II SA/Lu 899/13

PostanowienieWSA w Lublinie2014-03-10

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która posiada zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i stałe dochody pokrywające wydatki związane z utrzymaniem koniecznym, można przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która posiada zaspokojone potrzeby mieszkaniowe oraz stałe dochody pokrywające wydatki związane ze stałymi miesięcznymi kosztami utrzymania koniecznego, nie można przyznać prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jednakże, jeśli poniesienie kosztów sądowych wraz z kosztami ustanowienia adwokata spowodowałoby uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając od opłat sądowych, ale odmawiając ustanowienia adwokata, jeśli jego koszt nie jest na tyle wysoki, by uniemożliwić pokrycie kosztów zakupu żywności.
Stan faktyczny
Strona skarżąca A. S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Skarżąca uzasadniła wniosek posiadanymi dochodami z emerytury oraz kosztami utrzymania domu i mieszkania, a także chorobami i koniecznością ponoszenia wydatków na leki i dojazdy do lekarzy. Referendarz sądowy ocenił, że skarżąca posiada zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i dochody pokrywające koszty utrzymania koniecznego, co wyklucza przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Rozstrzygnięcie
I. Przyznano A. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od opłat sądowych; II. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie adwokata).

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Wojewody z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego p o s t a n a w i a I. przyznać A. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od opłat sądowych; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Strona skarżąca, w zakreślonym terminie (data stempla pocztowego), na urzędowym formularzu symbol PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadniła tym, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, utrzymuje się z emerytury w kwocie [...] złotych netto i jest właścicielką domu, którego budowa się nie zakończyła oraz mieszkania o powierzchni [...] m2. Strona skarżąca wezwana do wykazania wysokości stałych miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego nadesłała oświadczenie z dnia 27 lutego 2014 r., z którego wynika, że jest ona osobą starszą ([...] lat), cierpiącą na szereg chorób, która miesięcznie na opłatę czynszu wydaję kwotę [...] złotych, na opłacenie rachunków za energię elektryczną, gaz i telefon wydaje kwotę [...] złotych zaś na zakup lekarstw wydaje miesięcznie kwotę [...] złotych. Kwotę [...] złotych strona skarżąca wydaje miesięcznie na podróże na wizyty u lekarzy specjalistów. Do oświadczenia strona skarżąca dołączyła, jak sama stwierdziła, przypadkowo wybrane rachunki (paragony) oraz pismo ze spółdzielni mieszkaniowej z dnia 4 grudnia 2013 r., z którego wynika, że za mieszkanie ogółem strona skarżąca płaci miesięcznie [...] złote. Referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. Nr 0, poz. 270, zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Z żadną z wymienionych sytuacji nie mamy doczynienia w sprawie niniejszej. Strona skarżąca posiada zaspokojone potrzeby mieszkaniowe oraz stałe dochody, których wysokość pokrywa wydatki związane ze stałymi miesięcznymi kosztami utrzymania koniecznego. Nie można zatem przyjąć, aby strona skarżąca nie miała możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania. W ocenie referendarza sądowego poniesienie przez stronę skarżącą opłat sądowych związanych z niniejszym postępowaniem wraz z kosztami ustanowienia adwokata spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego. Opłaty sądowe prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego 500 złotych (§ 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.) oraz wpisu sądowego od ewentualnej skargi kasacyjnej wynoszącego 250 złotych (§3 w zw. z § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi) każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – DZ.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192). Minimalny koszt ustanowienia adwokata dla reprezentowania strony skarżącej w niniejszym postępowaniu wynosi 295,20 złotych brutto (§2 ust. 3 w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r. poz. 461 w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity: Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.). Miesięczny dochód strony skarżącej wynosi [...] złotych netto zaś jej stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego nie obejmujące kosztów wyżywienia wynoszą łącznie [...] złotych. Zatem miesięcznie na poczet kosztów wyżywienia stronie skarżącej pozostaje kwota [...] złotych netto. Wysokość tej kwoty porównana do wysokości opłat sądowych oraz kosztu ustanowienia adwokata wskazuje, że strona skarżąca nie jest w stanie realnie ponieść opłat sądowych. Musiałaby bowiem na ten cel przeznaczyć środki finansowe służące pokryciu wydatków na żywność bądź związanych z utrzymaniem mieszkania oraz kosztami leczenia. To skutkowałoby uszczerbkiem w kosztach utrzymania koniecznego. Bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego strona skarżąca może zaś ponieść minimalne koszty ustanowienia adwokata. Nie są one bowiem na tyle wysokie, aby spowodowane uszczuplenie kwoty pozostającej stronie skarżącej na wyżywienie uniemożliwiało stronie skarżącej pokrycie kosztów zakupu żywności. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło