II SA/Lu 736/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Czaja po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. G. w sprawach rozpatrywanych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w przedmiocie świadczeń z pomocy społecznej - w zakresie wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia sprzeciwu od zarządzenia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 11 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Lu 736/16 p o s t a n a w i a odmówić przywrócenia terminu. Zarządzeniem z dnia 11 maja 2017 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie odmówił skarżącemu Z. G. przedłużenia terminu do złożenia wypełnionego urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy druk PPF (pkt I sentencji zarządzenia) i jednocześnie pozostawił bez rozpoznania wniosek Z. G. o przyznanie prawa pomocy (pkt II sentencji zarządzenia). Odpis powyższego zarządzenia wraz z uzasadnieniem oraz pouczeniem o prawie wniesienia od niego sprzeciwu doręczono skarżącemu prawidłowo w dniu 7 czerwca 2017 r. (uwierzytelniona kopia potwierdzenia odbioru – k. 103). W dniu 17 czerwca 2017 r. (data nadania – k. 106) Z. G. złożył sprzeciw od tego zarządzenia. W treści sprzeciwu stwierdził, że jeżeli uchybił terminowi do jego wniesienia, to prosi o "przedłużenie" tego terminu ze względu na jego chorobę. Do sprzeciwu skarżący załączył zaświadczenie lekarskie z dnia 30 maja 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Skarżący Z. G. uchybił terminowi do wniesienia sprzeciwu od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 11 maja 2017 r. W myśl bowiem art. 259 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), sprzeciw od zarządzenia referendarza sądowego w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy można wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. W niniejszej sprawie zarządzenie referendarza zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 7 czerwca 2017, a zatem termin do wniesienia sprzeciwu upływał w dniu 14 czerwca 2017 r. Skarżący, który złożył sprzeciw dopiero w dniu 17 czerwca 2017 r., uchybił terminowi do dokonania tej czynności, co czyni aktualnym rozpoznanie jego wniosku o przywrócenie tego terminu (tak należało zakwalifikować wyrażoną w sprzeciwie prośbę o "przedłużenie" terminu do jego wniesienia). Wniosek ten nie zasługuje jednak na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie zaś do art. 87 § 2 p.p.s.a. na stronie spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu terminu. Z powyższych przepisów wynika, że warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie przez stronę braku jej winy w jego uchybieniu. Uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu wiąże się z tym, że strona powinna uwiarygodnić swoją staranność oraz fakt, iż przeszkoda uniemożliwiająca dokonanie czynności w terminie była od niej niezależna. W judykaturze przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 listopada 2010 r., II FZ 577/10, CBOSA). Jako przeszkodę w zachowaniu terminu do złożenia sprzeciwu Z. G. wskazał swoją chorobę. Argument ten poparł zaświadczeniem lekarskim z dnia 30 maja 2017 r., wystawionym przez lekarza medycyny internistę – specjalistę medycyny rodzinnej (k. 103), z którego wynika, że jest on przewlekle chory – cierpi na zaburzenia depresyjne i zespół korzeniowy oraz wymaga pomocy osób drugich w dniach 1-30 czerwca 2017 r. Nie podważając faktu, iż skarżący boryka się z problemami zdrowotnymi, należy podkreślić, że kryterium braku winy - jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu - wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić, gdy strona nie mogła dopełnić obowiązku z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Sam fakt choroby, nawet poświadczony zaświadczeniem lekarskim, nie jest zatem wystarczający dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. W przypadku, gdy wnioskodawca wskazuje chorobę, jako przyczynę uchybienia terminu, koniecznym jest również wykazanie, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności oraz, że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu. Ocena, czy uprawdopodobniony został brak winy w uchybieniu terminu nie ogranicza się bowiem do ustalenia, czy twierdzenia wnioskodawcy o chorobie są wiarygodne, ale należy również uwzględnić na przykład to, czy wskazana przyczyna uchybienia terminowi stanowi przeszkodę niemożliwą do przezwyciężenia i czy zainteresowany wskazał należytą staranność w podjęciu działań mogących zapobiec uchybieniu terminu przykładowo poprzez wyręczenie się inną osobą (por. wyroki NSA: dnia 31 stycznia 2012 r., II OSK 2175/10, LEX nr 1138097 i z dnia 31 marca 2012 r., II GSK 278/11, LEX nr 1137932). Skarżący, powołując się jedynie lakonicznie na okoliczność, że cierpi na przewlekłą chorobę, nie wykazał, że zły stan zdrowia w sposób obiektywny uniemożliwił mu złożenie sprzeciwu z zachowaniem ustawowego terminu. Podkreślić trzeba, że choroba skarżącego nie ma charakteru incydentalnego, lecz - jak wyjaśnił sam skarżący – choroba ta ma charakter przewlekły i trwa już co najmniej od kilku lat, nie uniemożliwiając mu podejmowania w tym okresie szeregu czynności procesowych, chociażby w ramach inicjowanych przez niego przed tutejszym Sądem postepowań sądowoadministracyjnych. Wprawdzie z treści przedłożonego przez skarżącego zaświadczenia wynika, że w czerwcu 2017 r., tj. w miesiącu obejmującym okres biegu terminu do wniesienia sprzeciwu, wymagał on pomocy osób drugich, jednak nie wykazał, że pomocy takiej był pozbawiony, a tym samym, że chcąc zachować termin do złożenia sprzeciwu, nie mógł w tym celu skorzystać z pomocy innej osoby. Nie zostało zatem przez niego uprawdopodobnione, że choroba stanowiła niemożliwą do obejścia przeszkodę w zachowaniu przedmiotowego terminu. W związku z brakiem okoliczności przemawiających za uznaniem, że uchybienie przez skarżącego terminowi do złożenia sprzeciwu było niezawinione, rozpoznawany wniosek nie mógł zostać uwzględniony. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.