II SA/Lu 957/15

WyrokWSA w Lublinie2016-03-10

Skład orzekający: Jacek Czaja, Grażyna Pawlos-Janusz, Maria Wieczorek-Zalewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie pozostającej w separacji sądowej z małżonkiem, który zamieszkuje w tym samym lokalu i udziela jej pomocy, może zostać przyznana pomoc w formie usług opiekuńczych na podstawie ustawy o pomocy społecznej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo odmówiły przyznania usług opiekuńczych, ponieważ skarżąca, mimo separacji sądowej z mężem zamieszkującym z nią i udzielającym jej pomocy, nie może być uznana za osobę samotną w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej. Pomoc społeczna ma charakter subsydiarny i nie może wyręczać osób z obowiązku samodzielnego rozwiązywania problemów życiowych ani obowiązku rodziny do udzielania wsparcia.
Stan faktyczny
Skarżąca T. W. wniosła o przyznanie pomocy w formie usług opiekuńczych. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na brak całkowitej opieki w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych oraz samodzielne funkcjonowanie skarżącej, mimo umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, podkreślając, że skarżąca nie jest osobą samotną, gdyż mieszka z mężem, który może jej pomóc, a także ma syna, który jest zobowiązany do alimentacji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. i ustawy o pomocy społecznej, w tym brak wyłączenia pracowników organów oraz sfałszowanie wywiadu środowiskowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant Starszy asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 marca 2016 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie usług opiekuńczych oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] listopada 2015 r., znak: [...], po rozpoznaniu odwołania T. W. od decyzji z dnia [...] października 2015 r., znak: [...], o odmowie przyznania T. W. pomocy w formie usług opiekuńczych – utrzymało w mocy tę decyzję. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż w uzasadnieniu wskazanej wyżej decyzji organ pierwszej instancji stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy nie uzasadnia przyznania stronie wnioskowanego przez nią świadczenia. Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że w dniu [...] listopada 2013 r. Powiatowy Zespół Do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w L. zaliczył T. W. do osób z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, a Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w L. orzeczeniem z dnia [...] grudnia 2013 r. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie, co oznacza, że obecne schorzenia powodują u wnioskodawczyni konieczność częściowej pomocy osób drugich. U wnioskodawczyni stwierdzono naruszenie sprawności organizmu powodujące konieczność częściowej pomocy osób drugich w pełnieniu ról społecznych oraz niezdolność do pracy, ale schorzenie nie powoduje konieczności zapewnienia jej opieki i pomocy (pielęgnacji) w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych. Tym samym, zdaniem organu, strona nie wymaga całkowitej opieki w wykonywaniu higieny osobistej, przygotowywaniu i spożywaniu posiłków, poruszaniu się w domu, które to czynności mieszczą się w pojęciu usług opiekuńczych. Ostatnio dostarczone zaświadczenie lekarskie z dnia [...] września 2015 r. stwierdza tylko, że wnioskodawczyni jest chora na cukrzycę typu 2 i wymaga przestrzegania diety cukrzycowej. Zaświadczenie lekarskie z dnia [...] lutego 2014 r. dotyczy orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, nie ma w nim informacji o aktualnym stanie zdrowia wnioskodawczyni. Organ zaznaczył, iż aktualne zaświadczenie o stanie zdrowia określające niezbędny zakres usług opiekuńczych jest dokumentem o podstawowym znaczeniu dla sprawy. Zauważył, iż ani orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, ani zaświadczenie lekarskie nie zawiera wskazań do świadczenia usług opiekuńczych, a jedynie stwierdzenie, że wskazana jest pomoc osób drugich. Kwestia ustalenia właściwej dla stanu zdrowia pomocy w przedmiocie świadczenia usług opiekuńczych pozostawiona została uznaniu organu pomocy społecznej, który po ustaleniu sytuacji zdrowotnej wnioskodawcy, mając na względzie ustalony w aktach sprawy stan faktyczny podejmuje stosowną decyzję. Organ stwierdził, że z ustaleń wynika, iż wnioskodawczyni prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe (pozostaje w separacji sądowej z mężem zamieszkującym w tym samym lokalu). W wywiadzie środowiskowym odnotowano, iż wnioskodawczyni sprawnie porusza się po mieszkaniu, trudno zauważyć ograniczenia w funkcjonowaniu, kontaktuje się z sąsiadami, w związku z czym brak jest wskazań co do potrzeby korzystania przez nią z usług opiekuńczych. Utrzymując w mocy decyzją organu pierwszej instancji Kolegium podzieliło stanowisko wyrażone w tej decyzji, uznając, że organ pierwszej instancji odmawiając przyznania odwołującej żądanej pomocy, nie przekroczył przy tym granic uznania administracyjnego. Kolegium wskazało, że w sytuacji odwołującej nie może być zastosowany art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182 ze zm.), a może mieć zastosowanie art. 50 ust. 2 tej ustawy, co jest pozostawione uznaniu organu administracji. W ocenie organu odwoławczego z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego jednoznacznie wynika, że stan zdrowia i codzienne potrzeby odwołującej z niego wynikające, nie upoważniają do przyznania jej usług opiekuńczych. Odwołująca zaznaczyła w wywiadzie, iż oczekuje przyznania usług opiekuńczych w wymiarze czterech godzin dziennie. Brak jest przesłanek do przychylenia się do wniosku odwołującej, na dzień dzisiejszy jest ona w stanie samodzielnie zaspokoić swoje codzienne potrzeby. Jeśli zaś zdarzyłoby się, że chwilowo nie byłaby w stanie wykonać jakiejś czynności, to w sporadycznych przypadkach może jej udzielić pomocy mąż. Mąż winien też udzielać pomocy w paleniu w piecu c.o. też z tego powodu, że ogrzewa on również części lokalu, które zajmuje i te z których wspólnie z żoną korzysta. Zdaniem Kolegium, skarżąca może oczekiwać również pomocy od niezamieszkującego wspólnie, pełnoletniego syna. Osoba ta, jak wskazał organ, ma obowiązek pomagać rodzicom i pomoc ta może polegać przykładowo na zajęciu się osobiście matką lub z uwagi na zamieszkiwanie w większej odległości od miejsca zamieszkania matki – na udzieleniu rodzicom pomocy finansowej na opłacenie opiekunki, która będzie go wyręczać w tych czynnościach. Kolegium uznało za prawidłowe postępowanie organu, który w sprawie uwzględnił aktualizację wywiadu środowiskowego z dnia [...] września 2015 r. Organ zauważył, że odwołująca odmówiła podpisania tej aktualizacji bez podania przyczyny, co w ocenie Kolegium kwalifikowałoby również sprawę do odmowy przyznania wnioskowanej pomocy z uwagi na art. 107 ust. 4a, czy art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, zwłaszcza w sytuacji kwestionowania przez skarżącą ustaleń organu. Skargę na powyższą decyzję wniosła T. W., zarzucając, że w sprawie zachodziły podstawy do wyłączenia pracowników organu kolegialnego na podstawie art. 24 K.p.a. W skardze tej strona zarzuciła pracownikom organów obu instancji wieloletnie uporczywe działanie na jej szkodę, z narażeniem zdrowia i życia skarżącej oraz członków jej rodziny. Odnosząc się do uwag Kolegium o potencjalnej możliwości udzielenia skarżącej pomocy przez syna podniosła, że w świetle przepisów ustawy o pomocy społecznej syn nie jest jej rodziną, zaś pomoc finansowa jest dobrowolna i syn nie ma takiej możliwości, a ona nie wyraża zgody na taką pomoc syna. Stwierdziła, że mąż nie może zapewnić jej usług opiekuńczych, ponieważ sam powinien mieć przyznane usługi opiekuńcze specjalistyczne w ilości 6 godzin codziennie i 8 godzin usług opiekuńczych zwykłych codziennie. W ocenie skarżącej organy administracji dopuściły się sfałszowania wywiadu środowiskowego oraz uniemożliwiły jej udział w postępowaniu administracyjnym. W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2016 r. skarżąca podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko oraz zarzuciła dodatkowo organom administracji naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 11 i art. 50 ustawy o pomocy społecznej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, odwołując się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu niewyłączenia członków Kolegium, organu drugiej instancji wyjaśnił, że postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. Prezes Kolegium odmówił wyłączenia wskazanych przez stronę osób od udziału w postępowaniu. Ponadto organ stwierdził, iż złożona skarga – w istotnej swej części – zawiera subiektywne uwagi dotyczące składu orzekającego Kolegium, mające charakter inwektyw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skargi nie można uznać za zasadną, albowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza. W ocenie Sądu, organy orzekające w sprawie prawidłowo uznały, że w rozpatrywanej sprawie mógł mieć zastosowanie jedynie przepis art. 50 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Stosując tę regulację prawną organy orzekające nie przekroczyły granic uznania administracyjnego i zasadnie odmówiły przyznania skarżącej pomocy w formie usług opiekuńczych. Zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych. Usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznane również osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić (ust. 2). Usługi opiekuńcze obejmują pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację oraz, w miarę możliwości, zapewnienie kontaktów z otoczeniem (ust. 3). Ustęp 4 tego przepisu zawiera zaś definicję specjalistycznych usług opiekuńczych, zgodnie z którą są to usługi dostosowane do szczególnych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności, świadczone przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem zawodowym. Ośrodek pomocy społecznej, przyznając usługi opiekuńcze, ustala ich zakres, okres i miejsce świadczenia (ust. 5). Jak prawidłowo wskazały organu obu instancji w rozpatrywanej sprawie ze względu na fakt, że skarżąca zamieszkuje z mężem, z którym jest w separacji, ale nie jest rozwiedziona i który udziela jej pomocy i wsparcia w życiu codziennym i sprawach urzędowych oraz fakt, że skarżąca posiada syna, który zobowiązany jest do świadczeń alimentacyjnych wobec skarżącej, nie może być ona uznana za osobę samotną w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy społecznej. Podkreślić należy, że obowiązek w zakresie opieki istnieje również wtedy, gdy nie mieszka się wspólnie z osobą potrzebującą pomocy. Nie mogą zatem mieć w rozpatrywanej sprawie zastosowania przepisy art. 50 ust. 1 powołanej ustawy. Zauważyć należy, że analogiczne stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 października 2015 r., zapadłym w sprawie o sygn. akt I OSK 570/14, dotyczącej skarżącej. Z akt administracyjnych sprawy wynika bowiem, że skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, zajmuje pokój i pomieszczenie gospodarcze ogrzewane centralnym ogrzewaniem, które dogrzewa również pokój męża, zamieszkującego w tym samym budynku, pozostającego z nią w separacji sądowej. Z ustaleń organu wynika, że wedle twierdzeń strony mąż udziela jej aktywnej pomocy w sprawach urzędowych, a w czynnościach domowych pomocy jej nie udziela. Wnioskodawczyni jest osobą przewlekle chorą, systematycznie przyjmuje lekarstwa, jest pod stałą opieką lekarską. Skarżąca poinformowała bowiem w trakcie wywiadu środowiskowego (przeprowadzonego w asyście funkcjonariusza Policji – z uwagi na wcześniejsze agresywne zachowanie się męża skarżącej), że sąsiedzi podwożą ją samochodem do przychodni, sąsiadka pomaga jej w większych zakupach i w pracach domowych, robi to nieodpłatnie, podstawowe zakupy wnioskodawczyni robi w pobliskim sklepie. Z obserwacji pracowników socjalnych wynikało, że strona jest sprawna fizycznie, nie ma poważniejszych problemów z poruszaniem się, nie są zauważalne poważne ograniczenia funkcjonalne, które mieszczą się w granicach normy wiekowej. Organ zwrócił przy tym uwagę, czego skarżąca dotychczas nie kwestionowała, że udzieliła ona powyższych informacji podczas przeprowadzania wywiadu środowiskowego, jednak nie wyraziła zgody na podpisanie wywiadu. Zauważyć należy, że choć zgodnie z orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w L. z dnia [...] października 2010 r. skarżąca znajduje się w stanie zdrowia uzasadniającym objęcie jej systemem środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, przez co rozumie się korzystanie między innymi usług opiekuńczych, to przyznanie tych usług zgodnie z ustawą o pomocy społecznej zależy jednak od łącznego spełnienia przesłanek określonych w tym akcie prawnym – a więc ustalenia, że osoba "wymaga pomocy innych osób", a w tym zakresie "rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą [jej] takiej pomocy zapewnić". W ocenie Sądu ustalenia poczynione przez organy administracji, których skarżąca w toku postępowania skutecznie nie podważyła, wskazują, że znajduje się ona w stanie zdrowia oraz sytuacji osobistej, które pozwalały organowi na przyjęcie, iż nie wymaga ona przyznania jej usług opiekuńczych. W trakcie wywiadu środowiskowego odnotowano, że skarżąca "sprawnie porusza się w mieszkaniu i trudno zauważyć ograniczenia w jej funkcjonowaniu". Zdaniem Sądu, stwierdzeń tych nie należy postrzegać, jak to sugeruje skarżąca – jako próby podważenia wniosków płynących ze wskazania zdrowotnego zawartego w punkcie 6 orzeczenia o niepełnosprawności z dnia [...] października 2010 r. Spostrzeżenia pracowników socjalnych odnotowane w trakcie wywiadu środowiskowego stanowią materiał pozwalający na ocenę sytuacji strony. Pozwalają one określić, w jakim zakresie skarżąca wymaga pomocy w codziennych sprawach. Spostrzeżenia te mają bowiem istotne znaczenie w kontekście konieczności rozważenia, czy zachodzi druga przesłanka z art. 50 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, a więc, czy skarżąca ma zapewnioną w wystarczającym zakresie – w odniesieniu do jej aktualnego stanu zdrowia i zdolności funkcjonowania – opiekę męża lub innej osoby z rodziny. Zauważyć przy tym należy, że podobne stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 maja 2015 r., wydanym w sprawie o sygn. akt I OSK 2741/14, w której Sąd ten rozpoznawał skargę kasacyjną T. W. od wyroku WSA w Lublinie z dnia 25 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Lu 1101/12, wydanego w sprawie ze skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2012 r., znak: [...], w przedmiocie odmowy przyznania usług opiekuńczych. Za niezasadny należy przy tym uznać zarzut skarżącej, co do naruszenia przepisów prawa, wskutek przyjęcia przez organy, że skarżąca nie jest osobą samotną. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 6 pkt 9 ustawy o pomocy społecznej, osoba samotna oznacza "osobę samotnie gospodarującą, niepozostającą w związku małżeńskim i nieposiadającą wstępnych ani zstępnych". Skarżąca twierdzi, że spełnia przesłanki zawarte w tej definicji. Wskazuje, że jest z mężem Z. W. w separacji (prawnej) orzeczonej zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym, a z art. 614 § 1 i 3 tego Kodeksu wynika, że "orzeczenie separacji ma skutki takie jak rozwiązanie małżeństwa przez rozwód, chyba że ustawa stanowi inaczej". Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku z dnia [...] maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2741/14, wyjaśnił, że "przyjmując bezrefleksyjnie językową wykładnię art. 6 pkt 9 u.p.s. w kontekście art. 614 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego prima facie może rzeczywiście nasuwać się wniosek, że małżonek pozostający w separacji spełnia wymogi osoby samotnej (jest jakoby osobą rozwiedzioną). Taka wykładnia byłaby jednak zbyt uproszczona i niewłaściwa w kontekście celów ustawy o pomocy społecznej. Trzeba pamiętać, że ustawa o pomocy społecznej zawiera regulacje ze sfery prawa administracyjnego (nie rodzinnego, cywilnego), a ponadto służy specyficznym celom z zakresu zadań Państwa dotyczących pomocy społecznej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarcie w art. 6 pkt 9 u.p.s. warunku, że osoba nie pozostaje <>, należy odczytywać w ten sposób, iż osoba ta nie posiada małżonka, który może udzielić jej pomocy, chociażby na zasadzie określonej w art. 614 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Przepis ten miał bowiem za cel wyodrębnienie określonej grupy osób samotnych, a więc osób które znajdują się w sytuacji, w której nie mogą oczekiwać pomocy bliskich. Art. 6 pkt 9 u.p.s. jest zatem przepisem szczególnym w rozumieniu art. 614 § 1 Kodeksu (<>)". Nie budzi wątpliwości Sądu, że pomocy skarżącej udziela między innymi jej mąż, co pozwala uznać, iż uzyskuje ona pomoc rodziny w rozumieniu art. 50 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Ocenę taką uzasadnia, zdaniem Sądu, całość materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy. Sąd dostrzega oczywiście fakt, że z załączonej do pisma z dnia [...] lutego 2016 r. kopii orzeczenia Powiatowego Zespołu do spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w L. z dnia [...] czerwca 2002 r., nr [...], wynika, iż zaliczono Z. W. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, niemniej nie wyklucza to uznania męża skarżącej za osobę, która może skarżącej zapewnić pomoc w niezbędnym zakresie w rozumieniu art. 50 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej (analogicznie wypowiedział się NSA w przywołanym wyżej wyroku z dnia [...] maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2741/14). Ponownie należy podkreślić przy tym, że Sąd podziela stanowisko Kolegium, iż skarżąca może i powinna oczekiwać pomocy również od niezamieszkującego z nią wspólnie, pełnoletniego syna. Niewątpliwie, z mocy obowiązku alimentacyjnego spoczywającego na tej osobie w świetle przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, zobowiązana jest ona do udzielania wsparcia znajdującym się w niedostatku rodzicom i istotnie, jak wskazało Kolegium, pomoc ta może polegać nie tylko na osobistej pieczy nad rodzicami, ale także, mając na względzie zamieszkiwanie w większej odległości od miejsca zamieszkania rodziców, może wyrażać się jednocześnie w udzielaniu rodzicom wsparcia finansowego służącego choćby poniesieniu kosztów opłacenia osoby, która będzie wyręczać syna skarżącej w tych czynnościach. W kwestii tej należy mieć na względzie, iż, jak wskazano wyżej, pomoc społeczna ma charakter jedynie subsydiarny, to jest uzupełniający w stosunku do obowiązku samodzielnego rozwiązywania przez osoby i rodziny własnych problemów życiowych. Pomoc ta nie służy wyręczaniu podmiotów ubiegających się o jej udzielenie z obowiązku własnej aktywności, a ma na celu wspomaganie ich we własnych działaniach zmierzających do zapewnienia im życia w godnych warunkach. W ocenie Sądu organy administracji orzekające w sprawie nie przekroczyły granic uznania administracyjnego odmawiając przyznania skarżącej wnioskowanego przez nią świadczenia. Trzeba przy tym zauważyć, że skarżąca posiada stały dochód w postaci emerytury, której wysokość przekracza ustawowe kryterium dochodowe uprawniające do ubiegania się o przyznanie świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej na zasadach ogólnych. Pomimo tego skarżąca objęta jest od lat systematyczną pomocą udzielaną ze środków Ośrodka Pomocy Społecznej w [...]. Sądowi wiadome jest z urzędu, że co potwierdził dodatkowo organ pierwszej instancji w uzasadnieniu swej decyzji, iż skarżąca w okresie od [...] stycznia 2003 r. do [...] września 2015 r. otrzymała różnorodne świadczenia z pomocy społecznej, których łączna wartość wyniosła [...] złotych. Nie można zatem podzielić podnoszonych w toku postępowania administracyjnego zarzutów skarżącej, iż działania organów powodują zagrożenie jej zdrowia i życia. Jakkolwiek skarżąca nie uzyskała w rozpoznawanej sprawie usług opiekuńczych, to, jak wskazano wyżej, nie jest ona pozbawiona pomocy. Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia przepisu art. 10 K.p.a., wskazać należy, iż warunkiem koniecznym uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania jest wykazanie, iż takie naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Do strony stawiającej zarzut należy wykazanie związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy. Zarzut naruszenia art. 10 i 81 K.p.a., poprzez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków, może odnieść skutek jedynie wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. T. W. będąc jedyną stroną postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie korzystała z możliwości udziału w sprawie, składając w toku postępowania pisma procesowe na poparcie swych twierdzeń. Skarżąca nie wykazała w żaden sposób, by została pozbawiona możliwości udowodnienia swoich twierdzeń czy też możliwości złożenia wyjaśnień i by uchybienie tym przepisom mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Nie wykazała ona w szczególności, by fakt niezawiadomienia jej przed wydaniem decyzji organu pierwszej instancji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych, uniemożliwił jej możliwość brania czynnego udziału w postępowaniu. Bezzasadne są także zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia przez organy administracji innych przepisów postępowania. Zgodnie z art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Nie ulega wątpliwości, że wskazani przez skarżącą pracownicy organów obu instancji nie podlegali wyłączeniu od udziału w niniejszej sprawie na podstawie tego przepisu, albowiem nie brali oni udziału w wydaniu decyzji organów niższej instancji. Podejmowanie czynności w innych sprawach z udziałem skarżącej nie stanowi zaś ustawowej przesłanki wyłączenia pracownika organu. Skarżąca nie wskazała przy tym żadnych innych podstaw wyłączenia tych osób od udziału w sprawie. Niezależnie od tego należy wskazać, że na skutek wniosku skarżącej z dnia [...] września 2015 r. o wyłączenie pracowników socjalnych H. L. i E. W. oraz B. Ś. - Kierownika OPS w [...] od udziału w niniejszej sprawie zostały wydane w dniu [...] września 2015 r. stosowne postanowienia, to jest Wójt Gminy [...] postanowieniem znak: [...] odmówił wyłączenia Kierownika OPS w [...], zaś Kierownik OPS w [...] postanowieniem znak: [...] odmówił wyłączenia pracowników socjalnych. Nadto Prezes Kolegium postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r., znak: [...], odmówił wyłączenia wskazanych przez skarżącą członków Kolegium, stwierdzając brak podstaw do ich wyłączenia. Sąd, jak wskazano wyżej, uznał stanowisko wyrażone w tych postanowieniach za prawidłowe. Odnosząc się do dowodów złożonych wraz z pismem skarżącej z dnia [...] lutego 2016 r. wskazać należy, iż nie miały one wpływu na wynik sprawy. Zaświadczenie lekarskie z dnia [...] maja 2015 r. i [...] lutego 2015 r. potwierdza stan zdrowia męża skarżącej, który wynika z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy. Pismo Stowarzyszenia S. zostało sporządzone w dniu [...] maja 2011 r. i dotyczy ono ówczesnych oczekiwań i "rzeczywistych potrzeb" męża skarżącej, a zatem nie może stanowić dowodu wskazującego aktualnego (na datę złożenia wniosku skarżącej) stanu "potrzeb" jej męża. Oświadczenia skarżącej z dnia: [...] września 2015 r., [...] sierpnia 2015 r., [...] lutego 2014 r. dotyczące jej stanu zdrowia i codziennych czynności życiowych odpowiadają w swej treści oświadczeniom skarżącej, do których prawidłowo odniosły się organy administracji, zaś zaświadczenia lekarskie z dnia [...] sierpnia 2015 r. i [...] lutego 2014 r. zostały już należycie ocenione w toku postępowania administracyjnego przez organy. Oświadczenie strony z dnia [...] lutego 2016 r. oraz orzeczenie Powiatowego Zespołu do spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w L. z dnia [...] grudnia 2015 r., nie mogą mieć wpływu na wynik sprawy, albowiem pochodzą one z okresu już po wydaniu zaskarżonej decyzji. Dołączone do wskazanego pisma orzeczenia sądów administracyjnych zapadły w innych sprawach z udziałem skarżącej i jej męża i nie mają one znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. W szczególności podkreślić należy, że wbrew twierdzeniom skarżącej nie można uznać, że w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 września 2012 r., II SA/Lu 365/12, wiążąco stwierdzono, iż mieści się w granicach uznania administracyjnego decyzja przyznająca skarżącej usługi opiekuńcze obejmujące pomoc przy paleniu w piecu c.o. z przynoszeniem opału, pomoc w prowadzeniu gospodarstwa domowego, przygotowanie posiłków oraz zakupy w wymiarze trzech godzin dziennie. Odnosząc się do powyższego wskazać trzeba, że w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej (dotyczącej innej sprawy administracyjnej aniżeli rozpatrywana w wyroku II SA/Lu 365/12) nie można stwierdzić, by pogląd wyrażony w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 365/12, był wiążący na podstawie art. 153 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: P.p.s.a.). Zdaniem Sądu, możliwość zastosowania art. 153 P.p.s.a. należy odrzucić z góry, albowiem przepis ten dotyczy związania oceną prawną i wskazaniami w obrębie danej, konkretnej sprawy (miał on zatem zastosowanie w obrębie postępowania objętego kontrolą dokonaną wyrokiem II SA/Lu 365/12). Ponownie należy więc podkreślić, iż stan faktyczny w rozpoznawanej sprawie ustalony został prawidłowo przez organy administracji publicznej, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a. W tych okolicznościach brak jest podstaw do uwzględnienia skargi. Ubocznie należy zwrócić również uwagę skarżącej, iż zawarte w skardze obraźliwe słownictwo, używane przez nią w stosunku do pracowników organów obu instancji, w ocenie Sądu, jest co najmniej niestosowne i z tego powodu w ogóle nie powinno być stosowane przez skarżącą, a już z pewnością nie powinno być używane przez nią w pismach kierowanych do Sądu ani w pismach adresowanych do organów administracji publicznej. Z tych wszystkich względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło