II SA/Lu 731/13

PostanowienieWSA w Lublinie2013-10-01

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która ponosi znaczne wydatki na utrzymanie domu i leczenie, a także wspiera finansowo rodzinę, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w całości lub częściowo w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym wymaga wykazania niemożności poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. W przypadku częściowego zwolnienia, strona musi wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego. W analizowanej sprawie, dochody strony skarżącej i jej męża, mimo ponoszonych wydatków, pozwoliły na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego, jednakże koszt ustanowienia adwokata mógłby taki uszczerbek spowodować. Dlatego przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, odmawiając zwolnienia od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, powołując się na niskie dochody z emerytury i renty męża, zniszczenie domu w powodzi, konieczność wspierania finansowego córki oraz wysokie wydatki na leczenie i utrzymanie domu. Po analizie przedłożonych dokumentów, referendarz sądowy stwierdził, że dochody strony pozwalają na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego, jednakże koszt ustanowienia adwokata mógłby taki uszczerbek spowodować.
Rozstrzygnięcie
Przyznano Z. G. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, o wyznaczenie którego zwrócono się do Okręgowej Rady Adwokackiej; odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienia od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Lu 731/13 P O S T A N O W I E N I E Dnia 1 października 2013 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 1 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zasiłku celowego p o s t a n a w i a przyznać Z. G. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, o wyznaczenie którego zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej ; odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Strona skarżąca na urzędowym formularzu druk PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadniła tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem i pełnoletnią córką, z którymi utrzymuje się ze swojej emerytury w kwocie 1.160,00 złotych brutto i renty męża w kwocie 670 złotych brutto. Strona skarżąca oświadczyła, że należący do niej budynek mieszkalny został całkowicie zniszczony w powodzi w 2010 r. i nie dostała ona żadnego wsparcia na jego remont. Strona skarżąca oświadczyła również, że gospodarstwo rolne należące do córki nie jest w pełni dochodowe, gdyż ciągle prowadzone są na nim nasadzenia upraw celem doprowadzenia go do stanu z przed powodzi dlatego wspiera finansowe córkę. Strona skarżąca wraz z mężem korzysta ze służebności mieszkaniowej w domu córki. Na poczet kosztów utrzymania koniecznego strony skarżącej składają się wydatki na leczenie – 600 złotych miesięcznie oraz wydatki na utrzymanie domu – 500 złotych miesięcznie. Strona skarżąca wezwana do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń nadesłała zaświadczenie z urzędu gminy, z którego wynika, iż roczny dochód z uprawy gospodarstwa rolnego córki strony skarżącej wynosi 5.830,00 złotych, decyzję ZUS z dnia 15 marca 2013 r., z której wynika, że mąż strony skarżącej otrzymuje rentę w kwocie 870,00 złotych brutto – 748,36 złotych netto, odcinek odbioru/wypłaty emerytury strony skarżącej, z którego wynika, że wynosi ona 1.406,79 złotych brutto – 1.182,18 złotych netto, dokumenty dotyczące stanu zdrowia strony skarżącej, umowę z dnia 22 maja 2013 r. zawartą między córką strony skarżącej a Bankiem Spółdzielczym w K. zgodnie z którą córka strony skarżącej na przywrócenie potencjału produkcji rolnej otrzymała kredyt w kwocie 80.000,00 złotych, faktury z roku 2012 i stycznia i marca roku 2013 oraz faktura za wodę za okres czterech miesięcy na kwotę 75,60 złotych oraz faktura za energię elektryczną na kwotę 367,20 złotych, wystawiona na córkę strony skarżącej. Referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. Nr 0, poz. 270, zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy czym prawo pomocy w zakresie całkowym przyznawane powinno być jedynie osobom rzeczywiście ubogim, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osobom posiadającym dochód, który nie jest w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Z żadną z wymienionych sytuacji nie mamy doczynienia w sprawie niniejszej. Strona skarżąca ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i wraz z mężem osiąga stałe dochody, których wysokość pozwala jej na udzielanie wsparcia finansowego córce. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej wynosi 1.930, 54 złotych netto. W ocenie referendarza sądowego kwota ta pozwoli stronie skarżącej ponieść bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego koszty sądowe niniejszego postępowania, gdyż prócz wpis sądowego od wniesionej skargi wynoszącego 200 złotych każdorazowo nie przekroczą one kwoty 100 złotych. Poniesieni zaś z niej wynagrodzenia adwokata ustanowionego z wyboru, przy uwzględnieniu tego, że jego minimalna stawka w niniejsze sprawie wynosi 295,20 złotych brutto (§2 ust. 3 w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r. poz. 461 w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług – tekst jednolity: Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054) spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla strony skarżącej i jej męża. Oceny powyższe są wynikiem porównania wysokości łącznego dochodu netto gospodarstwa domowego strony skarżącej do wysokości wykazanych przez nią kosztów utrzymania koniecznego oraz każdego z kosztów niniejszego postępowania (kosztów sądowych i kosztu ustanowienia adwokata), przy równoczesnym uwzględnieniu, iż wykazane przez stronę skarżącą koszty utrzymania nie obejmują kosztów wyżywienia. Zatem kwota pozostająca stronie skarżącej po poniesieniu wykazanych przez nią kosztów utrzymania i kosztów postępowania powinna móc pokryć wydatki na wyżywienie strony skarżącej i jej męża. Możliwości tej nie traci strona skarżąca jedynie w przypadku ponoszenia kosztów sądowych niniejszego postępowania. Dlatego referendarz sądowy odmawiając zwolnienia strony skarżącej od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych przyznał jej równocześnie prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło