II SA/Lu 82/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor sądowy Maciej Gapski (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 marca 2026 r. sprawy ze sprzeciwu [...] spółka akcyjna z siedzibą w [...] od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2025 r., znak: [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia oddala sprzeciw. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako: Kolegium lub organ odwoławczy) decyzją z dnia 16 grudnia 2025 r. znak: [...] po rozpatrzeniu odwołań: Prokuratura Prokuratury Okręgowej w L., B. B., G. B. oraz A. K. od decyzji Wójta Gminy K. z dnia 10 lutego 2025r. nr [...] o odmowie - po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego - uchylenia własnej ostatecznej decyzji z dnia 19 października 2022r. nr [...] o ustaleniu firmie W. S..A.. z siedzibą w W. , W. [...], [...] (dalej jako: skarżąca lub Spółka), środowiskowych uwarunkowań na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie fermy drobiu, o maksymalnej liczbie stanowisk 1.110.000 sztuk, tj. 4.440 DJP, na działkach o numerach ewidencyjnych [...] i nr [...], obręb 0004 K., gm. K., powiat bialski, na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej jako: k.p.a.), uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z dnia 19 października 2022r. nr [...] Wójt Gminy K. po rozpatrzeniu wniosku firmy W. S.A., ustalił jej środowiskowe uwarunkowania na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie: "Z. F., czyli instalacji do chowu drobiu wraz z infrastrukturą na terenie działek o numerach ewidencyjnych [...] i nr [...], obręb [...] [...], gmina K. o maksymalnej liczbie stanowisk 1.110. 000 sztuk tj. [...]". Wobec niewniesienia w stosunku do decyzji z dnia 19 października 2022r. środka zaskarżenia stała się ona prawomocna i ostateczna. Prokurator Prokuratury Okręgowej w L. sprzeciwem z dnia 6 listopada 2024 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i art. 152 k.p.a. wystąpił do Wójta Gminy K. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego opisaną powyżej ostateczną decyzją tego organu z dnia 19 października 2022r. nr [...] W uzasadnieniu złożonego sprzeciwu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, czyli art. 7, art. 10, art. 77 i art. 81 k.p.a. w związku z art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w brzmieniu sprzed nowelizacji wprowadzonej ustawą z dnia 13 lipca 2023r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...) oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2023r. poz.189) oraz w związku z art. 49 k.p.a., poprzez zaniechanie zapewnienia stronom innym niż wnioskodawca czynnego udziału w postępowaniu na etapie rozstrzygania sprawy i wydania decyzji z dnia 19 października 2022 r. w wyniku uniemożliwienia im wypowiedzenia się przed jej wydaniem co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Wskazał także na niedoręczenie stronom wydanej w sprawie decyzji w drodze publicznego obwieszczenia w trybie art. 74 ust. 3 powołanej ustawy z dnia 3 października 2008r. w związku z art. 49 k.p.a., co doprowadziło do tego, że strony bez własnej winy nie brały udziału w postępowaniu albowiem nie miały wiedzy o rozstrzygnięciu sprawy, sposobie jej rozstrzygnięcia i motywach decyzji, a także o prawie, terminie i sposobie wniesienia odwołania, a zatem nie miały możliwości jej zaskarżenia, wobec czego nie mogły zrealizować przysługujących im praw w postępowaniu, a naruszenie powyższe nic mogło być konwalidowane na późniejszych etapach, albowiem decyzja weszła do obrotu prawnego jako decyzja prawomocna i ostateczna. Wójt Gminy K. mając na uwadze wniesiony sprzeciw postanowieniem z dnia 3 grudnia 2024 r. wznowił postępowanie administracyjne zakończone własną ostateczną decyzją z dnia 19 października 2022 r. W uzasadnieniu postanowienia odwołał się do regulacji wynikających z art. 186 k.p.a., wskazując, że w przypadku wniesienia sprzeciwu przez prokuratora właściwy organ administracji publicznej wszczyna w sprawie postępowanie z urzędu, zawiadamiając o tym strony. O wydanym postanowieniu organ I instancji poinformował zainteresowanych w drodze obwieszczenia z dnia 3 grudnia 2024 r. Decyzją z dnia 10 lutego 2025 r. organ I instancji orzekł o odmowie uchylenia opisanej ostatecznej decyzji z dnia 19 października 2022 r. o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań. Organ ten stwierdził, że informacje w postępowaniu, którego wznowienia zażądał Prokurator ogłaszano w sposób prawidłowy - poprzez zamieszczanie obwieszczeń na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Gminy K. oraz tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy K.. W sprawie nie zachodzi zatem przesłanka "braku winy", o której mowa w sprzeciwie (jak i treści przepisu art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). W ocenie organu I instancji nie było przeszkód, by zainteresowane strony brały udział w postępowaniu, o ile taką wolę by wyraziły, bądź podjęły stosowną próbę działania. Strony miały wiedzę o toczącym się postępowaniu i mogły brać w nim czynny udział wnosząc środki odwoławcze. Zdaniem organu I instancji Prokurator jako przesłankę wznowienia wskazał, że strony bez własnej winy nie brały udziału w postępowaniu (art. 145 1 pkt 4kK.p.a.), lecz z argumentacji, którą przytoczył nie wynika, w jaki sposób uchybienie to miało wpływ na treść wydanej decyzji. Organ I instancji skonkludował, że następstwem ustalenia braku podstaw wznowieniowych, jest wydanie decyzji odmawiającej uchylenia decyzji dotychczasowej, co wyłącza dopuszczalność rozstrzygania o istocie sprawy. Odwołania od decyzji organu I instancji złożyli Prokurator oraz B. B., G. B. oraz A. K.. Skarżący nie zgadzając się z rozstrzygnięciem Wójta Gminy K. zawnioskowali o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia celem zmiany stanowiska przez organ I instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty. Organ odwoławczy po przeanalizowaniu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie uzupełnionego przez organ I instancji i w toku postępowania odwoławczego, doszło do przekonania, że zaskarżona decyzja Wójta Gminy K. narusza prawo, które polega na istotnym uchybieniu przepisom postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie - art. 138 § 2 k.p.a. W ustalonym stanie faktycznym uznając, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości, Kolegium postanowiło uchylić zaskarżoną decyzję, a sprawę przekazać do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Kolegium stwierdziło, że po wydaniu przez organ I instancji kwestionowanego rozstrzygnięcia zmienił się stan prawny sprawy, a także jej stan faktyczny z uwagi na złożony wniosek o przeprowadzenie mediacji oraz przedłożone przez Spółkę w sprawie dowody mogące mieć wpływ na jej rozstrzygnięcie. W ocenie Składu Orzekającego przedwczesne byłoby uwzględnienie żądania skarżących i orzekanie w sprawie co do istoty zwłaszcza w sytuacji przedłożenia do akt sprawy, przez Spółkę, w toku postępowania odwoławczego dokumentu pt. "Raport oddziaływania Z. F. na środowisko" — Wyniki pomiarów 2023-2025 oraz dokumentu pod nazwą "Raport — Badanie wpływu wielkotowarowej hodowli kurcząt na środowisko" (wrzesień 2025r.). Zdaniem Spółki jest to istotny dowód w ewentualnym postępowaniu mediacyjnym prowadzonym z udziałem stron postępowania. W ocenie Kolegium wniosek o przeprowadzenie mediacji w przedmiotowej sprawie powinien być oceniony przez organ I instancji z uwzględnieniem jej charakteru oraz wszystkich zgromadzonych w sprawie dowodów, o ile wszystkie prawidłowo ustalone strony postępowania wznowieniowego wyrażą zgodę na jej procedowanie. Ocena czy w sprawie możliwe jest przeprowadzenie mediacji wymaga uprzedniego, prawidłowego ustalenia stron postępowania. Kwestia ta nie została przez organ I instancji wyjaśniona bowiem nawet Spółka zarzuca, iż z akt sprawy nie wynika czy, i jak został ustalony krąg stron niniejszego postępowania. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w sytuacji wznowienia postępowania na skutek sprzeciwu prokuratora organ nie bada przesłanek formalnych, tak jak w przypadku podania o wznowienie (termin, status prawny podmiotu, wskazanie przesłanek wznowienia), ale ma obwiązek - co do zasady - wszcząć z urzędu postępowanie. Ponadto wskazał, że termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania ustanowiony w art. 148 k.p.a. odnosi się wyłącznie do stron postępowania zaś prokuratora, może wnieść sprzeciw w każdym czasie. Uregulowanie zawarte w art. 147 zdanie ostatnie k.p.a., w którym stwierdza się, że wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. następuje tylko na żądanie strony oraz w art. 184 § 4 k.p.a., który stanowi, że jeżeli podstawą sprzeciwu prokuratora jest naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., to jego wniesienie wymaga zgody strony, świadczy o istnieniu reguły, iż takie naruszenie prawa może być uwzględnione tylko wówczas, gdy jest to zgodne z wolą podmiotu, którego naruszenie to dotyczy. Z przepisów tych wynika, że ustawodawca wyraźnie w przypadku naruszenia prawa określonego w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. odstąpił od ochrony obiektywnej porządku prawnego na rzecz ochrony subiektywnej porządku prawnego. Szczególnym tego dowodem jest wskazany już 184 § 4 k.p.a., w którym przewidziano, że w przypadku zaistnienia naruszenia prawa określonego w art. 145 1 pkt 4 k.p.a. nawet prokurator, a więc podmiot powołany do ochrony obiektywnego porządku prawnego, musi uzyskać zgodę podmiotu, którego to naruszenie prawa dotyczy. Kolegium podkreśliło, że zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że postępowanie dotyczące wznowienia postępowania jest nowym postępowaniem w stosunku do postępowania prowadzonego w trybie zwykłym, a nie jego kontynuacją. Wójt Gminy K. po wznowieniu z urzędu postanowieniem z dnia 3 grudnia 2024 r. postępowania zakończonego własną ostateczną decyzją z 19 października 2022 r. w sprawie środowiskowych uwarunkowań, zobligowany był w pierwszej kolejności przeprowadzić postępowanie co do przyczyny wznowienia wskazanej w sprzeciwie prokuratora. Do weryfikacji istnienia interesu prawnego osób objętych sprzeciwem Prokuratora w kontekście badania wystąpienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. mają znaczenie przepisy wynikające z art. 74 ust. 3a ustawy z dnia 3 października 2008 r., czyli określające status strony postępowania w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań, które obowiązywały w dacie wydania decyzji będącej przedmiotem wznowienia postępowania. Zdaniem Kolegium, badanie przesłanki braku udziału strony, bez własnej winy, w postępowaniu odnosić się powinno do stanu prawnego kształtującego legitymację procesową danej osoby na dzień wydania decyzji ostatecznej, będącej przedmiotem wznowienia postępowania. W orzecznictwie podkreśla się, że podmiot trzeci, który chciałby zakwestionować decyzję w toku postępowania nadzwyczajnego, domagając się wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. winien wykazać, że w dacie jej wydania legitymował się interesem prawnym, który nie został przez organ w toku postępowania uwzględniony. Najpierw jednak musi dojść do pozytywnej weryfikacji ziszczenia się przesłanki wznowienia postępowania, w tym przypadku zbadania, czy poszczególne podmioty wymienione w sprzeciwie Prokuratora posiadały interes prawny w dacie wydania ostatecznej decyzji objętej wznowionym postępowaniem. Taka pozytywna weryfikacja powoduje otwarcie na nowo postępowania co do jego istoty i może skutkować np. uchyleniem decyzji dotychczasowej i wydaniem nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy (art. 151§ 1 pkt 2 k.p.a.). Kolegium podniosło, że organ I instancji nie badał, czy osoby wymienione w sprzeciwie posiadały przymiot strony w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem decyzji środowiskowej z dnia 19 października 2022r. i czy faktycznie wyraziły zgody (na piśmie) na wniesienie sprzeciwu przez Prokuratora stosownie do wymogów omówionych wyżej przepisów w tym art. 184 § 4 k.p.a. Kwestie powinny być oceniane z uwzględnieniem unormowań zawartych w art. 147 zdanie drugie k.p.a. stanowiącym, że wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. następuje tylko na żądanie strony. Powyższe świadczy o tym, że tylko wola podmiotu, którego to naruszenie dotyczy, wyrażona w zgodzie na wniesienie sprzeciwu w przedmiocie żądania wznowienia postępowania decyduje o czynnościach procesowych prowadzących do ponownego rozpoznania sprawy w tym trybie. W dalszej kolejności Kolegium nawiązując do powyższych wywodów wskazało, że brak jest w zgromadzonym materiale dowodowym informacji oraz wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przesłanek, na jakiej podstawie i w jaki sposób Wójt Gminy K. wyznaczył obszar oddziaływania przedsięwzięcia oraz określił krąg stron dopuszczonych do udziału już w pierwszoinstancyjnym postępowaniu. Organ I instancji nie podjął jakiejkolwiek próby wyjaśnienia statusu poszczególnych podmiotów, które uznał za strony postępowania w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań, a następnie wskazania, czy są to te same osoby, które wyraziły zgodę na wniesienie przez Prokuratora sprzeciwu w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia 19 października 2022r. Kolegium podniosło, że ustalenie kręgu stron postępowania jest jednym z pierwszoplanowych zadań organu I instancji, a uzupełnienie w tym zakresie postępowania na etapie postępowania odwoławczego nie będzie powodować konwalidacji błędu w postaci pozbawienia stron udziału w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Podsumowując Kolegium wskazało, że z przedstawionych akt sprawy nie wynika kto jest stroną niniejszego postępowania, a w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania oraz w wydanej decyzji organ I instancji ograniczył się do stwierdzenia, że liczba stron postępowania przekracza 10. Niewłaściwa identyfikacja liczby stron postępowania, może mieć znaczący wpływ na sposób przeprowadzenia całej procedury — w tym na sposób powiadomienia stron bowiem zgodnie z art. 74 ust. 3, ustawy jeżeli liczba stron postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub innego postępowania dotyczącego tej decyzji przekracza 10, do zawiadomienia stron innych niż podmiot planujący podjęcie realizacji przedsięwzięcia stosuje się przepisy art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że zawiadomienie to następuje w formie publicznego obwieszczenia w siedzibie organu właściwego w sprawie oraz przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej tego organu. Organ I instancji nie wyjaśnił, czy już na potrzeby postępowania o ustalenie środowiskowych uwarunkowań został sporządzony wykaz/spis zwierającego imiona i nazwiska lub nazwy podmiotów z wymienionymi numerami należących do nich nieruchomości oraz określeniem jakie przysługują im prawa rzeczowe uprawniające do udziału w tym postępowaniu. Kluczowe znaczenie ma to, że stanowisko Prokuratora, który zarzuca, iż taki wykaz został sporządzony po wydaniu decyzji z dnia 19 października 2022r. jest zbieżne ze stanowiskiem pełnomocnika Spółki wyrażonym na rozprawie z dnia 5 września 2025r., oraz ponowionym w piśmie z dnia 13 października 2025r. (data wpływu do Kolegium), który stwierdził, że organ I instancji ustalił jedynie liczbę stron postępowania, ale nie ustalił z imienia i nazwiska każdej ze stron postępowania. Należy podkreślić, że wbrew stanowisku pełnomocnika organu I instancji to nie na Prokuratorze ciążył obowiązek weryfikacji stron postępowania o ustalenie środowiskowych uwarunkowaniach. Obowiązek taki ciążył na organie I instancji, który powinien ustalić komu przysługiwał status strony postępowania o ustalenie środowiskowych uwarunkowań, a następnie winien ustalić komu taki status przysługuje w postępowaniu wznowieniowym. Organ I instancji nie wywiązał się także z obowiązku wyjaśnienia czy osoby wymienione przez Prokuratora mają status stron postępowania i czy faktycznie zgodziły się na wniesienie przez niego sprzeciwu. Zdaniem Kolegium organ I instancji, do którego wpłynął sprzeciw Prokuratora z dnia 14 grudnia 2024r., do którego zostały załączone stanowiska poszczególnych stron, a których treść mogła nastręczać wątpliwości co do ich charakteru, nie podjął żadnych czynności w celu jednoznacznego ustalenia ich żądania, podczas gdy był do tego zobowiązany przepisami art. 7 i art. 9 k.p.a. Kolegium ponownie podkreśliło, że jeżeli podstawą sprzeciwu Prokuratora jest naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., to jego wniesienie wymaga zgody strony. Powyższe świadczy o tym, że tylko wola podmiotu, którego to naruszenie dotyczy, wyrażona w żądaniu wznowienia postępowania decyduje o czynnościach procesowych prowadzących do ponownego rozpatrzenia sprawy. W ramach prowadzonego postępowania wznowieniowego organ I instancji zobligowany był ustalić, jaki jest status poszczególnych podmiotów, które uważają, że zostały bez własnej winy pominięte w postępowaniu (11 osób domagających się za pośrednictwem Prokuratora wznowienia postępowania) i czy osoby te legitymują się wynikającym z art. 74 ust. 3a ustawy, interesem prawnym do udziału w tym postępowaniu. W tym zakresie Kolegium wskazuje, że organ I instancji bez jakichkolwiek własnych ustaleń zaakceptował fakt, że na pismo Prokuratora skierowane do N. G. zareagował J. G., zaś na pismo skierowane do H. P. zareagował M. P., obaj przypisując sobie status stron postępowania. W niniejszej sprawie, organ I instancji bez dokonania właściwej wykładni zastosowanych przepisów oraz odebrania od zainteresowanych oświadczenia, że podnoszą zarzut z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. uznał, że nie doszło do naruszenia zasady czynnego udziału strony i brak jest wynikającej z tej regulacji przesłanki do wznowienia postępowania. Skoro organ I instancji nie miał takiej wiedzy, to wydanie zaskarżonej decyzji uznać należy za co najmniej zbyt wczesne. Kolegium podzieliło stanowisko Prokuratora, że większość ustaleń organu I instancji odnosiło się do zdarzeń zaistniałych po wydaniu decyzji z dnia 19 października 2022r., a brakuje argumentów i dowodów co do tego, że osobom tym zagwarantowano prawo czynnego udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem tej decyzji. Stanowisko Prokuratora, który uznaje, że stronom (które jego zdaniem wyraziły zgodę na wniesienie sprzeciwu), nie zagwarantowano prawa czynnego udziału w postępowaniu dopiero na ostatnim etapie postępowania, czyli na etapie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy i doręczenia decyzji jest rozbieżne ze stanowiskiem samych zainteresowanych podmiotów, które w złożonych pismach podnosiły, że nie miały wiedzy o prowadzonym postępowaniu, a o decyzji dowiedziały się od rodziny lub z prasy. Od powyższej decyzji sprzeciw wniosła W. W. zaskarżając w całości decyzję Kolegium. Spółka zarzuciła decyzji naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to: a) art. 96a § 1 k.p.a. poprzez niesłuszne jego niezastosowanie i nieprzeprowadzenie mediacji w sytuacji, gdy istniała możliwość przeprowadzenia jej także przez organ odwoławczy, a nadto efekty tejże mediacji przyczyniłyby się do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy; b) art. 136 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. poprzez niesłuszne jego niezastosowanie i zaniechanie przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w zakresie momentu i okoliczności, w jakich strony postępowania dowiedziały się o wydaniu decyzji środowiskowej, co doprowadziło organ odwoławczy do wydania decyzji kasatoryjnej; c) art 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez uznanie, że organ I instancji nie miał wystarczających podstaw do wydania decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego zainicjowanego sprzeciwem prokuratora. Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie w całości decyzji Kolegium oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu przedstawiono argumentację świadczącą zdaniem skarżącej o zasadności złożonego sprzeciwu. W odpowiedzi na sprzeciw, organ odwoławczy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że instytucja sprzeciwu od decyzji administracyjnej, o której stanowi art. 138 § 2 k.p.a., została wprowadzona do ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako: p.p.s.a.) na mocy ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935) i obowiązuje od dnia 1 czerwca 2017 r. Uregulowania dotyczące sprzeciwu zawarte zostały w dziale III, rozdziale 3a p.p.s.a. (art. 64a-64e p.p.s.a.). Według art. 64a p.p.s.a., sprzeciw przysługuje od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., to jest od decyzji organu odwoławczego uchylającej w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazującej sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Zgodnie z art. 64b § 1 p.p.s.a., do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Szczególną cechą odróżniającą sprzeciw od skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest ograniczony zakres kontroli sądu dotyczący decyzji objętej sprzeciwem. Analiza przepisów działu III i rozdziału 3a p.p.s.a. wskazuje, że wprowadzenie instytucji sprzeciwu do procedury sądowoadministracyjnej miało na celu uproszczenie postępowania przed sądami administracyjnymi i przyspieszenie kontroli sądowoadministracyjnej decyzji, o których mowa w art. 138 § 2 k.p.a. (tzw. decyzji kasacyjnych). Zgodnie z niebudzącym wątpliwości brzmieniem art. 64e p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od decyzji sąd ocenia istnienie przesłanek do wydania decyzji kasacyjnej, o której stanowi art. 138 § 2 k.p.a. (por. m. in. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2022 r., sygn. akt I OSK 2345/21, wyrok NSA z dnia 27 lipca 2021 r., sygn. akt I OSK 959/21, CBOSA). Oznacza to, że sąd ocenia jedynie, czy w realiach konkretnej sprawy organ odwoławczy w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasacyjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty. Taką wykładnię przepisu wspiera również art. 151a § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd uwzględniając sprzeciw od decyzji, uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. Decyzja kasacyjna wydana w tym trybie jest rozstrzygnięciem procesowym, nie kształtuje stosunku materialnoprawnego i stanowi przeszkodę do jego kształtowania, gdyż następstwem wydania decyzji kasacyjnej jest powrót sprawy na drogę postępowania przed organem I instancji. Stwierdzenie braku istotnych ustaleń faktycznych uniemożliwia jakikolwiek akt subsumpcji do konkretnego przepisu prawa materialnego określającego prawa i obowiązki stron postępowania (por. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2019 r., sygn. I OSK 707/18 i cytowane tam orzecznictwo, CBOSA). W konsekwencji powyższych rozważań należy stwierdzić, że sąd dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. nie jest władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia. Jedynie skarga otwiera postępowanie sądowoadministracyjne prowadzące do kontroli legalności decyzji administracyjnej pod kątem prawidłowej wykładni i zastosowania przez organ zarówno prawa materialnego, jak i norm o charakterze proceduralnym. Wymaga zatem podkreślenia, że art. 64e p.p.s.a. w istotnym zakresie zawęża zakres kontroli sądowoadministracyjnej jedynie do badania przesłanek warunkujących wydanie decyzji zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 19 marca 2019 r., sygn. akt I OSK 509/19, CBOSA). Skoro Sąd bada wyłącznie, czy zaszły podstawy do wydania decyzji kasacyjnej, to może ona zostać uchylona tylko wówczas, gdy nie istniały podstawy do wydania decyzji w trybie art. 138 § 2 k.p.a. Sprzeciw jest środkiem zaskarżenia skierowanym ściśle przeciwko uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania. Rozpoznając sprzeciw według powyższych kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że nie jest uzasadniony, gdyż zaskarżona decyzja jest prawidłowo w świetle art. 138 § 2 k.p.a. Organ odwoławczy właściwie uznał, że w sprawie nie zostały dokonane prawidłowe ustalenia odnoszące się do podstawowej dla każdego postępowania administracyjnego kwestii, a więc jego strony podmiotowej. Organ I instancji nie ustalił kręgu stron postępowania prowadzonego z wniosku Spółki i zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy K. z dnia 19 października 2022r. nr [...] o ustaleniu firmie W. S..A.. środowiskowych uwarunkowań na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie fermy drobiu, o maksymalnej liczbie stanowisk 1.110.000 sztuk, tj. 4.440 DJP, na działkach o numerach ewidencyjnych [...] i nr [...], obręb 0004 K. , gm. K.. Brak ten w zasadniczym zakresie nie pozwalał na prawidłowe zakończenie przez Wójta Gminy K. postępowania w sprawie dotyczącej wznowienia postępowania zainicjowanego sprzeciwem Prokuratora. Sąd w pełni podziela wyjaśniania i ocenę prawną dokonaną przez Kolegium, co do fundamentalnego znaczenia dla przedmiotowej sprawy właściwego oznaczenia stron postępowania - na moment wydania decyzji Wójta Gminy K. z dnia 19 października 2022 r. Należy przy tym podkreślić, że istotna sprzeciwu Prokuratora opiera się na braku czynnego udziału stron w postępowaniu zakończonym powyższą decyzją – art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a organ I instancji pomimo wątpliwości w zakresie określenia stron postępowania nie dokonał stosownych, wnikliwych ustaleń. Rację ma przy tym Kolegium, że podstawą do ustalenia, kto jest stroną konkretnego postępowania są przepisy prawa materialnego, a więc w tej sprawie ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w brzmieniu sprzed nowelizacji wprowadzonej ustawą z dnia 13 lipca 2023 r. Brak prawidłowego ustalenia kręgu stron postępowaniu nie pozwala natomiast na zakończenie postępowania w formie merytorycznego rozstrzygnięcie – co uczynił Wójt Gminy K.. Co więcej nie jest możliwe prowadzenie postępowania mediacyjnego, co zarzucono w sprzeciwie, w sprawie, w której organ prowadzący postępowanie nie dokonał prawidłowych czynności w celu jednoznacznego i precyzyjnego ustaleniu stron postępowania. Należy bowiem zauważyć, że stosownie do art. 96b § 3 pkt 1 oraz art. 96c k.p.a. na mediację muszą zgodzić się w sposób wyraźny wszystkie strony postępowania. Nie oceniając, czy w realiach niniejszego postępowania zachodzą przesłanki merytoryczne do przeprowadzenia mediacji, to niewątpliwie przy braku ustalenia stron postępowania nie można ze względów formalnych przeprowadzić mediacji. Istotne jest również, na co zwróciło uwagę Kolegium, że w przypadku prowadzenia postępowania wznowieniowego w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (nawet w przypadku prowadzenie tego postępowania ze sprzeciwu prokuratora) konieczne jest uzyskanie zgody każdej strony na jego prowadzenie – art. 184 § 4 k.p.a. Przy istotnych wątpliwościach co do ustalenia kwestii podmiotowych w postępowaniu zwykłym (jak i wznowieniowym) Kolegium nie miało innej możliwości niż uchylenie decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy prawidłowo w uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, jakie czynności postępowania wyjaśniającego powinien podjąć Wójt Gminy K., aby ustalić krąg stron postępowania, a następnie dopiero wydać decyzję w sprawie. Sąd podkreśla, że Kolegium sformułowało w decyzji kasatoryjnej szczegółowe i prawidłowe wytyczne co do dalszego postępowania. Równocześnie nie można było uznać, że brak ustalenia stron postępowania przez organ I instancji mógłby być sanowany przez Kolegium w trybie art. 136 k.p.a. Nieprawidłowości w ustaleniu stron postępowania w trakcie postępowania przed organem I instancji nie mogą być usunięte na późniejszym etapie. W postępowaniu wyjaśniającym organ I instancji powinien ustalić fakty istotne dla podjętego rozstrzygnięcia, czyli takie, które mają podstawowe znaczenie dla prawidłowej subsumpcji przepisów prawa w konkretnym stanie faktycznym. Skoro zaś fundamentalna dla przedmiotowego postępowania administracyjnego okoliczność dotycząca ustalenia stron postępowania nie została w sposób jednoznaczny i prawidłowy ustalona, a w aktach brak jest stosownej dokumentacji, to realne były podstawy do uchylenia decyzji w celu uzupełnienia materiału dowodowego w tym dokładnego ustalenia zakresu oddziaływania przedsięwzięcia objętego pierwotną decyzją Wójta Gminy K. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań. Z decyzji organu I instancji nie można wywieść, czy krąg podmiotów został prawidłowo ustalony, a zgromadzona w sprawie dokumentacja nie pozwalała na weryfikację ustaleń Wójta Gminy K.. Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Sąd zgadza się ze stanowiskiem Kolegium, że organ I instancji nie dokonał rzetelnych ustaleń, które umożliwiłyby prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego oraz wydanie decyzji w postępowaniu wznowieniowym na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Zebrany materiał dowodowy nie pozwolił na ustalenie czy zarzuty stawiane w sprzeciwie Prokuratora są prawidłowe. Wydanie przez organ I instancji decyzji było więc, co słusznie podkreśliło Kolegium, przedwczesne. Konkludując powyższe rozważania, należy jeszcze raz podkreślić, że zakres badania sprawy przez sąd w trybie rozpoznawania sprzeciwu od decyzji kasacyjnej jest ograniczony. Rolą Sądu nie było kompleksowe rozważanie wszystkich kwestii prowadzenia postępowania, a jedynie ocena czy argumenty podane przez organ odwoławczy uzasadniały wydanie decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. W tym zakresie Sąd uznał, że w sprawie konieczne było wydanie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.