II SA/Lu 741/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński,, Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Protokolant Referent Agnieszka Wojtas, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 lutego 2009 r. sprawy ze skargi H. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie zaliczki alimentacyjnej 1. oddala skargę; 2. przyznaje [...] M. C. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) wynagrodzenie w kwocie 292, 80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) należnego podatku od towarów i usług oraz 17 zł (siedemnaście złotych) tytułem zwrotu wydatków. Postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art. 58 i 59 §1 kpa Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. odmówiło H. L. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w C. z dnia [...] W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że wskazaną decyzją odmówiono H. L. umorzenia należności z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej na rzecz syna G. L. w kwocie 5760,66 zł. Decyzja została doręczona H. L. do rąk własnych w dniu 2 czerwca 2008r. /potwierdzenie odbioru/ z pouczeniem o 14 - dniowym terminie jej zaskarżenia. Mimo pouczenia odwołanie zostało nadane z opóźnieniem tj. w dniu 18 czerwca 2008r. /data stempla pocztowego/, dlatego postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W dniu 1 września 2008r. H. L. zwrócił się do Kolegium z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, podnosząc, że z powodu wielu schorzeń, na potwierdzenie których załączył plik dokumentacji medycznej z lat 1995 – 2007, ma trudności w poruszaniu się. Wyjaśnił również, że jest osobą samotną, a o prawie złożenia odwołania dowiedział się dopiero w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie; dodał, że w dniu 26 sierpnia 2008r. przebywał w szpitalu na oddziale dermatologii. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. nie uwzględniło wniosku o przywrócenie terminu stwierdzając, że przewlekłe choroby wnioskodawcy nie uzasadniają przywrócenia terminu - tylko nagłe pogorszenie się zdrowia wnioskodawcy w dniu, w którym upływał termin do złożenia odwołania mogłoby usprawiedliwić uchybienie terminowi. Skargę do sądu administracyjnego wniósł H. L., domagając się uchylenia postanowienia Kolegium. Skarżący podnosił, że znajduje się w złym stanie zdrowia, cierpi bowiem od 29 lat na wiele przewlekłych schorzeń - co potwierdza załączona do wniosku obszerna dokumentacja medyczna - które utrudniają mu poruszanie się i załatwianie swoich spraw, a także uniemożliwiają wykonywanie pracy zarobkowej. Okoliczność ta była uwzględniana przez inne organy m.in. "Bank Alimentacyjny i Komornika Sądowego", które umorzyły mu zaległe należności. Skarżący czuje się w tej sytuacji pokrzywdzony decyzją MOPR odmawiającą umorzenia podlegającej zwrotowi kwoty zaliczki alimentacyjnej, tym bardziej, że przeciągające się postępowanie pogarsza jego stan zdrowia. Podkreślił, że wniosek o umorzenie składał już w maju 2007r., a więc to organ uchybił terminowi wydając decyzję z 17 - miesięcznym opóźnieniem. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonego aktu (decyzji, postanowienia) w zakresie jego zgodności z prawem. Skarga podlega oddaleniu. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że wprawdzie skarżący nie złożył - wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu - odwołania, ale z uwagi na to, że w treści wniosku o przywrócenie terminu podnosił argumenty merytoryczne dotyczące zaskarżonej decyzji o odmowie umorzenia zwrotu zaliczki alimentacyjnej, przyjąć należy, że został spełniony warunek formalny dokonania czynności procesowej równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności (art. 58 § 2 kpa). Podstawą wydania zaskarżonego postanowienia był art. 58 § 1 kpa. Zgodnie z tym przepisem przywrócenie terminu jest możliwe wyłącznie wówczas, gdy zainteresowany uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W orzecznictwie sądowo - administracyjnym przyjmuje się, że o braku winy zainteresowanego podmiotu w zachowaniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy zainteresowany podmiot działał z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej (por. wyrok NSA z dnia 8 lipca 1998r., I SA/Lu 727/97, wyrok NSA z dnia 2 lutego 2000r., SA/Sz 2125/98) Dopuszczenie się przez osobę zainteresowaną nawet najmniejszego niedbalstwa wyklucza zatem możliwość przywrócenia terminu (por. wyrok NSA z dnia 30 grudnia 1998r., III SA 1259/98, wyrok NSA z dnia 13 października 1999r., III SA 1436/99), dlatego np. wykonywanie pracy w czasie choroby wyklucza możliwość uznania, że wobec dolegliwości chorobowych strona nie mogła w tym okresie dokonać czynności procesowej – wnieść odwołania od decyzji (por. wyrok NSA z dnia 14 maja 1999r., I SA/Gd 74/99) Przeszkodą usprawiedliwiającą uchybienie terminowi może więc być tylko okoliczność uniemożliwiająca, a nie tylko utrudniająca dokonanie czynności procesowej w terminie. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżący nie uprawdopodobnił, iż w terminie przewidzianym do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w C. z dnia [...] nie był w stanie złożyć odwołania, dlatego prawidłowo organ przyjął, że nie ma podstaw przywrócenia mu terminu do dokonania tej czynności. Z oświadczeń skarżącego wynika, że w okresie tym, tj. od dnia doręczenia decyzji – 2 czerwca 2008r. do dnia 16 czerwca 2008r. nie był hospitalizowany: skarżący przebywał wprawdzie w szpitalu, ale w okresie późniejszym i tylko jeden dzień tj. 26 sierpnia 2008r. Z dokumentacji medycznej wynika, że skarżący wypisał się ze szpitala na własną prośbę, co wskazuje, że nawet wówczas miał możliwość poruszania się i załatwiania swoich spraw, mimo iż cierpiał z powodu dolegliwości chorobowych. Skarżący we wniosku o przywrócenie terminu nie uprawdopodobnił, że w okresie do wniesienia odwołania nastąpiło pogorszenie jego stanu zdrowia w stopniu uniemożliwiającym podejmowanie czynności urzędowych; takich okoliczności nie wskazał on również w skardze do Sądu. W orzecznictwie sądowo - administracyjnym utrwaliło się jednolite stanowisko, iż tylko nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą może uzasadniać przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej (wyrok NSA z dnia 3 sierpnia 2001r., I SA/Wr 676/99 niepubl., wyrok WSA z dnia 15 marca 2005r., SA/Sz 2389/03, wyrok NSA z dnia 9 września 1998r., SA/Bk 1081/97, wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 1998r., SA/Sz 1435/97) Nagłe i w znacznym stopniu pogorszenie się stanu zdrowia nawet w ostatnim dniu terminu uzasadniałoby więc uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu, natomiast ogólnie zły stan zdrowia, na który powołuje się skarżący, nie świadczy o braku winy w uchybieniu terminowi. Tymczasem z oświadczeń skarżącego i materiałów dowodowych nie wynika, by co najmniej w dniu 16 czerwca 2008r. stan zdrowia skarżącego, cierpiącego na wiele przewlekłych schorzeń, drastycznie pogorszył się i przez to uniemożliwił mu wniesienie odwołania. Z tych względów prawidłowo organ odmówił uwzględnienia wniosku, a zatem skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270)