II SA/Lu 767/18
WyrokWSA w Lublinie2019-01-08
Skład orzekający: Marta Laskowska-Pietrzak, Maria Wieczorek-Zalewska, Jerzy Parchomiuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił uchylenia decyzji o uznaniu świadczeń rodzinnych za nienależnie pobrane, nie uwzględniając dokumentu w języku obcym, który nie został przetłumaczony na język polski, a który mógłby wpłynąć na ustalenie stanu faktycznego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ administracji naruszył przepisy postępowania, w szczególności zasady dotyczące postępowania dowodowego i uzasadnienia decyzji. Organ nie przeprowadził należytych ustaleń faktycznych, nie wzywając do urzędowego tłumaczenia dokumentu w języku norweskim, który mógł być istotny dla sprawy, a także nie odniósł się wyczerpująco do wszystkich zarzutów strony. Brak ten uniemożliwił ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającej uchylenia wcześniejszej decyzji o uznaniu świadczeń rodzinnych wypłaconych D. C. za nienależnie pobrane i zobowiązującej do ich zwrotu. Skarżąca wniosła o wznowienie postępowania, przedstawiając dokument z norweskiej instytucji NAV dotyczący świadczeń pobranych przez jej męża. Organ odmówił uchylenia decyzji, uznając dokument za niewystarczający z powodu braku tłumaczenia na język polski i nieokreślenia dochodu netto męża. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, kwestionując sposób oceny dowodów i brak uwzględnienia potrąceń.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak Sędziowie Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca) Asesor sądowy Jerzy Parchomiuk Protokolant Starszy asystent sędziego Bartłomiej Pastucha po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 stycznia 2019 sprawy ze skargi D. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji dotyczącej zwrotu świadczeń nienależnie pobranych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz D. C. kwotę [...](czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] r. nr: [...] wydaną w wyniku wznowienia postępowania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, orzekło o odmowie uchylenia decyzji własnej z dnia [...] znak: [...] utrzymującej w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Marszałka Województwa L. przez Starszego Inspektora ds. świadczeń rodzinnych w ramach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego Regionalnego Ośrodka P. Społecznej w L. z dnia [...] marca 2017 r. znak: [...], Nr [...] w przedmiocie:
1. uznania świadczeń rodzinnych wypłaconych przez Urząd Miasta B. P. D. C., w kwocie [...]zł w okresie od 1 lutego 2010 r. do 31 października 2011 r. w następujący sposób:
a) na dziecko: G. C. w postaci zasiłku rodzinnego w wysokości [...] zł miesięcznie oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w wysokości [...] zł miesięcznie za świadczenia nienależnie pobrane.
2. zażądania zwrotu od D. C. kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w wysokości [...] zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.
3. stwierdzenia, że kwota odsetek za opóźnienie na dzień wydania decyzji wynosi [...] zł oraz stwierdzenia, że kwota odsetek za każdy kolejny dzień następujący po dniu wydania decyzji do dnia spłaty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych wynosi [...] zł.
Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny.
Wnioskiem z dnia 9 listopada 2010 r. D. C. wystąpiła do Prezydenta B. P. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego na córkę G. C.. Decyzją wydaną z up. Prezydenta B. P. z dnia 17 listopada 2010 r. znak: [...] przyznano wnioskodawczyni na córkę G. C.: zasiłek rodzinny w kwocie [...]zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2010 r. do 31 października 2011 r. oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w wysokości [...] zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2011 r. do 31 października 2011 r.
Następnie organ stwierdził, że wnioskodawczyni składając wniosek z dnia 9 listopada 2010 r. nie poinformowała organu, że jej mąż pracuje od 23 lipca 2010 r. w [...]. W związku z tym, postanowieniami: z dnia [...] r. znak: [...] oraz z dnia [...] znak: [...] Marszałek Województwa L. stwierdził, że w niniejszej sprawie, w okresie od 23 lipca 2010 r. do 31 maja 2012 r. i od 1 czerwca 2012 r. miały zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego z uwagi na posiadanie ubezpieczenia z tytułu wykonywanej przez męża wnioskodawczyni - L. C. działalności zawodowej na terytorium [...] w okresie od 23 lipca 2010 r. do 31 maja 2012 r. i od 1 czerwca 2012 r.
Mając na uwadze powyższe, decyzją z dnia [...] r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. P. stwierdziło nieważność decyzji wydanej z up. Prezydenta B. P. z dnia [...] r. znak: [...] o przyznaniu skarżącej zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego.
Wraz z wpływem do Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej wniosku D. C. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego na dziecko G. C. oraz z uwagi na wykonywanie przez jej męża pracy zarobkowej na terenie Norwegii, Marszałek Województwa L. w dniu [...] grudnia 2014 r., na podstawie art. 73 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz. Urz. WE Nr L 149 z dnia 5 lipca 1971 r. z późn. zm.) dalej jako "Rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r." oraz art. 90 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/04 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (DZ. Urz. UE L 166/1 z dnia 30 kwietnia 2004 r. z późn. zm.) dalej jako: "Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/04 z dnia 29 kwietnia 2004 r.", wezwał wnioskodawczynię do udziału w podejmowanych czynnościach, w sprawie rozpatrzenia przedmiotowego wniosku poprzez złożenie: odpisu skróconego aktu urodzenia dziecka oraz zaświadczenia lub oświadczenia o dochodach uzyskanych przez męża wnioskodawczyni, za sierpień 2010 r. oraz za rok 2010 r. na terytorium Norwegii. W wezwaniu zawarto informację, że wskazany dochód powinien być wyrażony w walucie obcej w wartości netto. Wezwanie zostało doręczone skarżącej osobiście w dniu 30 grudnia 2014 r. (k. 25 akt adm.).
Skarżąca nie wykonała w wyznaczonym 14-dniowym terminie wezwania, w wyniku czego, pismem z dnia [...] lutego 2017 r. znak: [...] Marszałek Województwa L. pozostawił wniosek z dnia [...] lutego 2012 r. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego na córkę G. C. bez rozpoznania.
Następnie decyzją z dnia [...] marca 2017 r. znak: [...], Nr [...] Marszałek Województwa L. uznał świadczenia rodzinne wypłacone przez Urząd Miasta B. P. D. C., w kwocie [...]zł za świadczenia nienależnie pobrane. Powołaną w decyzji materialnoprawną podstawę jej wydania stanowiły przepisy: art. 73 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. oraz art. 90 pkt 1 lit.c Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/04 z dnia 29 kwietnia 2004 r., a także art. 30 ust.1 i ust.2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1518, obecnie t.j. Dz.U. z 2018, poz. 2220), powoływana dalej jako "u.ś.r.".
Skarżąca od powyższej decyzji złożyła odwołanie, w którym zarzuciła naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i brak ustaleń w jaki sposób zwrot nienależnie pobranych świadczeń wpłynie na sytuację materialną skarżącej i jej rodziny.
Po rozpatrzeniu odwołania organ II instancji decyzją z dnia [...] maja 2017 r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 23a ust.4 i ust.9 oraz art. 30 ust.1, ust. 2 pkt 1, ust. 2b i ust.5 u.ś.r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W dniu 16 sierpnia 2017 r. wpłynął do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosek skarżącej, w którym stwierdziła, że w związku z decyzją Marszałka Województwa L. z dnia [...] marca 2017 r., o uznaniu świadczenia rodzinnego wypłacanego skarżącej w okresie od 1 listopada 2010 r. do 31 października 2011 r. za nienależnie pobrane oraz zobowiązującej do jego zwrotu, wnosi o dołączenie w poczet materiału dowodowego zaświadczenia z NAV w Norwegii (organ państwowy zajmujący się regulacjami świadczeń z zakresu spraw rodzinnych) potwierdzającego wysokość pobranych świadczeń przez L. C.. Jak wyjaśniła skarżąca, z dokumentu wynika, że L. C. w okresie od 1 sierpnia 2010 r. do 30 września 2010 r. pobrał miesięcznie [...] koron norweskich (NOK), w okresie od 1 czerwca 2011 r. do 30 sierpnia 2011 r. pobrał miesięcznie [...] koron norweskich (NOK), zaś w okresie od 1 maja 2012 r. do 30 lipca 2012 r. pobrał miesięcznie [...] koron norweskich (NOK). Ponadto, w złożonym piśmie skarżąca oświadczyła, że zasiłek w pełnej wysokości [...] koron norweskich był pomniejszany o [...] zł wypłacanych na rzecz córki G. w Polsce. Mając na uwadze powyższe, skarżąca podniosła, że w tych okolicznościach żądanie od niej zwrotu kwot opisanych w zaskarżonej decyzji jest nieuzasadnione.
W dalszej kolejności, organ postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. znak: [...] odmówił wszczęcia postępowania (wznowienia) w sprawie zakończonej ostateczną decyzją znak: [...] z dnia [...] marca 2017 r. Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie, wskazując, że jej pismo z dnia 10 sierpnia 2017 r. jest wnioskiem o wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Organ odwoławczy uwzględnił zażalenie i postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r znak: [...] uchylił postanowienie z dnia [...] listopada 2017 r. i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji w całości.
Następnie Kolegium po zapoznaniu się z wnioskiem skarżącej i aktami sprawy, postanowieniem z dnia [...] r. wznowiło postępowanie w niniejszej sprawie i postanowiło zbadać, czy zachodzą w sprawie przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji z dnia [...]
W dniu [...] lipca 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało decyzję nr [...], w której na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 150 § 1 pkt 5 k.p.a. odmówiło uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] maja 2017 r. znak: [...] utrzymującej w mocy decyzję wydaną z up. Marszałka Województwa L. w ramach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w L. z dnia [...] marca 2017 r. Organ w uzasadnieniu wydanej decyzji wyjaśnił, że zaświadczenie instytucji Norweskiej, które Kolegium włączyło w poczet dowodów w niniejszej sprawie, określa tylko wysokość zasiłków, jakie przysługiwały L. C. na terytorium Norwegii w okresie od 1 sierpnia 2010 r. do 30 września 2010 r., w okresie od 1 czerwca 2011 r . do 30 sierpnia 2011 r. i w okresie od 1 maja 2012 r. do 30 lipca 2012 r. Nie określa natomiast dochodu netto, jaki uzyskał mąż skarżącej w roku 2010 na terytorium Norwegii, który to dochód pozwalałby określić czy wnioskodawczyni miała prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku.
Na powyższe rozstrzygniecie, D. C. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. W złożonym piśmie, zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci: obrazy art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że postępowanie objęte decyzją nie dotyczyło interesu prawnego skarżącej. Nadto zarzucono naruszenie przepisów art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia oraz błędne założenia uzasadnienia wydanej decyzji.
2) niewłaściwą interpretację przepisów prawa materialnego - art. 30 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji organu pierwszej instancji z powodu wskazanych naruszeń i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Skarżąca wyjaśniła, że pomimo złożenia zaświadczenia z NAV w Norwegii, potwierdzającego wysokość pobranych świadczeń przez L. C., organ rozstrzygający bezpodstawnie uznał złożony dokument za niewystarczający i bez podania podstaw poczynionych wyliczeń orzekł, że przedmiotowe zaświadczanie nie może być podstawą obliczenia składek. Skarżąca podniosła, że nie zauważono przy tym potrąceń jakie zostały dokonane w związku z zatrudnieniem L. C., w tym zasiłku w pełnej wysokości [...] koron norweskich, który był pomniejszany o [...] zł wypłacanych na rzecz córki w Polsce. Ponadto, skarżąca podtrzymuje, że przez cały czas pobierania świadczenia była przekonana, że skoro odpowiednie organy przyznały jej to świadczenie to się ono należy. W ocenie skarżącej organ administracji nie wykazał w należyty sposób zaistnienia po stronie skarżącej elementu subiektywnego w postaci intencjonalnego działania nakierowanego na uzyskanie przez nią nienależnego świadczenia.
W ocenie skarżącej, przed wydaniem decyzji w trybie art. 30 ust. 9 ustawy, organ powinien ustalić, w jaki sposób zwrot nienależnie pobranych świadczeń będzie miał wpływ na sytuację życiową zobowiązanego, w szczególności czy dochodzenie tychże świadczeń, uwzględniając całokształt sytuacji strony tak rodzinnej, dochodowej jak i zdrowotnej nie pozbawi strony zobowiązanej niezbędnych środków utrzymania.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.
Skarga podlega uwzględnieniu.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości wykładni i zastosowania norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 p.p.s.a., który w § 1 stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Jednocześnie art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Po przeprowadzeniu według wskazanych reguł, kontroli zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego Sąd uznał, że skarga podlega uwzględnieniu, gdyż przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] odmawiająca uchylenia decyzji własnej z dnia [...] r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Marszałka Województwa L. wydaną w ramach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego Regionalnego Ośrodka P. Społecznej w L. z dnia [...] marca 2017 r. znak: [...], Nr [...] w przedmiocie uznania świadczeń rodzinnych wypłaconych przez Urząd Miasta B. P. D. C., w kwocie [...]zł za świadczenia nienależnie pobrane i zobowiązującą do jego zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami.
Na wstępie, należy wyjaśnić, że jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest tzw. zasada przekonywania, określona w art. 11 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Konsekwencją tej zasady jest ciążący na organie odwoławczym obowiązek wyczerpującego odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do całości zebranego materiału dowodowego oraz do wszystkich zarzutów podnoszonych przez strony w toku postępowania.
W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym treść uzasadnienia winna obrazować szczegółowy tok rozumowania organu, które doprowadziło do wydania konkretnego rozstrzygnięcia, oraz wskazywać i wyjaśniać przesłanki faktyczne, jakimi kierował się organ podejmując konkretne rozstrzygnięcie. Uzasadnienie decyzji wydawanej przez organ odwoławczy winno nadto zawierać szczegółowe ustosunkowanie się do zarzutów zawartych w odwołaniu i nie może pozostać w obrocie prawnym decyzja organu odwoławczego, która w uzasadnieniu nie zawiera własnych ustaleń i rozważań poprzestając na ustaleniach i rozważaniach organu pierwszej instancji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim dnia 28 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Go 441/14). Prawidłowe uzasadnienie rozstrzygnięcia powinno bowiem umożliwiać stronie zapoznanie się z motywami, którymi kierował się organ, a także kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia przez sąd. W wyroku z dnia 6 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Ol 257/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie podkreślił, że organ administracji obowiązany jest do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do realizacji decyzji bez stosowania środków przymusu. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do okoliczności istotnych dla danej sprawy. Obowiązkiem organu odwoławczego przy uzasadnianiu decyzji jest więc ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania. Niewykonanie tego obowiązku stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji (zob. także wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1757/12, LEX nr 1303055, wyrok WSA w Kielcach z dnia 28 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Ke 56/13, LEX nr 1311189, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 1039/12, LEX nr 1287174, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Wr 693/11, LEX nr 1139507).
Zasada przekonywania nabiera szczególnego znaczenia w przypadku podejmowania przez organy negatywnych dla strony rozstrzygnięć, które powinny być przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do prawidłowości oceny stanu faktycznego, jak i prawnego, tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją
Szczególną rolę w omawianym zakresie przypisuje się uzasadnieniu decyzji administracyjnej, które stanowi integralną część każdej decyzji i jest elementem umożliwiającym sądową kontrolę w zakresie oceny prawidłowości przeprowadzenia postępowania administracyjnego z poszanowaniem reguł wynikających z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Jego zadaniem jest wyjaśnienie podjętego przez organ rozstrzygnięcia i przekonanie strony, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygniecie, to nastąpiło to z innych przyczyn. W uzasadnieniu powinno się znaleźć pełne odzwierciedlenie i ocena zebranego materiału dowodowego oraz wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek, jakimi kierował się organ w procesie decyzyjnym (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 13 września 2018 r., sygn. akt II SA/Lu 419/18, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Przez właściwe motywowanie decyzji organ realizuje zasadę przekonywania, o której mowa w art. 11 k.p.a. i która nie zostanie spełniona, gdy organ pominie milczeniem niektóre dowody czy też twierdzenia lub wyjaśnienia strony, albo nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy - okoliczności podnoszonych przez stronę. W wyroku z dnia 11 lipca 2001 r., sygn. akt IV SA 703/99, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez strony za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia obowiązkom wynikającym z art. 8 i art. 11 k.p.a. Zaniechanie przez organy administracji państwowej uzasadnienia swych decyzji w sposób przekonujący, a więc odnoszący się do wszystkich zarzutów, zgodny z zasadami wyrażonymi w art. 7, art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a. skutkuje wadliwością tych decyzji, jako naruszających dyspozycję art. 77, art. 80, art. 81 i art. 107 § 3 k.p.a.
Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji, należy stwierdzić, że w ocenie Sądu, nie spełnia wskazanych powyżej standardów.
Jak stanowi art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Nową okolicznością faktyczną lub nowym dowodem istotnym dla sprawy wskazanym przez skarżącą była załączona do wniosku kserokopia dokumentu instytucji Norweskiej (NAV) z dnia [...] czerwca 2013 r. dotycząca wypłaty świadczeń w Norwegii dla L. C.. Dokument złożony przez skarżącą sporządzony w języku norweskim, nie został przetłumaczony urzędowo na język polski, co jednoznacznie pozwala na stwierdzenie, że nie można wliczyć go w poczet materiału dowodowego.
Należy zwrócić przy tym uwagę, że w pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. Marszałek Województwa L. wezwał skarżącą do złożenia zaświadczenia lub oświadczenia o dochodach uzyskanych przez jej męża na terytorium Norwegii, wyrażonych w walucie obcej w wartości netto (k.24 akt adm. I instancji).
Złożony przez skarżącą dokument, rzeczywiście zawiera dane o kwotach wyrażonych w walucie obcej, jednak jest on sporządzony w języku norweskim i brak tłumaczenia na język polski nie pozwala na ustalenie, czy dokument ten zawiera dane o wysokości dochodu L. C., czy też dane o wysokości pobieranych zasiłków.
W ocenie Sądu, można jedynie przypuszczać, że dane, na które powołuje się organ, to wyjaśnienia skarżącej, załączone do złożonego pisma. Skarżąca, podkreśla bowiem, że ze złożonego dokumentu wynika, że L. C. w okresie od 1 sierpnia 2010 r. do 30 września 2010 r. pobrał miesięcznie [...] koron norweskich (NOK), w okresie od 1 czerwca 2011 r. do 30 sierpnia 2011 r. pobrał miesięcznie [...] koron norweskich (NOK), zaś w okresie od 1 maja 2012 r. do 30 lipca 2012 r. pobrał miesięcznie [...] koron norweskich (NOK). Ponadto, w złożonym piśmie skarżąca oświadczyła, że zasiłek w pełnej wysokości [...] koron norweskich był pomniejszany o [...] zł wypłacanych na rzecz córki G. w Polsce.
Należy jednak mieć na względzie, że organ powinien dokonać w tym zakresie własnych ustaleń, czego nie uczynił. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ stwierdził, że z włączonego w poczet dowodów zaświadczenia instytucji norweskiej (w całości sporządzonego w języku norweskim) wynika, że określono w nim tylko wysokość zasiłków, jakie przysługiwały L. C. na terytorium Norwegii w okresie od 1 sierpnia 2010 r. do 30 września 2010 r., w okresie od 1 czerwca 2011 r. do 30 sierpnia 2011 r. i w okresie od 1 maja 2012 r. do 30 lipca 2012 r. Natomiast nie określa dochodu netto, jaki uzyskał mąż skarżącej w roku 2010 r. na terytorium Norwegii. Organ nie odniósł się także, do twierdzeń skarżącej, jakoby świadczenie pobierane na terytorium Norwegii przez L. C., miało być pomniejszone o zasiłek pobierany przez skarżącą w Polsce.
Należy podkreślić, że zgodnie z obowiązującymi regułami, dokumenty sporządzone w innym języku niż język polski nie mogą być dowodem w sprawie w toku postępowania administracyjnego, czy też sądowoadministracyjnego. Nawiązując do prezentowanego powyżej stanowiska, należy kierować się normą wynikającą z art. 4 pkt 4 i 5 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. z 2011 r. Nr 43, poz. 224 z późn. zm.) oraz z art. 27 Konstytucji RP, wyrażającą zasadę, iż za język urzędowy w Rzeczypospolitej Polskiej, uznaje język polski (por. też wyrok NSA w Warszawie z dnia 9 lutego 2001 r., III SA 2339/99).
Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że obcojęzyczne dokumenty zgromadzone w sprawie powinny być sporządzone w języku polskim, co obliguje organy do posługiwania się urzędowymi tłumaczeniami. W związku ze złożeniem przez skarżącą dokumentu w języku norweskim, organ, aby zaliczyć go w poczet materiału dowodowego, powinien był wezwać skarżącą do złożenia jego urzędowego tłumaczenia.
Skoro więc nie przedłożono tłumaczenia na język polski, Sąd miał przesłanki do nieuwzględniania okoliczności faktycznych wynikających z tych dokumentów.
W oparciu o powyższe, należy uznać, że organ nie przeprowadził ustaleń faktycznych, które pozwoliłyby na jednoznaczne stwierdzenie braku podstaw do uchylenia w wyniku wznowienia postępowania własnej decyzji z dnia 22 maja 2017 r.
Ubocznie należy wskazać także, że niezasadny jest zarzut skarżącej dotyczący naruszenia art. 30 ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez jego niewłaściwą interpretację. Przedmiotowa sprawa nie była procedowana na podstawie art. 30 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który stanowi, że organ właściwy, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, może umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny. Przedmiotowa sprawa dotyczy ustalenia kwoty nienależnego świadczenia. Dopiero po ustaleniu kwoty nienależnych świadczeń wraz z odsetkami skarżąca może zwrócić się do organu pierwszej instancji, obecnie jest to Wojewoda L., o umorzenie kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczeniu terminu ich płatności albo rozłożenie ich na raty.
Z uwagi na powyższe należy uznać, że zaskarżona decyzja narusza przepisy art. 7, art.77 § 1, art. 80 oraz 107 § 3 k.p.a. Uchybienia te, które w istocie polegały na nie ustaleniu stanu faktycznego sprawy są na tyle istotne, że mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uniemożliwiają one bowiem ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Dlatego też Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c. p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku. Zadaniem organu przy ponownym rozpatrywaniu sprawy będzie dokładne i wyczerpujące ustalenie stanu faktycznego sprawy z wykorzystaniem urzędowego tłumaczenia złożonych dokumentów oraz zweryfikowanie wyżej wskazanych wątpliwości dotyczących dokumentu sporządzonego przez organy norweskie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło