II SA/Lu 784/21
WyrokWSA w Lublinie2021-12-16
Skład orzekający: Joanna Cylc - Malec, Maria Wieczorek - Zalewska, Marcin Małek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest prawidłowa pomimo braku porozumienia stron i zarzutów dotyczących przebiegu rokowań oraz wskazania zakresu ograniczenia?Ratio decidendi
Decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. jest prawidłowa, jeśli inwestycja mieści się w zakresie określonym w tym przepisie, właściciel nie wyraża zgody, a inwestor przeprowadził rokowania, nawet jeśli nie doszło do porozumienia. Organ i sąd badają jedynie fakt przeprowadzenia rokowań i ich negatywny wynik, nie oceniając warunków negocjacji. Ponadto, brak wskazania czasowego ograniczenia w decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. nie jest wadą, gdyż przepis ten nie wymaga takiego wskazania, które dotyczy innego przepisu (art. 124b).Stan faktyczny
Spółka elektroenergetyczna wystąpiła o zezwolenie na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości A. B. w celu przebudowy linii napowietrznej 110 kV. Negocjacje w sprawie zawarcia umowy służebności przesyłu nie przyniosły rezultatu. Starosta wydał decyzję ograniczającą korzystanie z części działki, którą Wojewoda utrzymał w mocy. A. B. zaskarżyła decyzję, zarzucając m.in. brak ścisłego wskazania zakresu ograniczenia i brak właściwych rokowań.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę jako niezasadną.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc - Malec Sędziowie Sędzia NSA Maria Wieczorek - Zalewska Asesor sądowy Marcin Małek (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę.
Decyzją z [...] sierpnia 2021 r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z [...] maja 2021 r. w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
W celu zrealizowania inwestycji, polegającej na przebudowie elektroenergetycznej istniejącej linii napowietrznej 110 kV relacji K. R. - K. na odcinku od słupa rozgałęźnego nr [...] do słupa nr [...], biegnącej m.in. przez działkę nr ewid. [...], [...] S.A. z siedzibą w L. (zwana dalej spółką) podjęła z A. B. – właścicielem tej działki negocjacje w sprawie jej udostępnienia i zawarcia umowy służebności przesyłu - które nie przyniosły rezultatu. Rozmowy w tej sprawie były podejmowane parokrotnie.
Mając na uwadze powyższe spółka wnioskiem z [...] września 2020 r. wystąpiła do Starosty [...] o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z ww. nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na założenie i przeprowadzenie na ww. nieruchomości elektroenergetycznej linii napowietrznej wysokiego napięcia 110kV, służącej do dystrybucji energii elektrycznej.
Decyzją z [...] maja 2021 r. organ pierwszej instancji orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości położonej w mieście K., w obrębie geodezyjnym [...] - L. K., oznaczonej w operacie ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...], o powierzchni 0,1860 ha, poprzez zezwolenie Spółce na założenie i przeprowadzenie elektroenergetycznej linii napowietrznej wysokiego napięcia 110 kV wraz z demontażem starych urządzeń elektroenergetycznych, a w przyszłości na wejście w teren w celu konserwacji oraz usuwania awarii ww. linii.
Ograniczenie to polega na obowiązku udostępnienia spółce na czas założenia i przeprowadzenia linii elektroenergetycznej części działki nr [...], tj. pasa gruntu o łącznej powierzchni 670 m2, oznaczonego na mapie stanowiącej załącznik nr [...] do decyzji.
Odwołanie od przedmiotowej decyzji do Wojewody przedłożyła A. B. reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika.
W ocenie skarżącej decyzja ta narusza:
- art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez brak ścisłego wskazania zakresu zezwolenia czasowego i przestrzennego;
- art. 10 k.p.a. poprzez doręczenie w pierwszej kolejności decyzji przed doręczeniem pisma spółki z [...] kwietnia 2021 r., co pozbawiło właścicielkę nieruchomości ustosunkowania się do jego treści;
- art. 13 k.p.a. poprzez brak czynności zmierzających do ugodowego załatwienia sprawy.
Wojewoda, utrzymując w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie, wskazał, że przedmiotowa inwestycja polega na przebudowie istniejących słupów na nowe w tych samych lokalizacjach lub w nowych przy zachowaniu dotychczasowego przebiegu (trasy) linii. W ramach tej przebudowy zostaną również zastosowane nowe przewody fazowe i odgromowe. Budowa i utrzymanie przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej stanowi natomiast cel publiczny, zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W chwili obecnej przedmiotowa linia elektroenergetyczna, z uwagi na długotrwałą eksploatację jest w złym stanie technicznym. W związku z tym konieczność planowanej inwestycji wynika z potrzeby poprawy warunków zasilania w energię elektryczną, czyli poprawy świadczenia usług dystrybucji energii elektrycznej oraz zapewnienia bezpiecznej i ekonomicznej pracy krajowego systemu elektroenergetycznego (KSE).
Następnie podniósł, że działka nr [...] należąca do odwołujące objęta jest w całości obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z jego ustaleniami działka ta przeznaczona jest pod drogę publiczną klasy głównej (KDG-1) oraz tereny rolnicze (R-2). Ponadto zgodnie z § 15 ust. 1 pkt 5 lit. d tego planu, w obrębie przedmiotowej nieruchomości zachowuje się istniejące napowietrzne linie elektroenergetyczne z dopuszczeniem ich przebudowy lub likwidacji. Natomiast, zgodnie z § 15 ust. 2 dopuszcza się budowę, rozbudowę, przebudowę obiektów i sieci infrastruktury technicznej w terenach innych niż teren dróg, z wyłączeniem terenu lasu oznaczonego symbolem ZL.
Projekt zakłada przeprowadzenie w pasie technologicznym o szerokości 18 m (po 9 m od osi linii w obie strony) urządzeń elektroenergetycznych w postaci elektroenergetycznej linii napowietrznej wysokiego napięcia 110 kV. Na działce objętej wnioskiem będą wykonywane prace polegające na demontażu i usunięciu istniejących trzech przewodów fazowych typu AFL-6 185 mm oraz jednego odgromowego typu OPGW, a następnie na podwieszeniu, przy zachowaniu tego samego przebiegu linii, nowych trzech przewodów fazowych typu AFL-6 240 mm lub innych o równoważnych parametrach oraz jednego nowego przewodu OPGW. Przewody będą umieszczone nad powierzchnią gruntu, na wysokości zgodnej z zapisami Polskich Norm, nie mniejszej jednak niż 5,85 m. Przewidywana powierzchnia zajęcia części działki nr [...] na czas prowadzonych robót będzie nie większa niż powierzchnia ograniczenia będąca przedmiotem wniosku i wynosi 670 m2.
W celu realizacji przedmiotowej inwestycji spółka podjęła próby rozmowy z właścicielem nieruchomości, jednak proces negocjacyjny nie doprowadził do polubownego porozumienia stron. Również przeprowadzona rozprawa administracyjna nie przyniosła żadnego porozumienia.
W tych okolicznościach - zdaniem Wojewody – prawidłowym było wydanie decyzji na podstawie art. art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Odnośnie zarzutów odwołania organ podniósł, że rokowania mogą zostać zakończone w dowolnym czasie, chociażby gdy - w ocenie którejś ze stron - nie ma szans na zawarcie porozumienia. Nie przewidziano przy tym jakiejś szczególnej formy ich zakończenia. Po wszczęciu postępowania, o którym mowa w art. 124 ust. 1 ustawy, organ nie ma żadnych podstaw do prowadzenia postępowania dowodowego w przedmiocie przyczyn braku zgody rokujących stron. Postępowanie dowodowe prowadzone przez organ w omawianym wyżej zakresie powinno sprowadzać się wyłącznie do ustalenia faktu istnienia rokowań (na podstawie oceny dokumentów z przeprowadzonych rokowań) oraz ich negatywnego wyniku, tj. braku zgody ze strony właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości.
Końcowo Wojewoda wskazał, że ewentualne postępowanie odszkodowawcze jest postępowaniem odrębnym od tego dotyczącego czasowego ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Tym samym, ustalenie wysokości odszkodowania może nastąpić dopiero po zakończeniu się okresu czasowego ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości, gdyż dopiero wtedy wiadomo, jaka jest wartość poniesionych szkód i czy doszło do zmniejszenia wartości nieruchomości.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję Wojewody wniosła A. B., domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
W dalszym ciągu - jej zdaniem - w sprawie nie zostało przeprowadzone kompleksowe postępowanie pozwalające na zastosowanie instytucji ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Organy nie umożliwił podjęcia i przeprowadzenia rokowań zmierzających do polubownego rozstrzygnięcia kwestii spornych i przystąpienia do rokowań celem ustalenia satysfakcjonującego obie strony rozwiązania zasad korzystania z nieruchomości, czym naruszono art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Ponadto, zdaniem skarżącej dopuszczono się naruszenia art. 124 ust. 1 w zw. z art. 124b ust. 3 tej ustawy poprzez brak ścisłego wskazania zakresu zezwolenia, w tym określenia czasowego i przestrzennego ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wyjaśnić trzeba, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - w skrócie "P.p.s.a."), stanowiącym, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy, co też miało miejsce w niniejszej sprawie.
Stosownie zaś do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji według tej zasady uznał, że akt ten odpowiada prawu, a tym samym skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu.
Jak wynika z art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. - w wersji obowiązującej na datę wydania zaskarżonej decyzji – z 2020 r. poz. 1990 ze zm.), dalej jako "u.g.n.", starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Zgodnie z ust. 3 art. 124 u.g.n. udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań.
W świetle powyższych przepisów wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości wymaga spełnienia łącznie następujących przesłanek: po pierwsze - ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości może dotyczyć tylko przedsięwzięć określonych w tym przepisie; po drugie - ograniczenie może mieć miejsce jedynie w sytuacji, w której właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody; po trzecie - udzielenie zezwolenia powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, po czwarte - ograniczenie może nastąpić zgodnie z planem miejscowym, a jeśli planu takiego nie ma, to zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Dokonana przez Sąd ocena akt sprawy wykazała, że rozstrzygające sprawę organy prawidłowo ustaliły, że w niniejszym przypadku wszystkie ww. przesłanki zostały spełnione.
Przede wszystkim nie ulega wątpliwości, że wnioskowana inwestycja mieści się w zakresie określonym w art. 124 ust. 1 u.g.n., jej istotą jest bowiem przeprowadzenie przez nieruchomość napowietrznej linii kablowej wysokiego napięcia 110 kV wraz z demontażem starych urządzeń (przewodów) elektromagnetycznych, a zatem przeprowadzenie przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej. Inwestycja stanowi także realizację celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 2 u.g.n., zgodnie z którym celem takim jest budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń.
Planowane ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości jest także zgodne z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego - zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady Miasta K. z dnia [...] marca 2018 r. (Dz. Urz. Województwa z [...] kwietnia 2018 r., poz. [...]), w ramach którego działka nr [...] w niewielkiej części przeznaczona jest pod drogę publiczną klasy głównej (KDG-1), a w pozostałej stanowi tereny rolnicze (R-2).
Ponadto stosowanie do § 15 ust. 1 pkt 5 lit. d tego planu, w obrębie przedmiotowej nieruchomości zachowuje się istniejące napowietrzne linie elektroenergetyczne z dopuszczeniem ich przebudowy lub likwidacji. Natomiast, zgodnie z § 15 ust. 2 dopuszcza się budowę, rozbudowę, przebudowę obiektów i sieci infrastruktury technicznej w terenach innych niż teren dróg, z wyłączeniem terenu lasu oznaczonego symbolem ZL.
Wnioskowana inwestycja zakłada, że na działce objętej wnioskiem będą wykonywane prace polegające na demontażu i usunięciu istniejących trzech przewodów fazowych oraz jednego odgromowego, a następnie na podwieszeniu, przy zachowaniu tego samego przebiegu linii, nowych trzech przewodów fazowych oraz jednego nowego przewodu odgromowego. Przewody będą umieszczone nad powierzchnią gruntu, na wysokości zgodnej z zapisami Polskich Norm, nie mniejszej jednak niż 5,85 m. Strefa oddziaływania linii kablowej została wyznaczona jako pas terenu o szerokości 18 m wzdłuż linii kablowej, a więc po 9 m na każdą stronę od osi linii, co stanowi 670 m2 terenu o ograniczonym sposobie użytkowania.
Biorąc pod uwagę powyższe, nie ulega wątpliwości, że sposób usytuowania planowanej inwestycji odpowiada zapisom planu miejscowego, co wynika jednoznacznie z akt sprawy i nie wymagało przeprowadzenia bardziej szczegółowego postępowania. Co więcej, okoliczności te nie były podważane przez żadną ze stron postępowania. Można je zatem uznać za bezsporne, a tym samym nie wymagające dalszych rozważań.
Skarżąca skutecznie natomiast traci z pola widzenia okoliczność, że przedmiotowa inwestycja jest niezbędna do prawidłowego i bezawaryjnego funkcjonowania systemu energetycznego w tym obszarze. Jak bowiem wskazał inwestor przedmiotowa linia elektroenergetyczna, z uwagi na długotrwałą eksploatację jest w złym stanie technicznym, a zatem konieczność wykonania opisanych prac wynika z potrzeby poprawy warunków zasilania w energie elektryczną, czyli poprawy świadczenia usług dystrybucji energii elektrycznej oraz zapewnienia bezpiecznej i ekonomicznej pracy krajowego systemu elektroenergetycznego (KSE). Oprócz obowiązku zapewnienia bieżącej, bezawaryjnej pracy systemu elektroenergetycznego, przedsiębiorstwo przesyłowe jest odpowiedzialne za bezpieczeństwo funkcjonowania tego systemu oraz eksploatację, konserwację, remonty, a także niezbędną rozbudowę i przebudowę sieci dystrybucyjnej. Ponadto podnieść należy, że przedmiotowa inwestycja nie jest inwestycją punktową zlokalizowaną jedynie na działce skarżącej, lecz inwestycją liniową o znacznej długości, przebiegającą przez bardzo wiele działek. Co więcej, przedmiotowa inwestycja nie wprowadza żadnego nowego elementu infrastruktury przesyłowej, lecz dotyczy jedynie wymiany istniejących od wielu lat przewodów linii energetycznej i słupów. Mając zatem na uwadze sposób użytkowania przedmiotowej działki określony zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (teren rolniczy), nie można zasadnie wskazywać, że planowana inwestycja będzie w jakikolwiek sposób ingerować w dotychczasowy sposób jej wykorzystania, co uzasadniałoby żądanie skarżącej dotyczące konieczności wykupu przedmiotowej nieruchomości gruntowej.
Odnosząc się natomiast do zarzutów skupiających się na braku rokowań między skarżącą a spółką i tym samym niespełnieniu jednej z przesłanek do wydania decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n., również stwierdzić trzeba ich zupełną bezzasadność. Bezspornym jest, że spółka kilka razy zwracała się do skarżącej o udzielenie zgody na udostępnienie nieruchomości (pisma z: [...] września 2019 r., [...] grudnia 2019 r., [...] czerwca 2020 r. oraz notatka służbowa ze spotkania ze skarżąca w dniu [...] lipca 2020 r., w aktach sprawy), przedstawiając warunki zawarcia stosownej umowy. Skarżąca na żadne ze wskazanych pism nie odpowiedział. Dopiero w dniu wizyty przedstawiciela spółki na działce skarżącej ([...] lipca 2020 r.), skarżąca przedstawiła roszczenie w wysokości 150.000 zł (sto pięćdziesiąt tysięcy złotych) za ustanowienie służebności przesyłu w proponowanym zakresie, odmawiając podpisania jakichkolwiek dokumentów innych niż porozumienie z żądaną kwotą wynagrodzenia.
Bezspornym zatem jest, że w sprawie zaistniała przesłanka zarówno braku zgody na wykonanie przedmiotowej inwestycji jak i przeprowadzenia rokowań o uzyskanie zgody na wykonanie prac.
W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest natomiast stanowisko, że strony zmierzające do załatwienia sprawy w sposób określony w art. 124 ust. 3 u.g.n. nie są związane jakimikolwiek regułami w zakresie przeprowadzenia rokowań, oprócz obowiązku zainicjowania ich poprzez przedstawienie przez jedną z nich stronie przeciwnej stosownego odszkodowania (por. wyrok NSA z 12 października 2016 r., I OSK 3332/15). Ustawodawca nie zawęża też formy, w jakiej rokowania mają zostać zainicjowane (por. wyrok NSA z 6 lipca 2016 r., I OSK 298/15).
Spełnienie obowiązku przeprowadzenia rokowań jako przesłanka wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości oznacza taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi określone warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124 u.g.n., a druga strona ich nie zaakceptowała, lub też nie odpowiedziała na propozycję. Rokowania z art. 124 ust. 3 u.g.n. nie oznaczają przy tym konieczności osiągnięcia zgodnego stanowiska. Wystarczy wzajemne poinformowanie się obu stron o swoich stanowiskach i możliwym zakresie wzajemnych ustępstw celem zawarcia umowy lub innego satysfakcjonującego obie strony rozwiązania. Nadto jeśli druga strona (właściciel) sprzeciwia się wyraźnie wskazując, że tak zaproponowane warunki są nie do przyjęcia, lub nie zajmuje stanowiska, wówczas inwestor nie musi dalej prowadzić rokowań, gdyż nie można wymagać od inwestora, aby niezależnie od propozycji właściciela nieruchomości był zmuszony do respektowania warunków drugiej strony lub prowadzenia rokowań dopóty, dopóki właściciel nie zmieni swojego stanowiska. Proces rokowań nie może przebiegać w nieskończoność. W przeciwnym wypadku nigdy nie można byłoby wszcząć procedury co do wydania decyzji w oparciu o art. 124 ust. 1 u.g.n. Co więcej w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 124 u.g.n. nie podlegają ocenie same warunki negocjacji, proponowana kwota odszkodowania, jak i okoliczność, czy inwestor zaproponował właścicielowi takie warunki, które są dla niego korzystne, czy takie, które są dla niego nie do przyjęcia (por. m.in. wyrok NSA z 6 lipca 2016 r., sygn. I OSK 179/15, wyrok NSA z 24 listopada 2017 r., sygn. I OSK 970/17, wyrok WSA w Łodzi z 29 listopada 2018r., sygn. II SA/Łd 540/18, wyrok WSA w Krakowie z 6 lipca 2016 r., sygn. II SA/Kr 526/16).
Rolą organu jest wyłącznie zbadanie, czy rokowania w ogóle się odbyły oraz czy doszło do porozumienia między stronami. Innymi słowy, organ - a za nim i sąd - ustala jedynie fakt istnienia rokowań, nie bada zaś przyczyn braku zgody stron. Przy czym stosownie do art. 124 ust. 3 in fine u.g.n. do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań.
W orzecznictwie wskazuje się również, że wada w postaci pozorności rokowań występuje wtedy, gdy przykładowo są one obiektywnie prowadzone przez inicjatora w złej wierze, nakreślone przez podmiot przeprowadzający rokowania terminy nie mogą być uznane za rozsądne dla racjonalnego rozważenia propozycji, pisma związane z rokowaniami nie były doręczane na właściwy adres lub do właściwych osób, podmiot prowadzący rokowania świadomie wprowadza w błąd właścicieli lub użytkowników wieczystych danej nieruchomości, przedkładane propozycje przez podmiot przeprowadzający rokowania są obiektywnie niemożliwe do przyjęcia lub tego rodzaju, że mają w oczywistym zamierzeniu doprowadzić do ich odrzucenia, a także gdy podmiot prowadzący rokowania zbywa milczeniem terminowe, konkretne i obiektywnie rozsądne propozycje podmiotów, z którymi przeprowadza rokowania (por. wyrok NSA z 7 lipca 2017 r., sygn. akt I OSK 2668/15).
W kontekście przedmiotowej sprawy trzeba także podkreślić, że jeśli o formie i charakterze rokowań decyduje inwestor, to nie można wykluczyć, że dla uzyskania trwałego tytułu prawnego do korzystania z części nieruchomości, może on zaproponować jej właścicielowi zawarcie umowy o ustanowieniu służebności przesyłu. Takie rozwiązanie mieści się w pojęciu zgody właściciela, o jakiej mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n. (v. wyrok NSA z 19 czerwca 2020 r., sygn. I OSK 2409/19).
W niniejszym przypadku na przestrzeni od września 2019 r. do czerwca 2020 r. pełnomocnik spółki kierował pisma w sprawie uzyskania zgody na dysponowanie nieruchomością na wskazany cel w tym do zawarcia umowy ustanowienia służebności przesyłu za wynagrodzeniem (w kwocie początkowo 1.440 zł, a następnie 2.110 zł) informując jednocześnie o zamiarze wystąpienia ze stosownym wnioskiem do właściwego organu o przeprowadzenie postępowania administracyjnego w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości gruntowych skarżącej.
W tej sytuacji nie można zatem zarzucać inwestorowi niepodjęcia negocjacji czy braku woli ich podjęcia i prowadzenia. Przytoczone wyżej stanowiska wyrażane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pozwalają na uznanie tego rodzaju działań za prawidłowo przeprowadzone rokowania w rozumieniu art. 124 ust. 3 u.g.n.
Powyższej oceny nie zmienia w żaden sposób zawarta w piśmie pełnomocnika skarżącej z 6 kwietnia 2021 r. propozycja podjęcia kolejnych rokowań. Po pierwsze, dlatego, że etap rokowań został zakończony w momencie złożenia wniosku o wydanie decyzji w trybie art., 124 u.g.n., a po drugie spółka mimo to, nie wyraziła zgody na żądania zawarte w treści tego pisma. Z tego względu, kierowane w tym zakresie do organów zarzuty należało uznać za niezasadne.
Ponadto zupełnie nietrafny jest zarzut polegający na niepodaniu czasowego ograniczenia sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości, co jest wynikiem błędnego powiązania wydanego rozstrzygnięcia z normą prawną zawartą w art. 124b ust. 3 u.g.n. Wskazać bowiem należy, że przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. obejmuje zarówno roboty inwestycyjne celu publicznego realizowane od podstaw, jak i polegające na przebudowie już istniejącej inwestycji celu publicznego. Art. 124b ust. 1 dotyczy natomiast prac konserwatorskich, remontów oraz usuwania awarii. Są to zatem dwie odrębne normy prawne mające zastosowanie w dwóch różnych stanach faktycznych. Innymi słowy art. 124b ust. 3 u.g.n. ustanawiający obowiązek udostępnienia nieruchomości na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy dotyczy jedynie decyzji wydawanych na podstawie art. 124b ust. 1 u.g.n. i nie ma zastosowania do decyzji wydawanych na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n.
Nie jest przy tym prawdą, że organ nie podał jakiej części działki dotyczy przedmiotowe ograniczenie. Szczegółowa lokalizacja, przebieg linii oraz obszar zajęcia nieruchomości, na którym nastąpiło ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości zostały bowiem określone w załączniku graficznym, który stanowi integralną część decyzji organu pierwszej instancji.
Dla porządku należy natomiast wskazać, że przepisy u.g.n. w sposób dostateczny zabezpieczają prawa ograniczanego decyzją administracyjną właściciela. Jak stanowi bowiem art. 124 ust. 4 u.g.n., na osobie lub jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4 u.g.n.
Mają powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił wniesioną w niniejszej sprawie skargę, jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło