II SA/Lu 857/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 maja 2015 r. sprawy ze skargi J. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu należności z funduszu alimentacyjnego oddala skargę. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w R.-H. decyzją dnia [...] r. zobowiązał J. Ż. do zwrotu należności z tytułu wypłaconych A. G. świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz P. Ż. i E. Ż. w okresie od 1 października 2013 r. do 31 stycznia 2014 r. oraz pełnoletniej osobie uprawnionej P. Ż. w okresie od 1 października 2013 r. do 31 stycznia 2014 r. w łącznej kwocie 3.600 zł wraz z ustawowymi odsetkami. W odwołaniu od powyższej decyzji J. Ż. wskazał, że wpłaty alimentów dokonywane były regularnie. Przedłożył w siedzibie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w C. kopię wyroku Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] pozbawiającego tytuł wykonawczy w postaci ugody zawartej przed tym sądem w dniu 22 lipca 2003 r. wykonalności w zakresie ustalającym obowiązek alimentacyjny J. Ż. wobec jego dzieci za okres od 7 lipca 2003r. do dnia 30 czerwca 2008r. Sąd stwierdził, że wierzycielka nie miała podstaw do żądania zaległych alimentów. Tymczasem wierzycielka od 2009 r. pobierała świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Skarżący stwierdził, że Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w C. nie zastosowała się do powyższego wyroku i nie anulowała zadłużenia. Wyjaśnił, że Komornik w styczniu 2014 r. wskazał, że dłużnik alimentacyjny nie posiada żadnego zadłużenia, natomiast nie wystawił zaświadczenia o odliczonym długu do organu właściwego wierzyciela. Odwołujący wskazał, że nie rozumie, w dlaczego Komornik "usuwał dług z dokumentacji" i jednocześnie poświadczał kwoty zaległości na poczet Ośrodka Pomocy Społecznej. Podniósł, że wskutek nieprawidłowego działania Komornika wierzycielka od 2009 r. bezpodstawnie pobierała świadczenia z funduszu alimentacyjnego, a Komornik powinien zwrócić koszty jakie niezgodnie z prawem odliczał. Samorządowe Kolegium Odwoławczego w C. decyzją z dnia [...] r. uznało, że zobowiązanie J. Ż. do zwrotu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w kwocie 3.600 zł wraz z odsetkami jest zgodne z prawem. Organ odwoławczy wskazał, że z art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy wynika ustawowy obowiązek zwrotu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami, przez dłużnika alimentacyjnego oraz obowiązek wydania przez organ właściwy wierzyciela stosownej decyzji o zwrocie świadczeń w sytuacji, gdy zakończy się okres wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Z przedłożonych akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] r. znak: [...] Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w R.-H. przyznał A. G. świadczenie z funduszu alimentacyjnego na rzecz osób uprawnionych: P. Ż. w wysokości 300 zł miesięcznie oraz E. Ż. w wysokości 250 zł miesięcznie na okres od 1 października 2013 r. do 30 września 2014 r. Z kolei decyzją z dnia [...] r. znak: [...] przyznał pełnoletniej P. Ż. świadczenie z funduszu alimentacyjnego w wysokości 350 zł miesięcznie na okres od 1 października 2013 r. do 30 września 2014 r. W dniu 10 stycznia 2014 r. organ I instancji otrzymał pismo Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w C. informujące, iż "dłużnik alimentacyjny J. Ż. jest skuteczny w związku z tym od lutego 2014 r. należy zaprzestać wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego". Decyzjami z dnia [...] r. znak: [...], uchylono od dnia 1 lutego 2014 r. decyzje przyznające świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla osób uprawnionych P. Ż., E. Ż. i P. Ż.. Zawiadomieniem z dnia 14 lutego 2014 r. dłużnik alimentacyjny został poinformowany o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie zwrotu należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej. W wyniku przeprowadzonego postępowania organ właściwy wierzyciela ustalił, że dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w kwocie 3.600 zł za okres od 1 października 2013 r. do 31 stycznia 2014 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w C. w piśmie z dnia 28 maja 2014 r. sygn. akt [...] poinformowała, że w sprawie egzekucyjnej z wniosku wierzyciela A. G. i P. A. Ż. przeciwko dłużnikowi J. Ż. do Ośrodka Pomocy Społecznej w R.-H. od dnia 1 października 2009 r. do dnia 31 stycznia 2014 r. przekazano kwotę 30.647,05 zł. Organ ustalił, że w latach 2009-2014 przyznał świadczenia z funduszu alimentacyjnego w łącznej kwocie 40.672,58 zł. Tym samym do zwrotu pozostała kwota 10.025.53 zł (bez odsetek). Jednocześnie organ przedstawił szczegółowe rozliczenie należności wyegzekwowanych przez komornika sądowego, wyjaśniając, że były one zaliczane na poczet zobowiązań z tytułu najwcześniej wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego tj. od 1 października 2009 r. do 31 stycznia 2014 r. i nie zostały przez dłużnika alimentacyjnego zwrócone. Organ poza tym wskazał, że zgodnie z art. 27 ust. 1a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów odsetki są naliczane od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, do dnia spłaty. Powyższe odsetki na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 grudnia 2008 r. (Dz. U. Nr 220, poz. 1434) od dnia 15 grudnia 2008 r. wynoszą 13% w stosunku rocznym. Z uzasadnienia decyzji wynika, iż świadczenie z funduszu alimentacyjnego zostały wypłacone osobie uprawnionej w dniach: 29 października 2013 r. - 900 zł, 26 listopada 2013 r. - 900 zł, 19 grudnia 2013 r. - 900 zł, 28 stycznia 2014 r. - 900 zł. Odsetki na dzień wydania decyzji wynoszą 227,59 zł. Odnosząc się do zarzutu strony w zakresie bezpodstawnego ustalenia prawa wierzyciela do świadczeń z funduszu alimentacyjnego od 2009 r., organ wskazał na powołany już wyrok Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] r. według którego od lipca 2008 r. wskutek rozstania z żoną, skarżący był zobowiązany do łożenia alimentów na rzecz dzieci. Z tego powodu jego powództwo za okres od 1 lipca 2008 r. zostało oddalone. Zatem J. Ż. był zobowiązany do zwrotu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego za okresy świadczeniowe 2009/2010, 2010/2011, 2011/2012, 2012/2013, 2013/2014. Ponadto Kolegium nie jest organem właściwym do rozpoznania zarzutów dotyczących czynności Komornika Sądowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie J. Ż. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 11 i art. 77 K.p.a. w zw. Z art. 107 § 3 K.p.a. oraz art. 15 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji pomimo, że nie zawiera dostatecznie szczegółowych i precyzyjnych wyliczeń dotyczących rozdysponowaniem opłat egzekucyjnych, innych kosztów egzekucyjnych, odsetek oraz kwot przekazanych z tytułu należności głównej o odsetek. W ocenie skarżącego brak powyższych ustaleń uniemożliwia weryfikację prawidłowości wyliczeń organu w zakresie kwoty, którą powinien zwrócić z tytułu wypłacanych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wskazał w tym zakresie orzecznictwo sądów administracyjnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. Nr 192, poz. 1378 ze zm.) dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Stosownie natomiast do art. 27 ust. 2 tej ustawy organ właściwy wierzyciela wydaje, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W wyroku z dnia 12 sierpnia 2014 r. (sygn. akt I OSK 839/13, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych) Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że decyzja wydana w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 27 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów jest decyzją związaną i rozstrzygającą jedynie o kwestii zwrotu należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej. W postępowaniu prowadzonym w trybie tych przepisów nie ma podstaw do badania sytuacji majątkowej dłużnika alimentacyjnego, bądź jego możliwości spłaty zobowiązania (tak m.in. w wyroku NSA z dnia 27 czerwca 2012 r, sygn. akt I OSK 60/12). W postępowaniu tym organ musi jedynie ustalić, czy została wydana decyzja ostateczna o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego i czy świadczenia te zostały wypłacone. Poczynienie pozytywnych ustaleń w tym zakresie oznacza, że organ ma obowiązek wydać decyzję nakazującą zwrot przez dłużnika alimentacyjnego wypłaconych na rzecz osoby uprawnionej świadczeń. Oznacza to, że ewentualne czynności dłużnika, związane ze spłatą należności wobec osoby uprawnionej, nie mają na gruncie tego przepisu znaczenia, jeśli świadczenie zostało wypłacone z funduszu. Przekonanie powyższe wzmacnia treść wspomnianego art. 27 ust. 2 ustawy, w którym także brak jest jakiegokolwiek odniesienia do faktu całkowitej lub częściowej spłaty zobowiązań w kontekście uprawnienia określonego w decyzji o przyznaniu świadczenia ( wyrok NSA z dnia 19 października 2011r I OSK 894/11 opubl. w CBOSA ). Znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy nie miał powołany przez skarżącego wyrok Sądu Rejonowego w C. z dnia [...]. pozbawiający tytuł wykonawczy w postaci ugody zawartej przed tym sądem w dniu 22 lipca 2003 r. wykonalności w zakresie ustalającym obowiązek alimentacyjny J. Ż. wobec jego dzieci za okres od 7 lipca 2003r. do dnia 30 czerwca 2008r. Wynika z niego tylko tyle, ze w okresie od 2003r. do końca czerwca 2008r. skarżący wypełniał swój obowiązek alimentacyjny wobec dzieci. W sprawie nie było kwestionowane, że decyzjami z dnia [...] r. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w R.-H. przyznał A.G. świadczenie z funduszu alimentacyjnego na rzecz P. Ż. w wysokości 300 zł miesięcznie, E. Ż. w wysokości 250 zł miesięcznie oraz P. Ż. w wysokości 350 zł miesięcznie na okres od 1 października 2013 r. do 30 września 2014 r. i kwoty te zostały uprawnionym wypłacone. Jest to wystarczająca przesłanka do orzeczenia o ich zwrocie. W takim stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) należało skargę oddalić.