli dana jednostka samorządu terytorialnego zdecyduje się na podjęcie uchwały w sprawie przyznawania stypendiów sportowych, zobligowana jest do przestrzegania ścisłego literalnego upoważnienia, przy wzięciu pod uwagę art. 2 ust. 1 ustawy o sporcie, przyznawania świadczeń stypendialnych, wszystkim osobom fizycznym osiągającym wyniki sportowe w swoim rewirze samorządowym.. W tym celu Gmina winna jednoznacznie, jasno określić uchwałą w jakiej wysokości każda osoba fizyczna osiągająca wynik sportowy, otrzyma stypendium sportowe, za ten wynik sportowy, przy wzięciu pod uwagę znaczenia danego sportu dla jednostki samorządu terytorialnego. Niezgodne z art. 31 ustawy o sporcie, w związku z §143 w świetle §134, §135 i §136 rozporządzenia o zasadach techniki prawodawczej, w świetle art. 2 i 94 Konstytucji RP jest powołanie w skarżonej uchwale szeregu dodatkowych warunków podmiotowych i przedmiotowych otrzymania świadczeń, których nakaz ani też konieczność nie zawiera się w ogóle w tym przepisie. W odpowiedzi na skargę Rada wniosła o jej odrzucenie, kwestionując interes prawny J. D. w zaskarżeniu uchwały z dnia [...] r. ewentualnie, kwestionując zasadność zarzutów skargi, o jej oddalenie jako bezzasadnej. Pismem z dnia [...] r. nazwanym repliką skarżący odniósł się do argumentów i wniosków odpowiedzi na skargę. Stanowisko Rady dotyczące treści powyższego pisma zawiera jej pismo z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. zważył, co następuje: Stosownie do art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: D.U. z 2017 r., poz. 1875 ze zm., dalej powoływana jako "u.s.g.") każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostało naruszone uchwałą podjętą przez organ w sprawie z zakresu administracji publicznej może, po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia, zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Treść tego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że legitymacja taka przysługuje nie temu, kto ma w tym interes prawny, ale temu, czyj interes prawny został naruszony skarżonym rozstrzygnięciem (por. wyrok NSA z dnia 3 września 2004 r., sygn. akt OSK 476/04, ONSAiWSA 2005, nr 1, poz. 2). Do jej wniesienia nie legitymuje zatem sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 lutego 2012r. (sygn. akt II OSK 2451/11, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych) nawet ewentualna sprzeczność uchwały z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli uchwała ta nie narusza prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 2002 r., sygn. akt II SA 2503/01, Lex nr 81964). W związku z powyższym nie ulega wątpliwości, że każdy, składając skargę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. musi wykazać, że w konkretnym przypadku istnieje związek pomiędzy jego własną, prawnie gwarantowaną (a nie wyłącznie faktyczną) sytuacją, a zaskarżoną przezeń uchwałą, to znaczy, iż zachodzi związek polegający na tym, że uchwała narusza (czyli pozbawia lub ogranicza) jego interes prawny lub uprawnienie, albo jako indywidualnego podmiotu, albo jako członka określonej wspólnoty samorządowej (por. wyrok Sądu Najwyższego z 7 marca 2003 r., sygn. akt III RN 42/02, OSNP 2004/7/114, tak też Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 22 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 1127/05 LEX nr 1948940 i z dnia 3 czerwca 1996 r., sygn. akt II SA 74/96, ONSA 1997/2/89). Podstawą zaskarżenia w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. jest zatem niezgodność z prawem uchwały organu gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, wywołującej negatywne następstwa w sferze prawnej skarżącego w postaci zniesienia, ograniczenia czy uniemożliwienia realizacji uprawnienia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 września 1998 r., sygn. akt III RN 52/98, OSNP 1999/9/296). Interes prawny skarżącego, co do którego wprost nawiązuje art. 101 ust. 1 u.s.g., musi wynikać z normy prawa materialnego, kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę, przy czym naruszenie jego interesu prawnego musi mieć charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. Z uzasadnienia skargi jasno wynika, że skarżący swoje prawo do zaskarżenia uchwały z dnia 23 grudnia 2015 r. wywodzi z obowiązku każdego obywatela do dbałości o dobro Rzeczypospolitej Polskiej, z obowiązku obrony przez każdego obywatela praworządności i obowiązku przeciwdziałania naruszeniom prawa. Dlatego też podkreśla, że skargę wnosi działając jako obywatel kraju, mieszkaniec L., jako suweren. Wniesienie skargi uzasadnia przysługującym mu jako obywatelowi Rzeczypospolitej Polskiej prawem do uczestniczenia w życiu publicznym, politycznym oraz gospodarczym. W świetle art.101 ust.1 u.s.g. w przedstawionych powyżej motywach trudno dopatrzeć się związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a naruszeniem indywidualnego interesu prawnego skarżącego, który, jak już wspomniano, musi opierać się na przepisach prawa materialnego uzasadniającego jego legitymację. Artykuł 101 ust. 1 u.s.g. nie przyznaje natomiast każdemu prawa wniesienia skargi w interesie publicznym (actio popularis) (por. wyrok SN z 7 marca 2003 r., sygn. akt III RN 42/02, a także wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1437/04, LEX 151236 i z dnia 3 września 2004 r., sygn. akt OSK 476/04, ONSA/2005/1/2). Taki też pogląd wyraził Trybunał Konstytucyjny w wyrokach z dnia 4 listopada 2003 r. (sygn. akt SK 30/02, OTK-A 2003/8/84) i z dnia 16 września 2008 r. (sygn. akt SK 76/06 OTK-A 2008/7/121) dowodząc, że skarga na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis, gdyż podstawą zaskarżenia jest niezgodność uchwały z prawem i równocześnie naruszenie przez nią konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy bądź wreszcie innego podmiotu, który jest mieszkańcem danej gminy lub jest z tą gminą związany prawnie w inny sposób (np. jest właścicielem nieruchomości położonej na terenie gminy). Stąd też pozbawione podstaw jest powoływanie się na naruszenie interesu prawnego niezindywidualizowanej grupy osób (ogółu), nawet jeżeli jest to grupa rodzajowo wyodrębniona jak na przykład osoby, którym odebrano prawo do stypendium sportowego. Zatem prawo do zaskarżenia uchwały w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie można wywodzić z dążenia do obrony praw obywatelskich ogółu obywateli. Dlatego też przyjąć należy, że skarżąc uchwałę z dnia 23 grudnia 2015 r. J. D. działa nie będąc do tego legitymowanym. Nie wykazał, aby uchwała ta naruszała jego interes prawny. Również analiza treści zaskarżonej uchwały prowadzi do wniosku, że nie oddziałuje ona na sferę praw i obowiązków skarżącego. Z tych powodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie działając na podstawie art. 58 §1 pkt.5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) skargę odrzucił O wynagrodzeniu adwokata orzeczono na podstawie art. 250 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 21 ust. 1 pkt. 1 lit. c) w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2016 r. poz. 1714). Obejmuje ono kwotę [...]złotych powiększoną o podatek od towarów i usług wyliczony według 23 % stawki.