II SA/Lu 886/15

WyrokWSA w Lublinie2016-02-25

Skład orzekający: Jerzy Dudek, Maria Wieczorek-Zalewska, Bogusław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rozbudowa istniejącego budynku mieszkalnego, polegająca na dobudowaniu trzech murowanych pomieszczeń, stanowi budowę wymagającą pozwolenia na budowę, czy też remont, który nie wymaga takiego pozwolenia?
Ratio decidendi
Rozbudowa istniejącego budynku mieszkalnego o dodatkowe pomieszczenia, która prowadzi do zmiany jego charakterystycznych parametrów (kubatury, powierzchni zabudowy), stanowi budowę w rozumieniu Prawa budowlanego i wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Wymiana drewnianych ścian na murowane, prowadząca do powstania nowego obiektu budowlanego, nie może być uznana za remont. W przypadku samowoli budowlanej, organ administracji ma obowiązek przeprowadzić postępowanie legalizacyjne, a następnie, w przypadku braku przedłożenia wymaganych dokumentów, wydać decyzję o nakazie rozbiórki. Decyzja ta powinna być adresowana do podmiotu, który posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co wymaga uprzedniego wyjaśnienia stanu prawnego nieruchomości i aktualnego właściciela.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki trzech pomieszczeń dobudowanych do budynku mieszkalnego przez M. Z. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organy nadzoru budowlanego uznały, że roboty te stanowiły samowolę budowlaną, ponieważ nastąpiły po 2005 roku, a nie w latach 70-tych, jak twierdziła skarżąca. Mimo argumentacji skarżącej, że dobudowa od strony zachodniej stanowiła budynek gospodarczy związany z produkcją rolną lub remont, sąd uznał, że roboty te stanowiły rozbudowę budynku mieszkalnego, wymagającą pozwolenia na budowę. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na konieczność ponownego ustalenia właściciela nieruchomości i adresata nakazu rozbiórki.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., a także postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz M. Z. kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska,, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Bartłomiej Pastucha, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 lutego 2016 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., znak: [...], a także postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., znak: [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz M. Z. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...]. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. wpłynął wniosek A. M. o dokonanie kontroli legalności rozbudowy w 2009r. przez M. Z. budynku mieszkalnego na jego działce nr [...] położonej w miejscowości C., na którą nie wyrażał zgody. Stosownie do decyzji Starosty L. z dnia [...]. o pozwoleniu M. Z. na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] w miejscowości C., rozbudowany budynek był przeznaczony do rozbiórki. Wnioskodawca oświadczył, że jako właściciel działki nie wyraża zgody na pozostawienie rozbudowy, nie jest również zainteresowany legalizacją robót wykonanych wbrew jego woli. W toku postępowania ustalono, że przedmiotowy budynek został wybudowany na podstawie decyzji Prezydium Powiatowej Rady N. w L. z dnia [...]. udzielającej M. Z. pozwolenia na budowę murowanego budynku mieszkalnego. W ostatnich 5-7 latach budynek został rozbudowany o dodatkowe pomieszczenia od strony wschodniej o wymiarach 4,86m x 2,84m i wysokość od 2,10 do 2,40m, od strony północnej o wymiarach 1,10m x 2,37m, wysokość od 2,40m do 2,10 m, i od strony zachodniej o wymiarach 8,08m x 4,05m i wysokość ok. 2,10m. Część rozbudowana jest murowana, zaś część podstawowa budynku mieszkalnego jest drewniana, oblicowana cegłą. Wymiary starej części budynku mieszkalnego ( części podstawowej obiektu ) przedstawione na szkicu sytuacyjnym wynoszą 4,47m x ( 4,86m + 0,85m ) . Na rozbudowę M. Z. nie przedstawiła żadnych dokumentów. Stwierdziła natomiast, że pomieszczenia od strony wschodniej i północnej zostały dobudowane w 2000r., zaś pomieszczenie od strony zachodniej dobudowano w 2003r. W tej sytuacji organ uznał, że roboty budowlane związane z rozbudową budynku zostały wykonane bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, naruszając tym samym art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, stąd zastosowanie miał tryb określony w art. 48 prawa budowlanego. Postanowieniem z dnia [...]. organ na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 tej ustawy wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z rozbudową budynku nałożył na M. Z. obowiązek dostarczenia do PINB w L. w terminie, do [...]. zaświadczenia Wójta Gminy [...] o zgodności prowadzonej budowy z przepisami o planowaniu przestrzennym i ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania gminy [...], oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, czterech egzemplarzy projektu budowlanego części budynku objętego postępowaniem, sporządzonego zgodnie z treścią art. 20 ust. 2 Prawa budowlanego, wykonanego i sprawdzonego przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane i wpisane na listę członków właściwej Izby [...] Zawodowego z potwierdzeniem tego zaświadczeniem wydanym przez tę Izbę. Wobec nie złożenia wymaganych dokumentów w wyznaczonym terminie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. decyzją z dnia [...]. na podstawie art. 48 ust.1 prawa budowlanego nakazał M. Z. rozbiórkę wspomnianych trzech pomieszczeń. Po rozpoznaniu odwołania inwestorki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...], decyzję organu I instancji utrzymał w mocy. Również zdaniem organu odwoławczego rozbudowa starego budynku mieszkalnego o trzy murowane pomieszczenia nastąpiła w sposób samowolny z naruszeniem art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Nie dano jednak wiary zeznaniom świadków, według których rozbudowa miała miejsce w latach 2000-2003, uznając, że była prowadzona około 2009r. Potwierdza to nie tylko oświadczenie właściciela nieruchomości, ale również kserokopia mapy geodezyjnej z dnia [...]., przedstawiającej m. in. istniejący na działce nr ewid.[...] i 163/14 stan zabudowy w porównaniu do wykazanego stanu zabudowy przedstawionego na mapie geodezyjnej z dnia [...]. Z porównania map wynika, że w 2005r. nie ma uwidocznienia rozbudowanej części budynku mieszkalnego, co wskazywałoby, że rozbudowa nastąpiła po 2005r., a więc w okresie wskazywanym przez A. M., czyli około 2009r. Uwaga ta dotyczy także pomieszczenia o wymiarach 8,08m x 4,05m, określanego przez stronę jako budynek gospodarczy, związany z produkcją rolną i uzupełniający zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej o powierzchni zabudowy do 35m2 przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80m, o jakim stanowi art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy, a który miałby istnieć, tak jak budynek mieszkalny, już w latach 70- tych ubiegłego wieku. Poza tym, zdaniem organu pomieszczenie to nie służy do przechowywania materiałów, narzędzi, środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych, jak też jego rozpiętość konstrukcji przekracza wartość 4,8m. Pomieszczenia stanowią rozbudowę budynku mieszkalnego i nie można uznać, aby jedno z tych pomieszczeń stanowiło odrębny budynek gospodarczy, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego . Fakt ten potwierdza wykonana w 2012r. modernizacja ewidencji gruntów i budynków przeprowadzona przez Starostwo Powiatowe w L. Wydział Geodezji. Wprawdzie według organu od strony zachodniej istniała przybudówka o wymiarach ok. 2m x 4m, co potwierdza mapa geodezyjna sporządzona [...]., jednak obecnie od tej strony istnieje dobudowane zupełnie inne, nowe pomieszczenie o zmienionych znacznie parametrach, wykonane w konstrukcji murowanej i o innych wymiarach zewnętrznych. Zdaniem organu prawidłowo zatem zastosowano tryb określony w art. 48 prawa budowlanego, który dotyczy budowy obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ wyjaśnił, że w świetle art. 3 pkt 6 powołanej ustawy - budowa oznacza wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę i nadbudowę obiektu budowlanego. Rozbudowa ma miejsce wówczas, gdy nastąpiła zmiana charakterystycznych parametrów istniejącego obiektu budowlanego, jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość czy liczba kondygnacji. W niniejszej sprawie została zmieniona ( zwiększona ) dotychczasowa kubatura budynku i powierzchnia zabudowy, co powoduje, iż zrealizowane roboty budowlane należało uznać za rozbudowę. W takim przypadku organ był zobowiązany do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, czego efektem było postanowienie o wezwaniu inwestorki do złożenia stosownych dokumentów. Zobowiązana nie przedłożyła ich w wyznaczonym terminie, wobec powyższego stosownie do art. 48 ust. 4 wspomnianej ustawy stosuje się przepis ust. 1 nakazujący w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. Z. wskazała, że pomieszczenie o wymiarach 8,08m x 4,05m stanowiło budynek gospodarczy związany z produkcją rolną dobudowany do domu jeszcze w latach siedemdziesiątych. Pierwotnie budynek ten wykonany był z materiału drewnianego, który sukcesywnie w ramach poszczególnych prac remontowych był zastępowany bloczkami gazobetonu oraz cegłami, co jednak zostało pominięte przez organy nadzoru budowlanego. Tymczasem zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1) Prawa budowanego z 1994r. w jego pierwotnym brzmieniu pozwolenia na budowę nie wymagała budowa parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2 przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80m związanych z produkcją rolną, uzupełniających istniejącą zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej. Na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 2) ustawy pozwolenie takie nie było też wymagane na remont istniejących obiektów budowlanych. Zdaniem skarżącej w przytoczonych przepisach nie ma mowy o tym, że budynek taki ma być "wolnostojący", zapis taki dotyczy jedynie budynków gospodarczych innych niż te, które są związane z produkcją rolną. Zdaniem skarżącej z istoty rzeczy prace remontowe mogą polegać tylko na odnowieniu powierzchni malarskich i polepszeniu wizualizacji obiektu budowlanego, bądź na gruntownym odnowieniu substancji architektonicznej budynku, łącznie z częściową rozbiórką przegniłych i rozpadających się elementów drewnianych i zastąpieniu ich innymi - trwalszymi materiałami budowlanymi, co wystąpiło w przedmiotowej sprawie. Materiały budowlane na które w tamtym okresie dostawało się przydział za pośrednictwem organów administracyjnych, nikt kto budował w tamtych latach nie mógł więc użyć cementu, wapna i desek bez stosownych zgłoszeń i uzyskania przydziałów. Dlatego niezrozumiałe jest uznanie tej części dobudowy do budynku mieszkalnego za samowolę budowlaną. Odpowiadając na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Argumentacja zaprezentowana w skardze nie zasługuje na uwzględnienie. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, wbrew opinii skarżącej, daje jednoznaczne podstawy do akceptacji stanowiska organów nadzoru budowlanego, zarówno co do daty wykonania robót budowlanych, jak i ich kwalifikacji. Dysponując wnioskiem A. M. oraz złożoną mapą geodezyjną z 2005r., obrazującą stan zabudowy działek [...], oraz porównując ją z zawartością mapy geodezyjnej z [...]. z inwentaryzacji powykonawczej budynku gospodarczego położonego na działkach nr [...] i zeznaniami powołanych w sprawie świadków, organ prawidłowo wywiódł, że przedmiotowe roboty miały miejsce pomiędzy 2005, a 2012r., kiedy to nowe pomieszczenia były już naniesione na mapę. Powodem takiej oceny jest również niewiarygodność składanych oświadczeń przez skarżącą, która podczas oględzin, jakie miały miejsce w dniu [...] najpierw stwierdziła, że podstawowy budynek rozbudowano w ostatnich 5-7 latach, następnie zaś wskazała na datę 2000r., jako czas dobudowy pomieszczeń od strony północnej i wschodniej, oraz 2003r. jako datę dobudowy od strony zachodniej. Z kolei według skargi dobudowa od tej strony miała miejsce w latach 70-tych XX wieku, czego z kolei nie potwierdzili świadkowie, wskazując na lata 2001-2003. W tej sytuacji nie było dowolne przyjęcie przez organ daty robót na rok 2009, konsekwentnie zresztą podtrzymywanej przez wnioskodawcę. Zgodzić należy się również z oceną, że roboty budowlane polegające na dobudowie do już istniejącego budynku mieszkalnego trzech pomieszczeń, szczegółowo opisanych w decyzjach, wpisywały się w pojęcie budowy, jakim posługuje się art. 3 pkt. 6 ustawy z dnia [...]. Prawo budowlane ( tekst jedn. Dz. U z 2013r. poz.1409 ze zmianami ), według którego przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę i nadbudowę obiektu budowlanego. Bez wątpienia w ten sposób doszło do rozbudowy już istniejącego budynku mieszkalnego, co polegało na powiększeniu jego gabarytów i kubatury. Słusznie w tej sytuacji zwrócono uwagę na naruszenie przez skarżącą obowiązującej w dacie budowy dyspozycji art. 28 ust. 1 ustawy, według którego roboty budowlane można było rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Jeśli chodzi o rozbudowę budynku od strony wschodniej i północnej również skarżąca zdaje się nie kwestionować takiej oceny. Zastrzeżenia jej zdaniem budzi natomiast przekonanie o konieczności uzyskania pozwolenia na budowę rozbudowy od strony zachodniej. Jednak i w tym zakresie przeprowadzona w skardze analiza skarżącej, mając prowadzić do takiego wniosku, nie może znaleźć poparcia. Rzeczywiście stosownie do powołanego w skardze przepisu art. 29 ust.1 pkt.1 lit b) prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymagała budowa parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35m˛, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,8m związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej. Nie ulega wątpliwości, że warunkiem stosowania tego przepisu jest jednoczesne i łączne spełnienie wszystkich wymienionych w nim przesłanek. Wprawdzie pojęcie obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną nie zostało w ustawie zdefiniowane, to jednak przyjmuje się, że powyższe pojęcie odpowiada pojęciu budowali rolniczych zdefiniowanemu w § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z [...]. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie ( tekst jedn. Dz. U z 2014r. poz. 81 ). Zgodnie z tym przepisem budowle rolnicze to budowle dla potrzeb rolnictwa i przechowalnictwa produktów rolnych, w szczególności takie jak: zamknięte zbiorniki na płynne odchody zwierzęce, płyty do składowania obornika, silosy na kiszonki, silosy na zboże i pasze, komory fermentacyjne i zbiorniki gazu rolniczego ( Prawo budowlane – Komentarz pod redakcją A. G. W.. LexisNexis Wyd. 2 W. 2014. str. 295 ). Bez potrzeby badania pozostałych przesłanek, oczywiste jest, że rozbudowę budynku mieszkalnego nie sposób zaliczyć do wspomnianej wyżej kategorii budowli, co przesądza o nietrafności prezentowanego w skardze wywodu. Równie bezpodstawne jest postrzeganie rozbudowy budynku w tej części w kategorii remontu już istniejącego wcześniej budynku gospodarczego. Pomijając już, że nie ma żadnych dowodów potwierdzających budowę budynku w latach 70-tych XX wieku, jak chce skarżąca, nie można zaliczyć do remontu robót polegających na sukcesywnym zastępowaniu drewna, z jakiego pierwotnie miałby zostać wykonany budynek, bloczkami gazobetonu oraz cegłami. Wniosek taki znajduje umocowanie w definicji remontu, jakim posługuje się art. 3 pkt 8 prawa budowlanego, według której oznacza to wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych, niż użyto w stanie pierwotnym. W tym przypadku nie tylko brak jest elementu odtworzenia stanu pierwotnego, co już wyklucza możliwość akceptacji robót jako remontu, ale jasne jest też, że wymiana ścian drewnianych na ściany murowane doprowadziła do zmiany dotychczasowej konstrukcji budynku. Uzasadnione jest zatem przekonanie, że w istocie wykonano nowy obiekt budowlany. Również Naczelny Sąd Administracyjny wyraźnie stwierdził, że jeśli roboty budowlane polegają na wykonaniu faktycznie nowego obiektu budowlanego, choćby z wykorzystaniem elementów konstrukcyjnych po innym obiekcie budowlanym, poprzednio istniejącym w tym samym miejscu, inwestor dokonuje budowy, a nie remontu (por. wyrok NSA z dnia [...] r., sygn. akt SA/Bk 852/00, ONSA 2002/2/85). Z kolei w wyroku z dnia [...] r., ( II OSK 281/11 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych ) NSA stwierdził, że nie może być rozumiana jako remont wymiana wszystkich lub prawie wszystkich elementów budynku i ponowne wzniesienie obiektu o większych wymiarach, przy zastosowaniu nowych materiałów budowlanych. Z ustalonego stanu faktycznego sprawy oraz z obowiązujących przepisów prawa jednoznacznie wynika zatem, że przedmiotowa rozbudowa budynku powstała w warunkach samowoli budowlanej, tj. bez wymaganego przepisami prawa pozwolenia na budowę. W takiej sytuacji, jak słusznie zaznaczono w zaskarżonej decyzji, znajduje zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego. Trafnie przyjęto również, że aktualnie przepisy tej ustawy przewidują w pierwszej kolejności przeprowadzenie procedury legalizacyjnej, stąd też zastosowano tryb wynikający z art. 48 ust.2 ustawy, a wobec nie wykonania obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia [...]. w oparciu o art. 48 ust. 4 i art. 48 ust.1 nakazano rozbiórkę przedmiotowej rozbudowy. Zwrócić należy jednak uwagę, że na tle ustalonych w sprawie okoliczności wątpliwości budzi wskazanie adresata rozbiórki, a w konsekwencji także podmiotu w stosunku do którego zastosowano postępowanie legalizacyjne. Zgodnie z art. 52 prawa budowlanego zobowiązanym do dokonania na swój koszt czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51 jest inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Taką też kolejność przyjął organ, wskazując skarżącą jako inwestora i zobowiązując ją do wykonania rozbiórki. Również w orzecznictwie sądowym nie budzi wątpliwości, że w pierwszej kolejności nakaz rozbiórki winien być adresowany do inwestora, ale dotyczy to tylko takiego inwestora, który legitymuje się tytułem prawnym do obiektu. Zatem nie można orzec nakazu rozbiórki adresując go do inwestora, jeśli w dacie orzekania nie posiada on takich uprawnień do władania obiektem budowlanym, które pozwoliłyby mu na wykonanie nakazu ( tak w wyrokach NSA z dnia [...] r., II OSK 338/11 i podane tam orzecznictwo, [...]. II OSK 2739/13 [...]. II OSK 2851/12 , [...]. II OSK 1746/12 por. jednak pogląd odmienny wyrażony w wyroku z dnia [...]. II OSK 1924/13 wszystkie opubl. w CBOSA ). Zdaniem sądu wybór spośród adresatów decyzji wymienionych w treści art. 52 ustawy, w tym decyzji o nakazie rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 prawa budowlanego, jest uzależniony nie tylko od kolejności podmiotów wymienionych w jego treści, ale również od możliwości realizacji przez ten podmiot nałożonych na niego obowiązków, a więc wykonalności samej decyzji w konkretnych okolicznościach danej sprawy. W sytuacji bowiem, gdy inwestor nie posiada prawa do dysponowania obiektem i nieruchomością na cele budowlane nałożenie na niego obowiązku doprowadzenia tego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem lub nakazanie rozbiórki mogłoby okazać się niewykonalne. Inwestor nie miałby bowiem żadnych własnych praw do zabudowanej nieruchomości, a właściciel nie byłby związany tą decyzją. Należy więc w każdej sprawie przed wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego, lub nakazie wykonania innych robót budowlanych, wyjaśnić, kto aktualnie posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane – uprawnienia do wykonywania robót budowlanych w rozumieniu art. 3 pkt 11 prawa budowlanego. W rozpoznawanej sprawie składający zawiadomienie A. M. stwierdził, że działka [...], na której znajduje się rozbudowany budynek stanowi jego własność. Posadowienie budynku na tej działce potwierdzono również podczas oględzin, jakie miały miejsce [...]. i w taki też sposób określono przedmiot postępowania w zawiadomieniu o jego wszczęciu. Jednak już w decyzji organu I instancji określono położenie przedmiotowego budynku na działkach [...] W piśmie z dnia [...]. skarżąca wnosiła z kolei o odroczenie postępowania do czasu wznowienia granic działki. Jeśli wziąć pod uwagę, że przedmiotowy budynek został wybudowany w 1970r. na podstawie pozwolenia na budowę udzielonego M. Z., natomiast w pozwoleniu na budowę z [...]., również udzielonego skarżącej na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce [...], jednak z obowiązkiem rozbiórki starego budynku mieszkalnego, jak utrzymuje uczestnik, którego dotyczy rozbudowa, należało przede wszystkim ustalić, jakie jest usytuowanie budynku i kto jest właścicielem działek na których się znajduje. Jeśli doszło do zbycia nieruchomości na której poprzedni właściciel samowolnie wybudował obiekt budowlany, a następnie przeniósł własność nieruchomości wraz z zabudową na inną osobę, adresatem nakazu rozbiórki, a wcześniej postępowania legalizacyjnego powinien być aktualny właściciel. W takim przypadku strony wchodzić mogą oczywiście na drogę sporów o charakterze cywilnym, ale dla rozpoznania sprawy nakazu wykonania rozbiórki nałożonego na obecnego właściciela kwestia ta nie ma znaczenia. W wyroku z dnia [...]. ( II OSK 573/13 opubl. w CBOSA ) Naczelny Sąd Administracyjny za wyjątek od tej zasady uznał natomiast sytuację, w której inwestor wykonał roboty budowlane bez wiedzy właściciela lub wbrew jego woli ( powołano się na wspomniany już komentarz do prawa budowlanego s. 696). Wprawdzie z zawiadomienia A. M. wynika, że nie wyrażał zgody na rozbudowę budynku, to jednak złożenie zawiadomienia po 5 latach od rozbudowy budynku, której datę sam przecież wskazywał, powinno zmusić organ do jednoznacznej weryfikacji tej wiadomości, tym bardziej, ze brak jest informacji od kiedy stał się właścicielem działki [...] Jedynie na rozprawie w dniu [...]. skarżąca potwierdziła nabycie przez niego działki w latach 80- tych. Z kolei w wyroku z dnia [...]. ( II OSK 1234/08, opubl. w CBOSA ) NSA dopuścił możliwość nałożenia obowiązku rozbiórki na inwestora również w sytuacji, gdy organ administracji publicznej nie jest w stanie ustalić w sposób pewny osoby właściciela nieruchomości, na której wybudowano obiekt. Nieuregulowany stan prawny własności nieruchomości nie może bowiem chronić sprawcy samowoli budowlanej od konsekwencji administracyjnych z tego powodu ( por. także wyrok z dnia [...]. II OSK 1924/13 opubl. w CBOSA). Rozpoznając sprawę ponownie organ ustali, kto był właścicielem nieruchomości 163/4 w dacie rozbudowy, w jakich okolicznościach i w jakiej dacie A. M. stal się właścicielem działki i czy wówczas była już zabudowana, czy przedmiotowy budynek znajduje się również na działce 163/14 i czy istnieje spór co do przebiegu granicy. Zweryfikuje również twierdzenie uczestnika o braku zgody na rozbudowę budynku. Stosownie do poczynionych ustaleń organ rozstrzygnie sprawę z uwzględnieniem powyższych uwag. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit.a) i c) ustawy dnia [...]. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz. U z 2012r. poz. 270 ze zmianami ) należało uchylić zarówno zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz postanowienie tego organu z dnia [...]. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 wspomnianej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło