II SA/Lu 83/15

PostanowienieWSA w Lublinie2015-04-03

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, posiadający stałe źródła dochodu z emerytur i gospodarstwa rolnego, mogą zostać uznani za osoby, które nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego, uzasadniając tym samym przyznanie im prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Skarżący, pomimo posiadania stałych dochodów z emerytur i gospodarstwa rolnego, wykazali, że nie są w stanie ponieść opłat sądowych bez uszczerbku dla kosztów utrzymania koniecznego. W związku z tym przyznano im prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od opłat sądowych, jednak odmówiono ustanowienia adwokata, uznając, że posiadane środki pozwalają na pokrycie minimalnych kosztów tej pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący J. J. i W. J. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Uzasadnili wniosek posiadaniem emerytur, dochodów z gospodarstwa rolnego oraz ponoszeniem wydatków na leki i opał. Po analizie nadesłanych dokumentów, referendarz sądowy stwierdził, że skarżący posiadają stałe dochody i zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, co wyklucza przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jednakże, uznano, że skarżący nie są w stanie ponieść opłat sądowych bez uszczerbku dla kosztów utrzymania koniecznego, co skutkowało przyznaniem prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od opłat.
Rozstrzygnięcie
Przyznano J. J. i W. J. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od opłat sądowych; odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie adwokata).

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. J. i W. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. J. i W. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wybudowanego budynku p o s t a n a w i a I. przyznać J. J. i W. J. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od opłat sądowych; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący, w zakreślonym terminie (data na prezentacie), na urzędowych formularzach druku PPF wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioski uzasadnili tym, że są małżeństwem prowadzącym wspólne gospodarstwo domowe, zamieszkującym w domu o powierzchni [...] m2 i utrzymującym się z emerytury skarżącego w kwocie [...] złotych brutto i emerytury skarżącej w kwocie [...] złotych brutto oraz dochodów z uprawy gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha wynoszących miesięcznie [...] złotych. Skarżący są właścicielami samochodu osobowego marki [...] rok produkcji 2002. Skarżący podkreślili, że część dochodów przeznaczana jest na zakup leków zaś pozostała część na zakup opału. Skarżący wezwani do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń nadesłali potwierdzenie wypłaty/odbioru emerytury skarżącej z miesiąca stycznia, lutego i marca 2015 r., z którego wynika, że wynosi ona [...] złotych brutto – [...] złotych netto (za marzec), potwierdzenie wypłaty/odbioru emerytury skarżącego z miesiąca stycznia, lutego i marca 2015 r., z którego wynika, że wynosi ona [...] złotych brutto – [...] złotych netto (za marzec), rachunek za gaz na kwotę [...] złotych, polisę ubezpieczenia gospodarstwa rolnego – jednorazowa opłata w kwocie [...] złotych, rachunek za wodę na kwotę [...] złotych, potwierdzeni wpłaty za energię elektryczną z miesiąca stycznia 2015 r. na kwotę [...] złotych i z miesiąca lutego 2015 r. na kwotę [...] złotych, potwierdzeni wpłaty kwoty [...] złotych w dniu 26 stycznia 2015 r. za ubezpieczenie budynków, Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Z żadną z wymienionych sytuacji nie mamy doczynienia w sprawie niniejszej. Skarżący mają stałe źródła dochodu, którego wysokość pokrywa ich koszty utrzymania koniecznego oraz mają zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Są ponadto właścicielami dochodowego gospodarstwa rolnego. Nie można zatem przyjąć, aby skarżący byli pozbawieni środków do życia bądź, aby posiadane przez nich środki finansowe nie wystarczały na pokrycie wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowymi. Tym samym brak jest podstaw do przyznania skarżącym prawa pomocy w zakresie całkowitym. W ocenie referendarza sądowego skarżący wykazali jednak, że nie są w stanie ponieść opłat sądowych związanych z niniejszym postępowanie bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego dla siebie i żony. Opłaty te prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego 500 złotych oraz ewentualnego wpisu sądowego od skargi kasacyjnej wynoszącego 250 złotych każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych. Po poniesieniu wykazanych kosztów utrzymania koniecznego w gospodarstwie domowym skarżących na koszty wyżywienia, zakupu leków, środków czystości i higieny osobistej oraz opał miesięcznie pozostaje kwota [...] złotych netto. Mając na uwadze wysokość opłat sądowych jak i to, że niektóre z nich występować mogą a toku postępowania kilkakrotnie stwierdzić należy, że poniesienie każdej z opłat sądowych, na tyle uszczupliłoby powyższą kwotę, że spowodowałoby to uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla skarżących. Dokonując tej oceny wzięto pod uwagę również i to, że kwota [...] złotych netto służyć ma utrzymaniu dwóch osób. W ocenie referendarza sądowego wystarczy ona jednak na pokrycie minimalnych kosztów ustanowienia adwokata, nie wywołując przy tym uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego. Wynoszą one bowiem 295,20 złotych brutto (§2 ust. 3 w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r. poz. 461 w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity: Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.). Z tego powodu referendarz sądowy nie ustanowił dla skarżących adwokata. Referendarz sądowy nie znalazł też podstaw do zwolnienia skarżących z obowiązku zwrotu wydatków. Skarżący nie wnoszą bowiem o przeprowadzenie czynności, które skutkowałyby koniecznością poniesienia przez sąd wydatków a zarazem obowiązkiem ich zwrotu. Skoro więc skarżący nie wnoszą o dokonanie czynności, które skutkowałyby koniecznością poniesienia przez sąd wydatków, nie można zwolnić ich od obowiązku zwrotu wydatków. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło