II SA/Lu 869/21

WyrokWSA w Lublinie2022-03-01

Skład orzekający: Grażyna Pawlos - Janusz, Joanna Cylc - Malec, Marcin Małek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rolnikowi przysługuje świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z prowadzenia gospodarstwa rolnego i pracy w nim, w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką, jeśli gospodarstwo jest nadal prowadzone przez jego męża i przynosi dochody?
Ratio decidendi
Rolnikowi przysługuje świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z prowadzenia gospodarstwa rolnego i pracy w nim, jeśli złoży stosowne oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej. Fakt, że gospodarstwo jest nadal prowadzone przez małżonka i przynosi dochody, nie stanowi przeszkody w przyznaniu świadczenia, ponieważ przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych nie wymagają badania, kto prowadzi gospodarstwo ani jakie dochody ono generuje, a jedynie potwierdzenia zaprzestania prowadzenia działalności przez wnioskodawcę.
Stan faktyczny
Skarżąca R. K. wniosła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, błędnie powołując się na art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że choć przepis o wieku powstania niepełnosprawności jest nieaktualny, to skarżąca nie spełnia przesłanki rezygnacji z pracy zarobkowej, gdyż jej mąż nadal prowadzi gospodarstwo rolne i czerpie z niego dochody. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów, wskazując na błędną interpretację jej oświadczenia o zaprzestaniu pracy w gospodarstwie rolnym.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz decyzję Burmistrza J. L. z dnia [...] kwietnia 2021 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos - Janusz Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc - Malec Asesor sądowy Marcin Małek (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 marca 2022 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza J. L. z [...] kwietnia 2021 r. nr [...] Przedmiotem skargi R. K. (dalej jako "skarżąca" lub strona") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] września 2021 r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza J. L. z [...] kwietnia 2021 r. w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Kwestionowana decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Po rozpoznaniu wniosku strony, Burmistrz J. L. decyzją z [...] kwietnia 2021 r. działając na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 111 ze zm. - dalej w skrócie: "u.ś.r.") odmówił stronie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką – T. Ś.. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że stronie nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż zgodnie z treścią orzeczenia o niepełnosprawności nie można ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność osoby wymagającej opieki. Tym samym nie zostało zachowane kryterium wiekowe określone przepisem art. 17 ust. 1b u.ś.r. W odwołaniu od ww. decyzji strona zakwestionowała stanowisko organu wskazując, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. jest niezgodny z Konstytucją i narusza zasadę równości wobec prawa, co orzekł Trybunał Konstytucyjny. Tym samym oparcie decyzji na tym przepisie nie było dopuszczalne. Po rozpoznaniu tego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] września 2021 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W jej uzasadnieniu podniosło w pierwszej kolejności, że rzeczywiście konsekwencją wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 jest to, że strona może się ubiegać o świadczenie pielęgnacyjne bez względu na wiek powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Wbrew zatem stanowisku organu pierwszej instancji, okoliczność, że brak jest danych pozwalających na przyjęcie, że niepełnosprawność matki skarżącej powstała przed ukończeniem 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia, nie jest przeszkodą do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje niezależnie od momentu, kiedy powstała niepełnosprawność osoby wymagającej opieki. Kolegium stwierdziło jednak, że niezależnie od błędnego stanowiska Burmistrza, rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy ustalenia skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, odpowiada prawu. W pierwszej kolejności organ wskazał, że w sprawie spełnione zostały przesłanki pozytywne przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, tj. istniejąca niepełnosprawność osoby wymagającej opieki oraz sprawowanie opieki nad niepełnosprawną przez jej córkę. Jednakże aby strona mogła się skutecznie ubiegać o świadczenie pielęgnacyjne, to musi z pracy zarobkowej zrezygnować, albo zrezygnować z potencjalnej możliwości podjęcia zatrudnienia, celem pełnienia opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. W realiach niniejszej sprawy strona złożyła oświadczenie o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego albo wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym od [...] 2021 r. W złożonym odwołaniu wyjaśniła, że powierzchnia gospodarstwa rolnego wynosi 7,22 ha, a dopłaty bezpośrednie i płatności obszarowe pobiera jej maż. Odkąd zajmuje się niepełnosprawna matką plantacja malin i porzeczki (czerwonej i czarnej) zostały zlikwidowane, a na tym obszarze uprawiane jest zboże. Wskazując na powyższe organ zaznaczył, że ideą prześwięcającą ustawodawcy przy wprowadzeniu świadczenia pielęgnacyjnego było zrekompensowanie osobie uprawnionej do jego otrzymania utraty potencjalnych dochodów w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą niepełnosprawną i niemożliwością podjęcia działań w celu zapewnienia sobie źródeł utrzymania. Tymczasem rezygnacja z prowadzenia gospodarstwa rolnego nie spowodowała, że skarżąca utraciła jakiekolwiek dochody z gospodarstwa rolnego. Gospodarstwo to jest nadal prowadzone przez jej męża i dalej przynosi dochody jakie rodzina osiągała przed złożeniem przez skarżącą oświadczenia o rezygnacji z prowadzenia tego gospodarstwa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, skarżąca zarzucił Kolegium naruszenie: - art. 17b ust. 2 u.ś.r. poprzez jego niezastosowanie, gdyż skarżąca złożyła wyjaśnienie, które nie jest oświadczeniem w myśl ww. przepisu; - błędne ustalenie, że skarżąca nie zaprzestała pracy w gospodarstwie rolnym wobec konieczności sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawną matką i dalej osiąga dochód z tego gospodarstwa, co jest niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy, gdyż skarżąca na skutek sprawowania stałej codziennej opieki nad niepełnosprawną zaprzestała pracy a co za tym idzie pobierania dochodu z gospodarstwa rolnego i wbrew organowi rodzina skarżącej nie osiąga dochodu z gospodarstwa rolnego, co ma związek z bezpośrednim faktem zaprzestania pracy w gospodarstwie rolnym przez skarżącą. Powołując się na powyższy zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji i zasądzenie od organu administracji na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że Kolegium dokonało nadinterpretacji złożonego w dniu 30 lipca 2021 r. pisma zatytułowanego "wyjaśnienie", z którego wyprowadziło błędne wnioski, że pomimo zaprzestania pracy w gospodarstwie rolnym - rodzina skarżącej w dalszym ciągu osiąga dochód z gospodarstwa rolnego - a contrario nie utraciła dochodu. W złożonym wyjaśnieniu skarżąca wskazała natomiast, że w związku z opieką nad niepełnosprawną matką zaprzestała pracy w gospodarstwie rolnym. Wcześniej wykonywała zaś prace polegającą na prowadzeniu plantacji malin, plantacji porzeczki czarnej i czerwonej, plantacji aronii oraz prowadzeniu sadu. Wszystkie te prace związane były oprócz zbioru owoców, z niezbędnymi pracami koniecznymi do utrzymania plantacji i finalnego zbioru owoców. Z prowadzenia gospodarstwa rolnego skarżąca otrzymywała dochód, który pozwalał jej na przeżycie. Zgodnie natomiast z art. 17b ust. 2 u.ś.r. zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego lub zaprzestanie wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, potwierdza się stosownym oświadczeniem złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Takie oświadczenie nie zostało odebrane od skarżącej, a organ pomimo to wydał niekorzystną decyzję. Na zakończenie skarżąca oświadczyła, że na skutek zaprzestania pracy w gospodarstwie rolnym utraciła dochód. Takiego dochodu nie uzyskuje również rodzina skarżącej. Działalność rolnicza w gospodarstwie polega tylko na corocznym przeoraniu gruntu. Nie ma mowy o jakimkolwiek dochodzie, czy to dla skarżącej czy jej rodziny. Fakt ten ma ścisły związek z zaprzestaniem pracy w gospodarstwie rolnym przez skarżącą. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie, jak również rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji nie odpowiadają prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022.329, dalej "P.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia. Przedmiotem żądania skarżącej, wyrażonego w jej wniosku wszczynającym postępowanie administracyjne było przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną matką - T. Ś.. Wniosek ten podlegał zatem rozpatrzeniu w oparciu o przepisy przywoływanej w części historycznej niniejszego uzasadnienia u.ś.r. Na wstępie Sąd podkreśla, że nie budzi żadnych wątpliwości prawidłowość stanowiska Kolegium dotyczącego zastosowania art. 17 ust. 1b u.ś.r. w stanie faktycznym kontrolowanej sprawy. Zasadnie bowiem Kolegium uznało, że nie może stanowić podstawy odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego ww. przepis, którego niezgodność z konstytucyjną zasadą równości została stwierdzona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. K 38/13. Kwestia ta, jako już utrwalona w orzecznictwie nie wymaga szerszego omówienia, a przedstawione przez organ odwoławczy wywody i wnioski jej dotyczące są właściwe i Sąd podziela takie właśnie stanowisko. Pomimo, że trafnie zauważyło Kolegium powyższe kwestie, to błędem było utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Kolegium uznało bowiem, że istnieją inne okoliczności wykluczające przyznanie skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką, jaką sprawuje nad niepełnosprawną matką. Mianowicie - jego zdaniem - przeszkodą w przyznaniu wnioskowanego świadczenia jest brak pozytywnej przesłanki przyznania wnioskowanego świadczenia, a mianowicie rezygnacji z zatrudnienia. Odnosząc się do znajdującego się w aktach oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia działalności rolniczej organ wskazał, że celem świadczenia pielęgnacyjnego jest zrekompensowanie osobie opiekuna utraty potencjalnych dochodów w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą niepełnosprawną i niemożliwością podjęcia działań w celu zapewnienia sobie źródeł utrzymania. Zdaniem Kolegium, mająca w sprawie rezygnacja z prowadzenia gospodarstwa rolnego nie spowodowała natomiast, że skarżąca utraciła jakiekolwiek dochody z gospodarstwa rolnego. Jak wskazało, gospodarstwo to jest nadal prowadzone przez jej męża i dalej przynosi dochody jakie rodzina osiągała przed złożeniem przez skarżącą oświadczenia o rezygnacji z prowadzenia tego gospodarstwa. Z tak wyrażonym stanowiskiem nie sposób się zgodzić. Istotą sporu w sprawie jest zatem rozstrzygnięcie zagadnienia czy w świetle przepisów u.ś.r. wnoszącej skargę, będącej rolnikiem, który zrezygnował z prowadzenia i pracy w gospodarstwie rolnym przysługuje świadczenie pielęgnacyjne w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką. W sprawie bezsporne jest, że matka skarżącej legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności przyznanym jej do dnia [...] grudnia 2022 r. Nie jest również kwestionowane, że opiekę nad matką sprawuje wyłącznie skarżąca, i że opieka ta wykonywana jest w sposób prawidłowy. W związku z tak zakreślonym przedmiotem sporu rozpocząć należy od przywołania art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. który stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny (...) - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (...)". Zgodnie natomiast z art. 17b ust. 1 i 2 u.ś.r. w przypadku, gdy o świadczenia, o których mowa w art. 16a i art. 17 ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników bądź domownicy, świadczenia te przysługują odpowiednio: 1) rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego; 2) małżonkom rolników lub domownikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nich pracy w gospodarstwie rolnym. Zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego lub zaprzestanie wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, o których mowa w ust. 1, potwierdza się stosownym oświadczeniem złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.". Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. W tym miejscu należy podkreślić, że art. 17b u.ś.r. został dodany ustawą z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustalaniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2014 r., poz. 567), która weszła w życie z dniem 15 maja 2014 r., czyniąc tym samym nieaktualnym uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 grudnia 2012 r., I OPS 5/12, która dyskwalifikowała rolnika jako podmiot uprawniony do pobierania przedmiotowego świadczenia. W aktualnym stanie prawnym możliwe jest więc uzyskanie przez rolnika świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Treść przytoczonych powyżej i obowiązujących przepisów wyraźnie wyklucza wszelkie rozważania na temat tego kto zamiast wnioskodawcy prowadzi gospodarstwo rolne i jakie osiąga z tego tytułu dochody i czy dochody te stanowią źródło utrzymania wnioskodawcy jako nie mające doniosłości prawnej (nie mające znaczenia) dla przyznania rolnikowi świadczenia pielęgnacyjnego. Jak już wspomniano w niniejszej sprawie ustalono ponad wszelką wątpliwość, że matka skarżącej legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności jest w stanie zdrowia uniemożliwiającym samodzielną egzystencję i bezwzględnie wymaga stałej opieki innej osoby. Ustalono także, że skarżąca rzeczywiście świadczy matce niezbędną opiekę i z powodu tej opieki nie jest w stanie wykonywać żadnej pracy zawodowej w tym w dalszym ciągu prowadzić gospodarstwa rolnego. Z akt wynika także, że we wniosku o świadczenie pielęgnacyjne skarżąca zawarła w formie przewidzianej prawem oświadczenie o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego (k. 12 verte akt sprawy). Powyższe ustalenia wyczerpują przesłanki zawarte w przytoczonych wyżej przepisach art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17b ust. 1 i ust. 2 u.ś.r., co powoduje stwierdzenie Sądu, iż organ odwoławczy przy wydaniu zaskarżonej decyzji naruszył wskazane wyżej przepisy. Sąd podkreśla, że w powyższym zakresie podziela w pełni stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyrokach z 13 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 905/14: "Samo posiadanie lub własność gospodarstwa nie mogą być kwalifikowane jako jego prowadzenie, jeżeli nie wiąże się z nimi wykonywanie określonej działalności rolniczej. Wniosek taki wynika wprost z legalnej definicji "rolnika" w art. 6 pkt 1 ustawy z 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, która posiadanie lub własność gospodarstwa sytuuje jako jeden z elementów pojęcia rolnika, jak i - na przykład - z domniemania zawartego w art. 38 pkt 1, sprowadzającego się do stwierdzenia, że właściciel gruntów prowadzi działalność rolniczą. Nie ma wątpliwości, że domniemanie takie nie byłoby potrzebne, gdyby sama własność gospodarstwa wystarczała do uznania właściciela za rolnika" oraz z 5 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 980/14 (opubl. LEX nr 1990007): "Zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego lub zaprzestanie wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, o których mowa w ust. 1 art. 17b u.ś.r., potwierdza się stosownym oświadczeniem złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań". W tym ostatnim wyroku Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że nie może również ujść uwadze, to, iż po podjęciu przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego uchwały z dnia 11 grudnia 2012 r. I OPS 5/12 ustawa o świadczeniach rodzinnych była wielokrotnie nowelizowana. Zaznaczono także, że w sprawie zgodności z Konstytucją RP przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych orzekał również Trybunał Konstytucyjny (wyrok z 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 i wyrok z 18 listopada 2014 r. sygn. akt SK 7/11). Przywołane nowelizacje, które uwzględniały również orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, dążyły do uwzględnienia standardów konstytucyjnych, określonych w art. 32 ust. 1 i art. 71 ust. 1 Konstytucji (dobro rodziny, zasada równości wobec prawa). Ustawodawca zatem zrealizował postulaty - także społeczne - i wprowadził do ustawy o świadczeniach rodzinnych regulacje dotyczące zasad i trybu przyznawania świadczeń osobom będącym rolnikami, ich małżonkom i domownikom (art. 17b u.ś.r.), a które dotychczas pozbawione były możliwości ubiegania się o takie świadczenia. Podsumowując, w aktualnym porządku prawnym ciężar dowodu wykazania zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego ciąży na rolniku. Ustawodawca ściśle określił, jaki rodzaj dowodu będzie służyć temu celowi. Takim środkiem dowodowym, podlegającym ocenie na zasadach ogólnych, jest oświadczenie składane w trybie art. 17b ust. 2 u.ś.r. Oświadczenie winno wskazywać na całkowite zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego czy wykonywania w nim pracy. Zakres oświadczenia winien być zgodny z zakresem przewidzianym w art. 17b ust. 2 u.ś.r. i oświadczenie winno być złożone w przewidzianej przez przepisy formie, aby mogło być uwzględnione przez organy orzekające w sprawie. Przy czym co do zasady nie ma obowiązku badania treści tego oświadczenia (tj. co do faktów) przez organy orzekające w sprawie, co jednak nie wyklucza możliwości oceny prawdziwości oświadczenia jako dowodu w sprawie. Ocena ta powinna się przy tym odbywać z poszanowaniem ogólnych reguł swobodnej oceny dowodów, tym bardziej że oświadczenie jest składane właśnie pod rygorem odpowiedzialności karnej. Odpowiedzialność za złożenie oświadczenia przerzucana jest na osobę, która dane oświadczenie składa. W sytuacji gdy strona postępowania administracyjnego złoży nieprawdziwe oświadczenie zawierające klauzulę, że jest świadoma odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, może podlegać odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 k.k. Zgodnie z art. 233 § 1 k.k., kto, składając zeznanie mające służyć za dowód w postępowaniu sądowym lub w innym postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy, zeznaje nieprawdę lub zataja prawdę, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. Przepis ten stosuje się odpowiednio do osoby, która składa fałszywe oświadczenie, jeżeli przepis ustawy przewiduje możliwość odebrania oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej (art. 233 § 6 k.k.). To z kolei po stronie organu, w sytuacji np. powzięcia informacji o braku zaprzestania przez rolnika prowadzenia gospodarstwa rolnego, może powodować obowiązek, o którym mowa w art. 304 § 2 k.p.k., tj. zawiadomienia prokuratury lub Policji. Instytucje państwowe i samorządowe, które w związku ze swą działalnością dowiedziały się bowiem o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu, są obowiązane niezwłocznie zawiadomić o tym prokuratora lub Policję oraz przedsięwziąć niezbędne czynności do czasu przybycia organu powołanego do ścigania przestępstw lub do czasu wydania przez ten organ stosownego zarządzenia, aby nie dopuścić do zatarcia śladów i dowodów przestępstwa. (e- komentarz do art. 17b u.ś.r. Małysa-Sulińska Katarzyna(red.) Kawecka Anna, Sapeta Joanna). W świetle przedstawionej treści art. 17b u.ś.r. i jego wykładni za bezzasadne należało ocenić stanowisko Kolegium odnośnie konieczności uwzględnienia kto aktualnie prowadzi gospodarstwo i jakie przynosi dochody. Jednocześnie organ nie wykazał by istniały jakiekolwiek wątpliwości odnośnie prawdziwości złożonego przez skarżącą oświadczenia. Twierdzenia skarżącej odnośnie zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego nie były przez organ bowiem w żaden sposób weryfikowane. Jak natomiast wskazano warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest złożenie oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia tego gospodarstwa, pod rygorem odpowiedzialności za składanie fałszywych zeznań. Zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego celem sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny stanowi o spełnieniu przesłanki "rezygnacji", z którą u.ś.r. wiąże przyznanie przedmiotowego świadczenia. Mając na względzie powyżej przedstawioną argumentację Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji jako wydane z naruszeniem wyżej wskazanych przepisów prawa materialnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 135 P.p.s.a. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ orzekający będzie miał na uwadze przedstawione w niniejszym wyroku stanowisko Sądu. Przedmiotowa skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 ww. ustawy, a to z uwagi na wniosek organu o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym i brak sprzeciwu strony skarżącej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło