II SA/Lu 916/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2014 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...]sierpnia 2013 r., Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania z naruszeniem prawa i odmowa uchylenia decyzji ostatecznej postanawia odrzucić skargę. W dniu 10 września 2013r. A. B. i Z. B. wnieśli skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia ....utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia ...stwierdzającą, że decyzja ostateczna tego organu z dnia ....nakazująca E. W. opracowanie ekspertyzy technicznej szamba na ścieki została wydana z naruszeniem prawa, a nadto odmawiającą jej uchylenia z uwagi na to, że od dnia jej doręczenia upłynęło 5 lat. Sąd zważył, co następuje: Skarga A. B. jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) – uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny (...). Interes taki mają zasadniczo podmioty, które posiadały przymiot strony w postępowaniu administracyjnym w rozumieniu art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013r., poz. 267, zwanej dalej "K.p.a.") bądź rozumieniu przepisów szczególnych. Zgodnie z art. 28 K.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przez interes prawny rozumie się taki związek pomiędzy obowiązującą normą prawną a sytuacją faktyczną podmiotu, że zastosowanie tej normy poprzez wydanie decyzji administracyjnej (innego aktu) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu. Istoty interesu prawnego należy więc upatrywać w jego związku z konkretną normą prawa. Może to być norma należąca do każdej gałęzi prawa (nie tylko do prawa administracyjnego), na podstawie której w postępowaniu administracyjnym określony podmiot w określonym stanie faktycznym może domagać się konkretyzacji swoich uprawnień lub obowiązków bądź żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności w celu ochrony swoich praw i obowiązków przed naruszeniami dokonanymi tym aktem i doprowadzenia tego aktu do stanu zgodnego z prawem (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda w: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 265 i 266). Badając legitymację do wniesienia skargi w niniejszej sprawie stwierdzić należy, że skarżąca A. B. nie posiadała interesu prawnego - w powyższym znaczeniu – w postępowaniu administracyjnym, ani nie posiada go obecnie przed Sądem. Jak wynika z akt sprawy, zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego została wydana w postępowaniu wznowionym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowieniem ... na wniosek męża skarżącej – Z. B. Skarżąca nie została uznana przez organ za stronę tego postępowania i nie brała w nim udziału: nie była zawiadamiana o czynnościach procesowych i nie doręczono jej zaskarżonej decyzji. Z tego samego powodu tj. z uwagi na brak interesu prawnego organ odmówił skarżącej A. B. postanowieniem z dnia ... wznowienia postępowania na jej wniosek. Decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia ... której dotyczy postępowanie wznowieniowe, została wydana na podstawie art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2010r., Nr 243, poz. 16 23 ze zm., zwanej dalej "ustawą"), który stanowi, że właściwy organ – w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska – nakazuje przeprowadzenie kontroli, o której mowa w ust. 1, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. Decyzją tą organ nakazał zatem właścicielowi działki nr ewid. ...położonej w miejscowości B. O. – E. W. opracowanie ekspertyzy stanu technicznego znajdującego się na tej działce szamba na ścieki socjalno – bytowe. Stronami postępowania toczącego się na podstawie tego przepisu są przede wszystkim właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, bowiem do nich kierowane jest orzeczenie (decyzja lub postanowienie), wydawane na podstawie art. 62 ust. 3 ustawy, ale mogą być nimi także inne podmioty, ustalone - z uwagi na brak przepisów szczególnych ustawy - na podstawie art. 28 K.p.a. Podobne zasady obowiązują również przy ustalaniu kręgu stron wszczętego w wyniku wznowienia postępowania, bowiem stronami postępowania nadzwyczajnego (o wznowienie, stwierdzenie nieważności) są zasadniczo strony postępowania zwykłego (por. wyrok NSA z dnia 4 lutego 2000r., IV SA 22/99; wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 maja 2007r., I SA/Wa 341/07; wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 grudnia 2006r., VII SA/Wa 1662/06; wyrok WSA w Warszawie 30 maja 2006r., IV SA/Wa 23/06; wyrok NSA z dnia 4 lutego 2000r., I SA 334/99; wyrok NSA z dnia 12 stycznia 1994r., II SA 2164/92, ONSA 1995, Nr 1, poz.32). Oceniając zatem interes prawny skarżącej A. B. w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji z dnia ..., jak i w postępowaniu wznowionym na wniosek jej męża dotyczącym tej decyzji, stwierdzić należy, że nie posiadała ona w obu tych postępowaniach przymiotu strony, gdyż zarówno decyzja z dnia ...., jak i zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia ...nie dotyczyły jej interesu prawnego. Z akt sprawy wynika bowiem, że w dacie wydania decyzji z dnia ... skarżącej nie przysługiwały żadne prawa do nieruchomości, na której znajduje się przedmiotowe szambo, ani również do nieruchomości sąsiedniej. Z odpisu księgi wieczystej nr .., prowadzonej dla położonej w miejscowości B. O. nieruchomości oznaczonej w ewidencji nieruchomości nr ..., graniczącej bezpośrednio z działką nr ...., na której znajduje się przedmiotowe szambo (k. 56 akt admin. I instancji) – tj. z Działu III: "Prawa, roszczenia i ograniczenia" wynika, że skarżąca dopiero z dniem 18 grudnia 2002r. nabyła prawo służebności osobistej. Owa służebność polega na prawie korzystania z połowy domu mieszkalnego i zabudowań gospodarczych oraz użytkowania części działki nr ... o pow. 30 arów za zabudowaniami, przy czym służebność została nabyta na podstawie umowy darowizny dokonanej w formie aktu notarialnego z dnia 18 grudnia 2002r. (nr rep. ...). Skarżąca nie posiadała zatem w dacie wydania decyzji z dnia ...żadnego prawa do nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów nr ... (na której znajduje się szambo), ani również do nieruchomości sąsiedniej. Skarżącej nie można także uznać za stronę mającą interes prawny w postępowaniu o wznowienie postępowania w tej sprawie tylko z tego powodu, że obecnie przysługuje jej prawo służebności osobistej zabudowań na działce nr ... Jak bowiem wskazano wyżej – decyzja z dnia .... została wydana na podstawie art. 62 ust. 3 ustawy, a jej treścią był nakaz wykonania ekspertyzy technicznej szamba. Nakaz został skierowany do właściciela nieruchomości, na której posadowione jest szambo, a zatem wywołuje on bezpośrednie skutki prawne wobec adresata tego nakazu, a nie wobec innych osób, w tym właścicieli bądź posiadaczy nieruchomości sąsiednich. Z tego względu zmiana treści bądź ustanie tego nakazu, która mogłaby nastąpić w postępowaniu wznowieniowym, również nie miałaby bezpośredniego wpływu na sytuację prawną innych osób, poza adresatem nakazu, a – jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny – "brak bezpośredniego wpływu sprawy na sferę prawną osoby nie pozwala na uznanie jej za stronę" (por. postanowienie NSA z dnia 30 maja 1984r., II SA 789/84). Ewentualne orzeczenie wydane na skutek wznowienia postępowania w niniejszej sprawie mogłoby zatem wpływać jedynie na sytuację faktyczną skarżącej, będącej wyłącznie posiadaczem nieruchomości sąsiedniej, a to nie uzasadnia jej przymiotu strony w tym postępowaniu. Słusznie zatem skarżąca została pominięta przez organy administracyjne jako strona postępowania wznowieniowego, wszczętego na wniosek jej męża Z. B., a w konsekwencji nie posiada ona również legitymacji do wniesienia skargi na zaskarżoną decyzję wydaną w tym postępowaniu. Skoro bowiem utrata przymiotu strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. powoduje, że skarżący traci interes prawny do wniesienia skargi (por. wyrok NSA z dnia 15 lutego 2006r., II OSK 825/05), to tym bardziej brak takiego interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym w sposób oczywisty świadczy o braku legitymacji do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Z tych względów skarga A. B. wniesiona w niniejszej sprawie jako niedopuszczalna z powodu braku legitymacji procesowej i podlega ona odrzuceniu na podstawie art. 58 §1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.).