II SA/Lu 731/13
PostanowienieWSA w Lublinie2013-10-30
Skład orzekający: Joanna Cylc - Malec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, której miesięczny dochód netto gospodarstwa domowego wynosi 1.930,54 zł, a która ponosi znaczące wydatki na leczenie i utrzymanie domu, może zostać zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych i czy należy jej ustanowić adwokata z urzędu w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że łączny miesięczny dochód netto gospodarstwa domowego strony skarżącej w kwocie 1.930,54 zł pozwala na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego, w tym wydatków na wyżywienie. Jednakże, koszt ustanowienia adwokata z urzędu (minimalnie 295,20 zł brutto) może zdestabilizować sytuację materialną skarżącej i jej rodziny, dlatego przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, odmawiając zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Strona skarżąca Z. G. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Uzasadniła wniosek trudną sytuacją materialną, wynikającą z niskich dochodów (emerytura, renta męża), koniecznością wspierania córki oraz znacznymi wydatkami na leczenie i utrzymanie domu. Sąd, analizując przedstawione dokumenty, uznał, że dochody skarżącej pozwalają na pokrycie kosztów sądowych, ale ustanowienie adwokata z urzędu mogłoby zdestabilizować jej sytuację finansową.Rozstrzygnięcie
I. Przyznano Z. G. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, o wyznaczenie którego zwrócono się do Okręgowej Rady Adwokackiej. II. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienia od kosztów sądowych).Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Cylc - Malec po rozpoznaniu w dniu 30 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zasiłku celowego - w zakresie wniosku Z. G. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata p o s t a n a w i a I. przyznać Z.i G. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, o wyznaczenie którego zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej ; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Z. G. na urzędowym formularzu druk PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadniła tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem i pełnoletnią córką, z którymi utrzymuje się ze swojej emerytury w kwocie 1.160,00 złotych brutto i renty męża w kwocie 670 złotych brutto. Skarżąca oświadczyła, że należący do niej budynek mieszkalny został całkowicie zniszczony w powodzi w 2010 r. i nie dostała ona żadnego wsparcia na jego remont. Strona skarżąca oświadczyła również, że gospodarstwo rolne należące do córki nie jest w pełni dochodowe, gdyż ciągle prowadzone są na nim nasadzenia upraw celem doprowadzenia go do stanu z przed powodzi, dlatego wspiera finansowo córkę. Strona skarżąca wraz z mężem korzysta ze służebności mieszkaniowej w domu córki. Na poczet kosztów utrzymania koniecznego strony skarżącej składają się wydatki na leczenie – 600 złotych miesięcznie oraz wydatki na utrzymanie domu – 500 złotych miesięcznie. Strona skarżąca wezwana do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń nadesłała zaświadczenie z urzędu gminy, z którego wynika, iż roczny dochód z uprawy gospodarstwa rolnego córki strony skarżącej wynosi 5.830,00 złotych, decyzję ZUS z dnia 15 marca 2013 r., z której wynika, że mąż strony skarżącej otrzymuje rentę w kwocie 870,00 złotych brutto – 748,36 złotych netto, odcinek odbioru/wypłaty emerytury strony skarżącej, z którego wynika, że wynosi ona 1.406,79 złotych brutto – 1.182,18 złotych netto, dokumenty dotyczące stanu zdrowia strony skarżącej, umowę z dnia 22 maja 2013 r. zawartą między córką strony skarżącej a Bankiem Spółdzielczym w K. , zgodnie z którą córka strony skarżącej na przywrócenie potencjału produkcji rolnej otrzymała kredyt w kwocie 80.000,00 złotych, faktury z roku 2012, stycznia i marca roku 2013 oraz fakturę za wodę za okres czterech miesięcy na kwotę 75,60 złotych oraz fakturę za energię elektryczną na kwotę 367,20 złotych, wystawioną na córkę strony skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, zważył, co następuje:
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. Nr 0, poz. 270, zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym przyznawane powinno być jedynie osobom rzeczywiście ubogim, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osobom posiadającym dochód, który nie jest w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353).
Zdaniem Sądu Z. G. może zaspokoić podstawowe potrzeby swoje oraz jej rodziny. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej wynosi 1.930, 54 złotych netto. Kwota ta pozwala ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny koszty sądowe niniejszego postępowania.
Porównując wysokości łącznego dochodu netto gospodarstwa domowego strony skarżącej do wysokości wykazanych przez nią kosztów utrzymania koniecznego oraz każdego z kosztów niniejszego postępowania (kosztów sądowych i kosztu ustanowienia adwokata), przy równoczesnym uwzględnieniu, iż wykazane przez stronę skarżącą koszty utrzymania nie obejmują kosztów wyżywienia stwierdzić należy, że kwota pozostająca stronie skarżącej po poniesieniu wykazanych przez nią kosztów utrzymania i kosztów postępowania powinna móc pokryć wydatki na wyżywienie strony skarżącej i jej męża.
Zdaniem Sądu konieczne w sprawie jest natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Minimalna stawka wynagrodzenia adwokata wynosi 295,20 złotych brutto (§2 ust. 3 w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r. poz. 461 w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług – tekst jednolity: Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054). Biorąc pod uwagę sytuację materialną skarżącej i wysokość ewentualnych kosztów związanych ze skorzystaniem z pomocy profesjonalnego pełnomocnika stwierdzić należy, że taki wydatek może zdestabilizować sytuację materialną skarżącej oraz jej rodziny.
Podsumowując stwierdzić należy, że stronie skarżącej nie grozi destabilizacja jej sytuacji materialnej jedynie w przypadku konieczności poniesienia kosztów sądowych niniejszego postępowania.
W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata i odmówił przyznania pomocy w pozostałym zakresie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło