II SA/Lu 96/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący – sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz po rozpoznaniu 22 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z [...] grudnia 2018 r., znak: [...], w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wybudowanego garażu - w zakresie wniosku L. K. o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi postanawia odmówić L. K. przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi. Zarządzeniami z [...] lutego 2019 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...]zł oraz do złożenia odpisu skargi – w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu oraz wezwania do usunięcia pozostałych braków skargi zostały doręczone skarżącej [...] marca 2019 r. W zakreślonym terminie skarżąca nie uiściła wpisu ani nie usunęła braków formalnych skargi. Natomiast w dniu [...] marca 2019 r. wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Postanowieniem z [...] kwietnia 2019 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Postanowienie to doręczono stronie [...] kwietnia 2019 r. [...] kwietnia 2019 r. skarżąca uiściła wpis od skargi, a [...] kwietnia 2019 r. skarżąca złożyła osobiście w siedzibie Sądu odpis skargi, wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi. Wskazała, że składając wniosek o przyznanie prawa pomocy była przekonana, iż okoliczność ta "wstrzymuje termin uzupełnienia braków formalnych do czasu rozpatrzenia wniosku". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Zgodnie zaś z art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, rozumianej obiektywnie, to jest takiej, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być zatem oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Z akt sprawy wynika, że wezwanie z [...] lutego 2019 r. do złożenia wymaganego odpisu skargi, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, zostało doręczone skarżącej [...] marca 2019 r. Bezsporne jest przy tym, że wezwanie to zawierało pouczenie, że w razie nieusunięcia w zakreślonym terminie wskazanych braków, skarga będzie odrzucona. Siedmiodniowy termin do usunięcia braków formalnych skargi, o jakim mowa w art. 49 § 1 p.p.s.a., upływał [...] marca 2019 r. Skarżąca złożyła zaś żądany odpis skargi dopiero [...] kwietnia 2019 r., a więc miesiąc po upływie terminu do dokonania tej czynności procesowej. Nie budzi wątpliwości Sądu, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku swej winy w uchybieniu powyższego terminu. Jak wynika z treści wniosku o przywrócenie terminu, skarżąca upatruje podstaw do uwzględnienia swego żądania w tym, że składając wniosek o przyznanie prawa pomocy była przekonana, iż okoliczność ta "wstrzymuje termin uzupełnienia braków formalnych do czasu rozpatrzenia wniosku". Podana przez stronę przyczyna niewykonania wezwania do uiszczenia wpisu od skargi oraz do złożenia odpisu skargi w zakreślonym siedmiodniowym terminie, jaką jest jej przekonanie, iż termin ten nie biegnie do czasu rozpoznania wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i przyznanie zawodowego pełnomocnika z urzędu, nie może być – w ocenie Sądu – uznana za usprawiedliwiającą uchybienie terminu. Należy bowiem mieć na uwadze, że skarżąca uiściła wpis od skargi osobiście w kasie Sądu w dniu [...] kwietnia 2019 r. i złożyła wymagany odpis skargi w dniu [...] kwietnia 2019 r., nie znając jeszcze treści rozstrzygnięcia Sądu dotyczącego jej wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z akt sprawy wynika bowiem, że postanowienie referendarza sądowego z [...] kwietnia 2019 r. odmawiające przyznania skarżącej prawa pomocy zostało jej doręczone dopiero w dniu [...] kwietnia 2019 r., a więc już po dokonaniu wymienionych wyżej czynności procesowych. Ponadto nie sposób uznać, że wskazana we wniosku okoliczność uniemożliwiała skarżącej – w sposób obiektywny – usunięcie w ustawowym terminie braków formalnych skargi. Bezsprzecznie obowiązkiem skarżącej, tak jak każdej osoby należycie dbającej o własne interesy, było takie pokierowanie swoim działaniem, by z zachowaniem terminu dokonać opisanej wyżej czynności procesowej. Co więcej, zdaniem Sądu, podniesiona przez skarżącą okoliczność przemawia przeciwko uwzględnieniu jej wniosku. Skoro bowiem, jak wskazano wyżej, skarżąca została prawidłowo pouczona o skutkach niedochowania terminu do usunięcia braków formalnych skargi, to nie miała żadnych podstaw, by sądzić, że złożenie przez nią wniosku o przyznanie prawa pomocy prowadziło do swoistego zawieszenia biegu terminu określonego w art. 49 § 1 p.p.s.a., gdyż nie wynikało to z doręczonego jej pouczenia. W konsekwencji, zlekceważenie przez skarżącą wezwania Sądu do złożenia wymaganego odpisu skargi świadczy o niedochowaniu przez nią należytej staranności. Okoliczność ta wyklucza więc w istocie możliwość przywrócenie skarżącej uchybionego terminu. Nie sposób bowiem przyjąć, że w niniejszej sprawie wystąpiły takie nadzwyczajne okoliczności, które nie pozwoliły stronie dokonać czynności procesowej w terminie ustawowym. Należy podkreślić, że – jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowym oraz w literaturze – przywrócenie terminu ma charakter zupełnie wyjątkowy i nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, a więc może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Oznacza to, że strona składająca wniosek, celem uprawdopodobnienia braku swojej winy w uchybieniu terminu, powinna wskazać na okoliczności, które nastąpiły nagle i niespodziewanie, uniemożliwiając prawidłowe dokonanie czynności procesowej (por. przykładowo: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 23 lipca 2009 r., sygn. akt I OZ 738/09, 9 sierpnia 2016 r., sygn. akt II OZ 776/16 oraz 17 stycznia 2018 r., sygn. akt I OZ 1941/17; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, Komentarz do art. 86, [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2015, SIP Legalis, nb. 4). Skarżąca nie uprawdopodobniła wystąpienia takich okoliczności i dlatego Sąd nie znalazł podstaw do przywrócenia uchybionego przez nią terminu. Z tych wszystkich względów i na podstawie powołanych przepisów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w postanowieniu.