II SA/Lu 761/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom,, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Referent Agnieszka Wojtas, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku oddala skargę. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] nr [...] odmawiającą przyznania M.O. zasiłków rodzinnych i dodatków do zasiłków z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego dla jej dzieci : M.O. i S. O. W uzasadnieniu podano, że stosownie do art. 5 ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art.4 ust.2 ustawy, jeśli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504 złotych. W sprawie ustalono, że dochód rodziny w roku 2007r. poprzedzającym datę złożenia wniosku o przyznanie świadczeń wyniósł 784, 30 złotych na osobę w rodzinie, a tym samym przekroczył kwotę 504 złotych uprawniającą do ich uzyskania. Na skutek złożonego odwołania organ I instancji dokonał ponownego obliczenia dochodu rodziny, jednak uzyskana kwota 621, 05 złotych także przekraczała kryterium dochodowe. Organ zaznaczył, że strona nie spełnia także warunku określonego w art.5 ust.3 ustawy, według którego w przypadku, gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie , na który jest ustalany , zasiłek rodzinny przysługuje , jeśli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W tym bowiem przypadku przekroczenie dochodu wynosi 117, 05 złotych i przekracza kwotę najniższego zasiłku rodzinnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M.O. podkreśliła, że decyzja jest niezgodna z prawem. Zaznaczyła, że jest w trudnej sytuacji życiowej. Jest bezrobotna, bez prawa do zasiłku. Mieszka jedynie z synem, na którego ma zasądzone alimenty w kwocie 800 zł, wypłacane są one jednak nieregularnie. Córka M. jest dorosła, wyprowadziła się z domu, sama otrzymuje alimenty od ojca. Jest uczennicą III klasy liceum, natomiast syn chodzi do IV klasy szkoły podstawowej. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Ponownie zaznaczono, że skarżąca we wniosku o przyznanie świadczeń do członków rodziny zaliczyła także córkę M., której także dotyczy wniosek i która spełnia ustawowe kryteria członka rodziny, pozostaje zatem na utrzymaniu. Nie przedstawiono bowiem dowodów potwierdzających, że mieszka ona osobno i prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Stosownie do art. 5 ust.1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (jedn. tekst Dz.U z 2006r. Nr 139, poz. 992 ze zmianami) w brzmieniu obowiązującym w dacie orzeczenia organu odwoławczego zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł. W przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 583,00 zł (art.5 ust.2). Przez dochód rodziny rozumieć natomiast należy przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (art.3 pkt 2). Z akt sprawy wynika, że w 2007r. skarżąca uzyskała dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych w wysokości 4516,96 złotych ( po odliczeniu składek na ubezpieczenie zdrowotne i składek na ubezpieczenie społeczne ) oraz otrzymała kwotę 20 997, 94 złotych tytułem alimentów od K. O. ( zaświadczenie Komornika Sądowego z dnia [...]2008r. ) i 2720 złotych zaliczki alimentacyjnej na dzieci orzeczonej decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] zmieniającą decyzję tego organu z dnia [...] i przyznająca od dnia 1 grudnia 2006r. do dnia 31 stycznia 2007 r. po 170 złotych miesięcznie na każde z dzieci. Organ odwoławczy kwotę 4516,96 złotych uznał, w związku z utratą zatrudnienia przez skarżącą, za dochód utracony , podlegający odliczeniu od całości dochodów. Łącznie dochody skarżącej w 2007r. wyniosły zatem 23 717, 94 złotych, co miesięcznie daje 1976,49 złotych, a w przeliczeniu na członka rodziny 658, 83 złotych. Jest to zatem kwota wyższa niż wskazana w zaskarżonej decyzji, która nie uwzględniła zaliczki alimentacyjnej wypłaconej także na drugie dziecko. Bez wątpienia jednak kwota ta przekracza poziom 504 złotych uprawniający do uzyskania świadczeń rodzinnych, co uzasadnia stanowisko organów rozpoznających sprawę. Zauważyć przy tym należy, że skarżąca nie kwestionowała wysokości uzyskiwanych przez nią dochodów, nie poddawała także w wątpliwość ich źródeł. Bez znaczenia dla oceny zasadności rozstrzygnięcia uznać należy podnoszony w skardze argument dotyczący zamieszkiwania przez skarżącą wyłącznie z synem, ponieważ córka wyprowadziła się i samodzielnie odbiera należne jej alimenty. Podkreślić należy przede wszystkim, że stosownie do art. 3 pkt 16 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych o treści obowiązującej w dacie orzekania przez organ odwoławczy, przez rodzinę należało rozumieć małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25 rok życia, legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością rodzinie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne; do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko. Błędne jest zatem przekonanie skarżącej, że dziecko, które nie mieszka wraz z nią nie jest członkiem rodziny. W orzecznictwie podzielany jest pogląd, że pojęcie rodziny, jak i osoby samotnie wychowującej dziecko (art. 3 pkt 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych), uwzględnia status prawny, nie zaś stan faktyczny lub przesłankę wspólnego gospodarowania ( por. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2008r. sygn. akt I OSK 672/07 LEX nr 401677 i podane tam orzecznictwo, wyrok NSA z dnia 8 października 2007r. sygn. akt I OSK 320/07 LEX nr 376865 , wyrok NSA z dnia 5 września 2007r. sygn. akt I OSK 1814/06 LEX nr 399413 ). Skoro zatem dzieci nie pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym stanowią "rodzinę" w rozumieniu art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych, a "dochodem rodziny" w rozumieniu art. 3 pkt 2 tej ustawy są dochody członków rodziny, to znaczy, że ustalając dochód rodziny, należy uwzględnić również alimenty otrzymywane przez dziecko, które nie zamieszkuje z rodzicem i nie prowadzi z nim wspólnego gospodarstwa domowego, o ile nie są spełnione przesłanki określone w części końcowej art. 3 pkt 16 ustawy. Z tych względów na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zmianami ) skargę należało oddalić.