II SA/Lu 852/06

WyrokWSA w Lublinie2007-02-27

Skład orzekający: Joanna Cylc-Malec, Jerzy Drwal, Wojciech Kręcisz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości na cel publiczny (budowa parkingu) została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego, w szczególności czy spełniono przesłankę niemożności realizacji celu publicznego w inny sposób niż poprzez pozbawienie praw do nieruchomości?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Wojewody o wywłaszczeniu nieruchomości została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 112 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ponieważ organy administracji nie wykazały, że cel publiczny (budowa parkingu) nie mógł zostać zrealizowany w inny sposób niż poprzez pozbawienie praw do nieruchomości. Ponadto, decyzja narusza przepisy postępowania administracyjnego, w tym zasady legalizmu, prawdy obiektywnej, wyczerpującego zbierania materiału dowodowego oraz wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wywłaszczenia nieruchomości na rzecz Gminy T. pod budowę parkingu. Po decyzji Starosty i uchyleniu jej przez Wojewodę, a następnie ponownym rozpatrzeniu odwołania, Wojewoda wydał decyzję wywłaszczającą nieruchomość i ustalającą odszkodowanie. Właściciele nieruchomości, S. i M. K., wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak wykazania, że cel publiczny nie mógł być zrealizowany w inny sposób. WSA uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, przyznał koszty pomocy prawnej oraz nakazał ściągnąć nieuiszczony wpis.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędziowie Asesor WSA Jerzy Drwal,, Asesor WSA Wojciech Kręcisz (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Marcin Małek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 lutego 2007 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Wojewody z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...]. nr [...], które nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 2. przyznaje [...] A. Z. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i osiemdziesiąt groszy) zawierającą należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej; 3. nakazuje ściągnąć od Wojewody na rzecz Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 162 (sto sześćdziesiąt dwa) złote tytułem nieuiszczonego wpisu od którego skarżąca była zwolniona. Wojewoda decyzją z dnia [...], Nr [...], wydaną na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisu art. 112 ust. 1,2,3, art. 113 ust. 1,2, 3, art. 114 ust. 1 i 2, art. 115 ust 1-3, art. 121 ust. 1, art. 123 ust. 1, art. 128 ust. 1, art. 130, art. 132 ust. 1, 2, 3 i 5, art. 134 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, po rozpatrzeniu odwołania S. K. od decyzji Starosty z dnia [...] . znak: [...] w sprawie wywłaszczenia na rzecz Gminy nieruchomości o pow. [...] m2, oznaczonej jako działka nr [...], położonej w obr. 10 T. , uchylił zaskarżoną decyzję w całości i rzekł o: 1) wywłaszczeniu na rzecz Gminy T. nieruchomości o pow. [...]m², oznaczonej jako działka nr [...], położona w obr. 10 T., gm. T.(nr ark. mapy 2), stanowiącej zgodnie z księgą wieczystą KW Nr [...] własność S. i M. małż. K. ; 2) odszkodowaniu w kwocie [...] złotych na rzecz S. i M. małżonków K. po 1/2 części. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy podniósł, iż wnioskiem z dnia 29 lipca 2004 r., Wójt Gminy wystąpił do Starosty o wywłaszczenie na rzecz Gminy nieruchomości o pow. [...] m2, oznaczonej nr [...], położonej w obrębie geodezyjnym 10 T., stanowiącej własność S. i M. małż. K., podając w jego uzasadnieniu, iż wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości jest niezbędne do realizacji celu publicznego, jakim jest budowa parkingu, zlokalizowanego przy drodze wojewódzkiej, dla pojazdów dowożących dzieci do szkoły. Wnioskodawca wykazywał, że wywłaszczenie jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy Nr [...] z dnia 1999 r., jak również, że pomimo podjętych prób negocjacji w celu nabycia nieruchomości na rzecz Gminy T. do zawarcia umowy o dobrowolny wykup nie doszło. Zgodnie z przepisem art. 115 ust. 2 ustawy, Starosta pismem z dnia 31 sierpnia 2004 r. wyznaczył 2 miesięczny termin do zawarcia z Gminą T. umowy nabycia działki nr [...], a po jego bezskutecznym upływie, zawiadomieniem z dnia 8 października 2004 r. wszczął postępowanie wywłaszczeniowe. Po przeprowadzeniu postępowania wywłaszczeniowego, w tym rozprawy administracyjnej, Starosta decyzją z dnia [...]. wywłaszczył na rzecz Gminy T] nieruchomość położoną w obrębie geodezyjnym 10 T], oznaczoną jako działka nr [...] o pow. [...] m2, stanowiącą własność S. i M. małżonków K.. Odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość ustalone zostało na kwotę [...] zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wywłaszczenie nastąpiło w związku z budową parkingu dla pojazdów dowożących dzieci do szkoły, zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy T. zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Gminy z dnia [...] Od decyzji organu I instancji odwołanie wniosła S. K., podnosząc, że wydana ona została z naruszeniem przepisów o gospodarce nieruchomościami, przepisów o miejscowym planie zagospodarowania spornych terenów oraz, że ustalone odszkodowanie nie odzwierciedla wartości wywłaszczonej nieruchomości. Decyzją z dnia [...]. nr [...], Starosta zmienił, na podstawie art. 132 kpa, swoją decyzję z dnia [...]., określając powierzchnię nieruchomości na [...] m² oraz wysokość odszkodowania na [...] zł. Rozpatrując odwołanie od tej decyzji Wojewoda decyzją z dnia [...] r. utrzymał ją w mocy. Na decyzję organu II instancji, M. i S. K. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Wyrokiem z dnia 30 marca 2006 r., wydanym w sprawie sygn. akt 11 SA/Lu 42/06, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, podnosząc w jego uzasadnieniu brak możliwości zmiany (w trybie art. 132 kpa) przez organ I instancji swojej decyzji z dnia [...]., ze względu na brak przesłanek wynikających z tego przepisu. Ponadto wskazał na uchybienia zawarte w decyzji Starosty z dnia [...]. Po rozpoznaniu odwołania małżonków K. od decyzji Starosty z dnia [...] oraz biorąc pod uwagę zalecenia zawarte w uzasadnieniu wyroku sądu, Wojewoda decyzją z dnia [...]., uchylił zaskarżoną decyzję. Rozpatrując odwołanie S. K. od decyzji organu I instancji z dnia [...] . organ odwoławczy, pomimo zasadności wywłaszczenia działki nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł ponownie o jej wywłaszczeniu, ponieważ nastąpiła zmiana oznaczenia przedmiotowej nieruchomości w ewidencji gruntów i księdze wieczystej, co do jej powierzchni. Pismem z dnia 14 lipca 2005 r. (tj. po wydaniu decyzji przez organ I instancji) Wójt Gminy T. wystąpił do Starosty z wnioskiem o sprostowanie w decyzji organu I instancji z dnia [...]. zapisu dotyczącego powierzchni wywłaszczonej działki nr [...] ze [...] m² na [...] m². Granice działki nie uległy zmianom. W związku z powyższym, uznając zasadność wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości, Wojewoda orzekł o wywłaszczeniu działki nr [...] o pow. [...] m² oraz ustalił odszkodowanie, stosownie do wywłaszczonej powierzchni, tj. w kwocie [...] zł. Wojewoda podniósł, iż zgodnie z przepisem art. 112 ust. 1 - 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wywłaszczenie nieruchomości może być dokonane wyłącznie na cel publiczny, jeżeli nie może on być zrealizowany w inny sposób, niż przez pozbawienie praw do nieruchomości, a prawa te nie mogą być nabyte w drodze umowy. Inwestycja ujęta w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy T., polegająca na wybudowaniu parkingu dla pojazdów dowożących dzieci do szkoły, stanowi cel publiczny, o którym stanowi art. 6 pkt 1 ustawy. Jak podniesiono, wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego poprzedzone było rokowaniami z właścicielami o nabycie nieruchomości w drodze umowy (art. 114 ust. 1 ustawy). Jednakże do nabycia nie doszło. Zgodnie więc z art. 115 ust. 2, pismem z dnia 31 sierpnia 2004 r. został wyznaczony przez Starostę 2 miesięczny termin do zawarcia umowy o wykup działki nr [...], po bezskutecznym upływie którego, zawiadomieniem z dnia 8 października 2004 r. zostało wszczęte postępowanie. Organ odwoławczy podniósł również, iż zgodnie z art. 128 ust. 1 ustawy wywłaszczenie nieruchomości następuje za odszkodowaniem, zaś z art. 130 ust. 2 ustawy wynika, iż wysokość odszkodowania ustala się po zasięgnięciu opinii rzeczoznawcy majątkowego. Stosownie do art. 134 ustawy podstawę do ustalenia wysokości odszkodowania stanowi, z zastrzeżeniem art. 135, wartość rynkowa nieruchomości. Przy określaniu wartości rynkowej nieruchomości uwzględnia się jej rodzaj, położenie, sposób użytkowania, przeznaczenie w planie miejscowym, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, stan zagospodarowania oraz aktualnie kształtujące się ceny w obrocie nieruchomościami. Organ odwoławczy podniósł, iż przedłożony w rozpatrywanej sprawie operat szacunkowy spełnia wymogi ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego. Wyceniana działka gruntu jest działką niezabudowaną, aktualnie nie użytkowaną, sklasyfikowaną w rejestrze gruntów jako teren rolny. Rzeczoznawca majątkowy, przy ustalaniu wartości rynkowej wywłaszczonej nieruchomości, wziął pod uwagę fakt, że jej przeznaczenie w planie miejscowym (pod usługi publiczne, gdzie dopuszcza się lokalizację usług komercyjnych, w tym urządzeń komunikacyjnych - parkingi, zatoki, przystanki), powoduje zwiększenie jej wartości, gdyż ceny gruntów nabywanych na takie cele osiągają ceny wyższe niż nie użytkowane grunty rolnicze. Jak wskazano, zgodnie z § 36 rozporządzenia, rzeczoznawca majątkowy przy określaniu wartości rynkowej przedmiotowego gruntu, zastosował podejście porównawcze, metodę porównywania parami. Metoda ta w podejściu porównawczym polega na określeniu wartości rynkowej wycenianej nieruchomości o określonych cechach przez porównanie kolejno, z co najmniej trzema nieruchomościami podobnymi. Ostateczną wartość wyceny nieruchomości ustala się jako średnią arytmetyczną z wyników uzyskanych w poszczególnych parach. Określona przez rzeczoznawcę majątkowego wartość rynkowa, w oparciu o kształtujące się ceny transakcyjne na rynku lokalnym, z uwzględnieniem wszystkich atrybutów rynkowych, w przeliczeniu na jednostkę porównawczą na poziomie 32,12 zł/m², mieści się w przedziale cen transakcyjnych 25,15 - 39,75 zł/ m² dla nieruchomości o podobnym charakterze do nieruchomości wywłaszczonej. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano również, że powodem uchylenia decyzji organu I instancji było powołanie w podstawie prawnej art. 122 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, na który to przepis powołał się również w uzasadnieniu decyzji. Przepis ten wskazuje na uprawnienie starosty do udzielenia, pod warunkiem zaistnienia przesłanek określonych w art. 108 § 1 kpa, podmiotowi, który będzie realizował cel publiczny, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości, jeżeli zwłoka w jej zajęciu uniemożliwiałaby realizację celu publicznego, na który nieruchomość została wywłaszczona. W art. 122 ust. 1 ustawy zawarte jest upoważnienie do nadania tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. W tym kontekście wskazano, iż wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, na mocy art. 122 ust. 1 ustawy, może nastąpić jedynie po wydaniu decyzji wywłaszczeniowej. Musi być to odrębna decyzja od decyzji o wywłaszczeniu. Ponadto, na podstawie przepisu art. 122 ust. 1 ustawy, tylko decyzji udzielającej zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, nie zaś decyzji wywłaszczeniowej. Wojewoda kwestionował zasadność zarzutów skarżącej. Podnosił, iż postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami o gospodarce nieruchomościami. Budowa parkingu dla pojazdów dowożących dzieci do szkoły mieści się bowiem w kategorii celów publicznych, określonych w art. 6 ust. 1 ustawy, a ustalone odszkodowanie odpowiada cenom wolnorynkowym. S. K. wystąpiła ze skargą na tą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Wydanemu rozstrzygnięciu Wojewody zarzucała naruszenie prawa materialnego, tj. przepisu art. 112 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez wydanie decyzji wywłaszczeniowej w stosunku do nieruchomości nie przeznaczonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cel publiczny, jak również przepisu art. 112 ust. 3 ustawy poprzez wydanie decyzji wywłaszczeniowej bez uprzedniego stwierdzenia możliwości realizacji celu publicznego w postaci budowy parkingu w inny sposób, tj. na innej nieruchomości przyległej do obszaru zajmowanego przez szkołę, pozostającego w dyspozycji Wójta Gminy T. aniżeli poprzez pozbawienie prawa do nieruchomości skarżącej. Skarżąca podnosiła również zarzut rażącego naruszenia przepisu art. 30 ust. 1 w zw. z art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym poprzez uznanie, iż uchwała Rady Gminy T. z dnia [...] Nr [...] określająca zasady nabycia m.in. przedmiotowej działki, upoważniała Wójta Gminy T. do nabycia określonych w niej działek w trybie publicznoprawnym, tj. w drodze wywłaszczenia, a także rażącego naruszenia art. 108 kpa w zw. z art. 122 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez wyrażenie na podstawie powołanych przepisów zgody na natychmiastowe zajęcie nieruchomości, w sytuacji, gdy nie ziściły się określone tym przepisem przesłanki.. W żądaniu skargi wnosiła ona o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ewentualnie o jej uchylenie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda odwołując się do argumentacji zaprezentowanej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wnosił o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie. Kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona zgodnie z zasadami wyrażonymi na gruncie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prowadzi do wniosku, iż wydana ona została z naruszeniem przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, jak również z naruszeniem przepisów prawa materialnego. Orzekając w granicach sprawy, Sąd doszedł do przekonania, iż zarzuty skarżącej są trafne i przekonujące. Gdy skonfrontować je z wnioskami wypływającymi z analizy akt sprawy okazuje się, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem. Zaskarżona decyzja Wojewody wydana została z naruszeniem przepisu art. 15 w związku z art. 138 kpa w zakresie, w jakim określa on standard i zasady postępowania odwoławczego. Z jego istoty wynika prawo strony do dwukrotnego merytorycznego rozstrzygnięcia tej samej sprawy administracyjnej przez dwa organy administracji publicznej (art. 15 kpa), sposoby zaś jej rozstrzygnięcia, determinowane okolicznościami sprawy wskazuje przepis art. 138 kpa. Skoro zasadą w toku postępowania odwoławczego jest orzekanie, co do istoty sprawy – uprawnienia kasacyjne organu odwoławczego mają bowiem charakter wyjątkowy – to rozstrzygnięcie merytoryczne ustalające konsekwencje stosowania normy prawa materialnego wobec adresata decyzji może być uznane za prawidłowe, tylko i wyłącznie o tyle, o ile czyni zadość przepisom obowiązującego prawa. W tym względzie, wskazać należy na przepisy: art. 6 kpa – zasada legalizmu – art. 7 kpa – zasady prawdy obiektywnej i wyważania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli – art. 75 kpa – w zakresie w jakim odnosi się on do źródeł dowodowych - art. 77 kpa – zasada wyczerpującego zbierania i rozpatrywania materiału dowodowego – art. 80 kpa – zasada prawdy obiektywnej i swobodnej oceny dowodów. Uchybienie w toku toczącego się postępowania wskazanym przepisom musi skutkować stwierdzeniem, że decyzja wydana z ich naruszeniem jest wadliwa. W sprawie niniejszej przedmiotem oceny zgodności z prawem jest decyzja organu odwoławczego wydana na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 kpa, tj. decyzja reformatoryjna. Jest to okoliczność istotna, z punktu widzenia kwalifikowania zaskarżonego rozstrzygnięcia, jako zgodnego lub też niezgodnego ze wskazanym standardem postępowania determinowanym przywołanymi przepisami kpa. Zaskarżona decyzja standard ten narusza. Jest to widoczne tym bardziej, gdy zwrócić uwagę na przedmiot sprawy administracyjnej, w której wydane zostało zaskarżone rozstrzygnięcie. Jest nim wywłaszczenie nieruchomości. Co do zasady, wywłaszczenie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy jest dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem (art. 21 ust. 2 Konstytucji RP). W świetle powyższego poza sporem jest, że ingerencja w prawo własności dopuszczalna jest tylko i wyłącznie w ramach determinowanych standardem konstytucyjnym. Wyłącza on przy tym, co jest oczywiste, zwłaszcza w kontekście przepisu art. 31 ust. 3 ustawy zasadniczej, możliwość obowiązywania jakiejkolwiek regulacji prawnej ograniczającej prawo własności, w sensie dopuszczenia możliwości wywłaszczania w szerszym zakresie, niż wynikający z art. 21 ust 2 konstytucji. Tym samym, czyni również niemożliwym dokonywanie w tej sferze, takiej wykładni przepisów obowiązującego prawa, która byłaby nie do pogodzenia z intencją ustrojodawcy. Podkreślenia więc wymaga, iż zważywszy na fakt dopuszczalności ingerencji w konstytucyjne prawo własności na zasadach i warunkach określonych obowiązującym standardem konstytucyjnym, szczegółowe przepisy ustaw ograniczających prawo własności (art. 64 ust. 3 Konstytucji RP), między innymi poprzez jej wywłaszczenie, czyniąc zadość standardowi konstytucyjnemu charakteryzują się niezbędnym stopniem określoności, eliminującym niebezpieczeństwo i ryzyko jakiejkolwiek arbitralności ze strony organów państwa podejmujących rozstrzygnięcia w tej kwestii. Instytucja wywłaszczenia nieruchomości szczegółowo regulowana jest przepisami Rozdziału 4 "Wywłaszczanie nieruchomości", Działu III ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Podstawowe znaczenie, w tym względzie przypisać należy przepisowi art. 112 ustawy. W ust. od 1 do 4 określa on szczegółowo warunki, od spełnienia których uzależnione jest wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie wywłaszczenia. Są to warunki dopuszczalnej ingerencji w prawo własności, w rezultacie której dochodzi do jej odjęcia dotychczasowemu właścicielowi. Jednym z nich jest warunek określony w przepisie ust. 3 art. 112 ustawy. Z przepisu tego wynika, iż wywłaszczenie nieruchomości może być dokonane, jeżeli cele publiczne nie mogą być zrealizowane w inny sposób niż poprzez pozbawienie albo ograniczenie praw do nieruchomości, a prawa te nie mogą być nabyte w drodze umowy. W sprawie niniejszej, przedmiotem oceny Sądu jest więc to, czy zaskarżona decyzja wydana w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości o pow. [...] m², oznaczonej jako działka nr [...], położona w obr. 10 T., gm. T., stanowiącej własność S. i M. małżonków K., podjęte zostały z zachowaniem warunków i zasad określonych ustawą. Według Sądu, szczegółowa analiza akt sprawy, w tym również analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że organ administracji publicznej warunki i zasady te naruszył. Z akt sprawy administracyjnej nie wynika, aby organy administracji publicznej orzekając w sprawie wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości podejmowały jakiekolwiek działania zmierzające do ustalenia istnienia możliwości zrealizowania celu publicznego polegającego na wybudowaniu parkingu dla pojazdów dowożących dzieci do szkoły w inny sposób niż przez pozbawienie małżonków K. praw do tej nieruchomości. W aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dowodów na okoliczność spełnienia w niniejszej sprawie przesłanki określonej przepisem ust. 3 art. 112 ustawy. Jak należy wnosić z lektury i analizy akt sprawy, postępowanie administracyjne, w tym zakresie w ogóle nie było prowadzone. Nie przeprowadzono w tym względzie żadnych ustaleń. Zaniechano przeprowadzenie analiz ewentualnych alternatywnych rozwiązań umożliwiających realizację postawionego celu. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji Wojewody oraz uzasadnienie decyzji organu I instancji nie zawiera żadnej refleksji w tym względzie. Organy administracji publicznej ograniczyły się tylko i wyłącznie do przywołania treści przepisów obowiązującego prawa, w tym również postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nie daje to jednak żadnych podstaw, aby uznać, iż tym samym spełnione zostały warunki i zasady, o których stanowi przepis art. 112 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Szczególny charakter przedmiotu orzekania w sprawach o wywłaszczenie nieruchomości skutkuje tym, iż organy administracji publicznej w toczącym się postępowaniu zobowiązane są dowieść spełnienia wszystkich określonych ustawą o gospodarce nieruchomościami przesłanek (warunków) podjęcia rozstrzygnięcia o pozbawieniu albo ograniczeniu praw do nieruchomości. W sprawie będącej przedmiotem orzekania Sądu, Wojewoda zadaniu temu nie sprostał. Rozstrzygnięcie wydane w sprawie podjęte zostało z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. przepisu art. 112 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W kontekście wyżej wskazanych wadliwości zaskarżonej decyzji, stwierdzić należy, iż wydana ona została również z naruszeniem przepisów postępowania o istotnym wpływie na wynik sprawy. Przywołane wyżej zaniechania, w zakresie odnoszącym się do ustalenia istnienia przesłanki określonej przepisem art. 112 ust. 3 ustawy, świadczą o tym, iż rozstrzygnięcie sprawy nastąpiło w oparciu o niekompletny materiał dowodowy, tym samym w oparciu o dowolne ustalenia faktyczne. Za dowolne bowiem uznać należy takie ustalenia faktyczne, które jakkolwiek znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym, to jednak w materiale niekompletnym, czy też nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności tych ustaleń niweczą, dopiero ustalenia dokonane na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 kpa), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 kpa), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co jest warunkiem koniecznym i niezbędnym do wydania rozstrzygnięcia w sposób czyniący zadość również dyspozycji przepisu art. 7 kpa wyrażającego zasadę legalizmu, prawdy obiektywnej oraz wyważenia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 1994 r. w sprawie sygn. akt III ARN 55/94, wyrok NSA z 4 lipca 2001 r. w sprawie sygn. akt I SA 1768/99). Z akt sprawy administracyjnej nie wynika również, aby Wojewoda wydając rozstrzygnięcie w sprawie prowadził jakiekolwiek postępowanie uzupełniające w trybie przepisu art. 136 kpa. Ponadto, ani uzasadnienie zaskarżonej decyzji, ani też uzasadnienie decyzji Starosty nie zawiera żadnych argumentów odwołujących się do dowodów przeprowadzonych w sprawie na okoliczność możliwości realizacji celu publicznego w inny sposób niż przez pozbawienie małżonków K. praw do nieruchomości – a to z tego powodu, że dowody takie nie zostały w ogóle przeprowadzone. Nie formułują one również żadnej oceny stanu faktycznego sprawy, co jest niezbędne i konieczne. W tym kontekście wskazać należy, iż przepis art. 107 kpa precyzyjnie określenia obligatoryjne elementy decyzji. Wśród nich, § 3 art. 107 wymienia uzasadnienie faktyczne i prawne. Abstrahując od szczególnego rodzaju znaczenia, jakie przypisuje się uzasadnieniu decyzji, podkreślić należy, iż zadość wyżej wskazanym warunkom czynić będzie tylko i wyłącznie decyzja, która jest wewnętrznie spójna, tj. taka, której rozstrzygnięcie koresponduje z jej uzasadnieniem prawnym i faktycznym. Wewnętrzna spójność, jest podstawowym warunkiem poprawności decyzji administracyjnej i uznania, iż rozstrzyga ona konkretną sprawę, co do jej istoty, lub w inny sposób kończący postępowanie (por. w tym względzie wyrok NSA z 1 sierpnia 2001 r. sygn. akt IV SA 2171/99, wyrok NSA z 31 marca 1999 r. sygn. akt III SA 5191/98). Według Sądu, decyzja będąca przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu, nie spełnia tego warunku. Rozstrzygając merytorycznie w sprawie, organ administracji zobowiązany jest do tego, aby podejmowany przezeń akt stosowania prawa został w logiczny sposób uargumentowany i udokumentowany w uzasadnieniu decyzji. Chodzi więc o to, aby ustalenie konsekwencji prawnych faktów w sposób wiążący na podstawie przepisów obowiązującego prawa wyrażało się we wskazaniu właśnie tychże faktów, w tym kontekście zwłaszcza dowodów, na podstawie których zostały one ustalone, oceny tychże dowodów, z równoczesnym wskazaniem tych spośród nich, którym organ odmówił cech relewantnych dla ustalenia istnienia danej okoliczności istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy, następnie zaś przepisów obowiązującego prawa, które są adekwatne dla prawnej kwalifikacji tychże faktów. Funkcją uzasadnienia decyzji jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego jego dyspozycyjną część. Uzasadnienie powinno być więc konstruowane w sposób umożliwiający nie dość, że realizację ogólnej zasady przekonywania (art. 11 kpa), to również w sposób umożliwiający, na etapie kontroli sądowoadmninistracyjnej, ocenę prawidłowości procesu decyzyjnego organu administracji publicznej, zwłaszcza zaś motywów wydanego rozstrzygnięcia (por. np. wyrok NSA z 23 października 1998 r. w sprawie sygn. akt I SA/Ka 225/97). Zaskarżone decyzje wydane więc zostały również z naruszeniem przepisów art. art. 6, 7, 75, art. 77, 80, 107 § 3 kpa. Ponownie rozpatrując sprawę organy administracji publicznej przeprowadzą postępowanie wyjaśniające w sprawie czyniąc zadość wymogom i warunkom wskazanym w przepisach art. 6, 7, 10 75, 77 i 80 kpa uwzględniając określony przepisami kpa standard postępowania. Następnie podejmą rozstrzygnięcie poprzedzone wnikliwą oceną i analizą dowodów i materiałów zebranych w sprawie, które będzie adekwatne do poczynionych ustaleń faktycznych. W tym zakresie, zobowiązane będą, zważywszy na przedmiot toczącego się postępowania, do wykazania istnienia (spełnienia) wszystkich określonych przepisem art. 112 ustawy o gospodarce nieruchomościami przesłanek (warunków) dopuszczalności pozbawienia prawa do przedmiotowej nieruchomości, a swoje stanowisko uzasadnią w sposób czyniący zadość standardowi określonemu przepisem art. 107 § 3 kpa. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "a" i "b", art. 135, art. 152 i art. 200 oraz art. 223 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło