II SA/Lu 98/12
WyrokWSA w Lublinie2012-05-18
Skład orzekający: Krystyna Sidor, Witold Falczyński, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnuczce przysługuje świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną babcią, jeśli córki babci (rodzice wnuczki) mogą sprawować nad nią opiekę lub świadczyć alimenty, a sama wnuczka jest objęta ubezpieczeniem społecznym rolników jako domownik?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżącej, jako wnuczce, nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, ponieważ nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 17 ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organy prawidłowo ustaliły, że córki niepełnosprawnej C. R. mogą sprawować nad nią opiekę lub świadczyć alimenty, a sama skarżąca, będąc objęta ubezpieczeniem społecznym rolników jako domownik, nie zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu ustawy.Stan faktyczny
Skarżąca K. K. wniosła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w celu opieki nad niepełnosprawną babcią. Organy administracji wielokrotnie odmawiały przyznania świadczenia, wskazując, że córki babci mogą sprawować nad nią opiekę, a skarżąca, jako domownik w gospodarstwie rolnym, nie zrezygnowała z pracy zarobkowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję odmawiającą przyznania świadczenia. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Starszy asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 maja 2012 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) [...] M. Ch. tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną z urzędu kwotę 295, 20 zł /dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100 złotych/, w tym 55, 20 zł /pięćdziesiąt pięć 20/100 złotych/ należnego podatku od towarów i usług.
Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. utrzymało w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. z dnia [...] września 2011 r., Nr [...] odmawiającą przyznania K. K. świadczenia pielęgnacyjnego.
Rozstrzygnięcie powyższe zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Wnioskiem z dnia [...] marca 2011 r. K. K. zwróciła się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. o przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad babcią C. R.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. odmówił przyznania K. K. żądanego świadczenia, wskazując, że wprawdzie osoby spokrewnione z C. R. w pierwszym stopniu nie są w stanie sprawować nad nią opieki, jednak w niniejszej sprawie zachodzą wątpliwości co do rzeczywistego sprawowania przez wnioskodawczynię opieki nad jej babcią. Powyższe rozstrzygnięcie decyzją z dnia [...] maja 2011 r. zostało uchylone przez organ odwoławczy, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Kolegium uznało bowiem, iż organ I instancji nie wyjaśnił w sposób niebudzący wątpliwości, czy osoby, na których w pierwszej kolejności ciąży obowiązek alimentacyjny wobec C. R., nie mogą sprawować nad nią opieki. Organ II instancji wskazał ponadto na konieczność ustalenia, czy K. K.a – jako osoba objęta ubezpieczeniem społecznym rolników – spełnia warunek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego dotyczący rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. organ I instancji ponownie odmówił przyznania K. K. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad babcią. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej uznał, iż zebrany w toku postępowania materiał dowodowy wskazuje, że osoby, na których w pierwszej kolejności ciąży obowiązek alimentacyjny wobec C. R., są w stanie sprawować nad nią opiekę. Ponadto organ wskazał, iż wnioskodawczyni pracuje w gospodarstwie rolnym oraz jest objęta ubezpieczeniem w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego jako domownik.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z., po rozpatrzeniu odwołania K. K., decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. i tym razem uchyliło rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala wprawdzie stwierdzić, iż dwie z córek C. R. – A. S. i C. C. nie są w stanie sprawować nad nią opieki, jednak nie daje podstaw, by wykluczyć możliwość sprawowania opieki przez trzecią z córek – E. S., co czyniło koniecznym ponowne wydanie w niniejszej sprawie decyzji kasacyjnej.
Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. po raz kolejny odmówił przyznania K. K. żądanego świadczenia. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza, iż wnioskodawczyni rzeczywiście sprawuje opiekę nad babcią. Podkreślił, iż w toku postępowania pracownicy Ośrodka Pomocy Społecznej dziewięciokrotnie składali wizyty w miejscu zamieszkania C. R., z czego sześć razy nie zastano tam K. K., zaś podczas jednaj wizyty pracownik Ośrodka nie został wpuszczony do mieszkania babci wnioskodawczyni. W ocenie organu w rzeczywistości opiekę nad C. R. sprawuje córka A. S., co potwierdziła w swym oświadczeniu jej druga córka E. S. Również fakt, że to A. S. była obecna w domu swej matki podczas wszystkich wizyt pracowników Ośrodka, wskazuje, iż to ona opiekuje się matką. Organ stwierdził ponadto, że opiekę nad matką jest w stanie sprawować również E. S., bowiem materiał dowodowy nie potwierdza, iż opiekuje się ona swoją niepełnosprawną córką, a jej stan zdrowia jest na tyle dobry, że pozwala jej na regularne wyjazdy za granicę w celach zarobkowych. Uzasadniając odmowę przyznania K. K. świadczenia pielęgnacyjnego organ podniósł także, że wnioskodawczyni objęta jest ubezpieczeniem w KRUS jako domownik, co oznacza, że wykonuje pracę w gospodarstwie rolnym i nie zrezygnowała z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad babcią.
W odwołaniu od powyższej decyzji K. K. podkreśliła, iż jest jedyną osobą, która może sprawować opieką nad jej babcią. Podniosła ponadto, że fakt, iż jest objęta ubezpieczeniem w KRUS nie oznacza, że wykonuje pracę w gospodarstwie rolnym.
Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy przyznał, że C. R. – jako osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym – bez wątpienia wymaga opieki innych osób. Podkreślił jednak, iż z przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych jednoznacznie wynika, że osobie spokrewnionej z osobą wymagającą opieki w dalszej kolejności, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, o ile nie ma osób, na których ciąży obowiązek alimentacyjny w pierwszej kolejności, lub osoby te nie mogą sprawować przedmiotowej opieki. Niemożność ta musi zaś wynikać z okoliczności, których nie można przezwyciężyć. Tymczasem – jak wskazało Kolegium – C. R. ma trzy córki, zaś zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż mogą one sprawować opiekę nad matką. Przede wszystkim opiekę tę, zdaniem organu, może sprawować córka E. S., która – pomimo, iż powołuje się na zły stan zdrowia – regularnie wyjeżdża w celach zarobkowych na granicę. Druga z córek A. S., która zamieszkuje na tej samej posesji co matka, wprawdzie sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym dzieckiem i z tego tytułu pobiera świadczenie pielęgnacyjne, jednak to ona w rzeczywistości przez większość czasu sprawuje opiekę nad matką, zaś jej córka K. K. jej w tej opiece jedynie pomaga.
Organ odwoławczy stwierdził ponadto, iż odwołująca nie może być uznana za osobę, która rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad babcią. Jest ona bowiem ubezpieczona jako domownik w KRUS, co oznacza, że wykonuje nieodpłatnie pracę w gospodarstwie rolnym. Okoliczność tę potwierdza treść znajdującej się w aktach sprawy notatki służbowej z dnia 6 czerwca 2011 r., z której wynika, iż K. K. pracuje w gospodarstwie rolnym swych teściów, o powierzchni 13,93 ha przeliczeniowych.
K. K. zaskarżyła powyższą decyzją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, domagając się jej uchylenia. W skardze zarzuciła organom administracji nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego. Podniosła, iż od marca 2011 r. to ona sprawuje opiekę nad babcią, zaś organy błędnie oceniły jej nieobecność w domu babci podczas wizyt pracowników Ośrodka Pomocy Społecznej. Za nieprawidłowe uznała również stanowisko organów, jakoby dzieci C. R. mogły sprawować nad nią opiekę. Skarżąca wskazała, że jej matka A. S., opiekuje się swym niepełnosprawnym synem i nie jest w stanie jednocześnie sprawować opieki nad swoją matką. Pozostałe dwie córki C. R. nie mogą natomiast się nią opiekować, bowiem mieszkają w znacznej odległości od jej domu. Ponadto nie utrzymują one kontaktu z matką. Odnosząc się do oświadczenia ciotki E. S., która wskazała, że to jej siostra A. S. sprawuje opiekę nad matką - na co organ I instancji powołał się w wywiadzie środowiskowym z dnia [...] sierpnia 2011 r. - skarżąca stwierdziła, że twierdzenie to jest błędne i wynika z "braku rzeczywistej wiedzy".
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej pod względem jej zgodności
z prawem.
Skarga K. K. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Przedmiotem żądania skarżącej było przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką nad niepełnosprawną babką. Zastosowanie w niniejszej sprawie mają zatem przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako "ustawa".
Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje matce albo ojcu, innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny oraz opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ponadto stosownie do ust. 1a powołanego przepisu, osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne w przypadku, gdy nie ma osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu, albo gdy osoba ta nie jest w stanie sprawować opieki, o której mowa w ust. 1.
W ocenie Sądu organy administracji w sposób prawidłowy przeprowadziły w niniejszej sprawie postępowanie wyjaśniające i oceniły zebrany materiał dowodowy. Przede wszystkim w rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, iż C. R. - w związku z opieką nad którą skarżąca ubiegała się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego - jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności, wymagającą wsparcia w samodzielnej egzystencji, co potwierdza orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Z. z dnia [...] stycznia 2001 r. (k. 4 akt administracyjnych). Ponadto z akt sprawy wynika, iż C. R. jest wdową i ma 3 córki.
Mając na uwadze treść powołanego przepisu art. 17 ust. 1a ustawy, należy zauważyć, iż przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego dla skarżącej, będącej wnuczką C. R., mogło nastąpić wyłącznie w razie ustalenia, że opieki nad C. R. nie jest w stanie sprawować żadna z jej córek, a także stwierdzenia, iż skarżącą obciąża wobec babki obowiązek alimentacyjny.
Zgodnie z art. 128 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9 poz. 59 ze zm.), dalej k.r.o., obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo.
Obowiązek ten, jak wynika z art. 129 § 1 k.r.o., obciąża zstępnych bliższych stopniem przed dalszymi. Obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami (art. 132 k.r.o.).
Możliwość przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego mogłaby zatem być rozważana dopiero w razie ustalenia, że rzeczywiście, a nie tylko potencjalnie, obciąża ją obowiązek alimentacyjny względem babki. To zaś wymagałoby wykazania, że zachodzą wymienione wyżej okoliczności z art. 132 k.r.o. Niemożność zadośćuczynienia obowiązkowi alimentacyjnemu przez osoby zobowiązana w bliższej kolejności w rozumieniu tego przepisu nie może być przy tym utożsamiane z niemożliwością sprawowania opieki, o jakiej jest mowa w art. 17 ust. 1a ustawy. Wykonywanie obowiązku alimentacyjnego może bowiem polegać także na dostarczaniu osobie uprawnionej środków pieniężnych, które umożliwiłyby opłacenie świadczenia usług opiekuńczych przez inną osobę. W sprawie niniejszej – zdaniem Sądu – nie wykazano, by córki C. R. nie były w stanie świadczyć alimentów na rzecz matki w formie pieniężnej. Tym samym trafnie organy administracji uznały, że skarżącej nie obciąża obowiązek alimentacyjny względem babki.
W ocenie Sądu brak jest również podstaw by uznać, iż wszystkie córki C. R. nie są w stanie sprawować nad nią opieki. Wprawdzie przepisy ustawy nie wyjaśniają, w jakich przypadkach przyjąć należy, iż osoba spokrewniona w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki "nie jest w stanie" tej opieki świadczyć, jednak oceny tej okoliczności należy dokonywać zgodnie z logiką i zasadami doświadczenia życiowego. Niewątpliwie bowiem przesłanka ta dotyczy okoliczności uniemożliwiających w sposób obiektywny, a więc niezależny od woli osób spokrewnionych w pierwszym stopniu z osobą niepełnosprawną, sprawowanie przez te osoby opieki nad chorym krewnym.
O ile z akt sprawy wynika, że opieki nad matką nie jest w stanie sprawować C. C., bowiem jest ona osobą niepełnosprawną i sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym dzieckiem, to brak jest podstaw by w jednoznaczny sposób wyłączyć możliwość sprawowania opieki przez dwie pozostałe córki C. R. Wprawdzie A. S. opiekuje się niepełnosprawnym dzieckiem i pobiera z tego tytułu świadczenie pielęgnacyjne, jednak okoliczność ta, jakkolwiek uniemożliwia jej uzyskanie kolejnego świadczenia pielęgnacyjnego, nie czyni w sposób obiektywny niemożliwym sprawowanie opieki nad matką, tym bardziej, że zamieszkuje ona z matką na jednej posesji, a z ustaleń organów wynika, że to ona faktycznie przez większość czasu zajmuje się C. R.
Niewątpliwe zaś nie można stwierdzić, że opieki nad matką nie jest w stanie sprawować trzecia z córek – E. S. Wprawdzie posiada ona niepełnosprawną córkę, lecz opiekę nad nią sprawuje jej mąż J. S. Argumenty wskazujące, iż opiekowanie się matką uniemożliwia jej zły stan zdrowia, nie zostały natomiast w toku postępowania potwierdzone. Przedłożone przez nią zaświadczenie dotyczące choroby kolana nie może bowiem w sposób obiektywny stanowić o braku możliwości sprawowania opieki nad matką, skoro dolegliwość ta nie uniemożliwia E. S. podejmowanie pracy zarobkowej za granicą, co potwierdza materiał dowodowy, w tym oświadczenie J. S. z dnia [...] września 2011 r. (k. 64 akt administracyjnych). Podkreślić należy, że również wykonywanie pracy nie wyłącza – w rozumieniu art. 17 ust. 1a ustawy – możliwości sprawowania przez E. S. opieki nad niepełnosprawną matką. Podstawową przesłanką przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, obok wykazania, że osoba bliska, co do której istnieje obowiązek alimentacji, wymaga opieki, o jakiej mowa w art. 17 ust. 1 ustawy, jest bowiem właśnie rezygnacja z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad tą osobą. Świadczenie pielęgnacyjne ze swej istoty służy zaś częściowemu choćby zrekompensowaniu strat finansowych, jakie ponoszą osoby opiekujące się chorymi członkami najbliższej rodziny, wskutek rezygnacji z aktywności zawodowej na rzecz sprawowania tej opieki.
W ocenie Sądu dla oceny możliwości sprawowania opieki nad C. R. przez E. S. nie ma również znaczenia okoliczność, iż zamieszkuje ona w innej miejscowości niż matka. Jak już wskazano powyżej, o tym, czy osoby spokrewnione w pierwszej kolejności nie są w stanie sprawować opieki nad chorą matką decydować mogą wyłącznie okoliczności, które w sposób obiektywny, a więc niezależny od ich woli, wyłączają tę możliwość. Konieczność zmiany miejsca zamieszkania przez opiekuna bądź podopiecznego nie stanowi natomiast okoliczności tego rodzaju.
Reasumując stwierdzić należy, że w związku z niespełnieniem przez skarżącą przesłanek określonych w art. 17 ust. 1a ustawy, brak było podstaw do przyznania jej wnioskowanego świadczenia. Niezależnie jednak od powyższego, pozytywne rozpatrzenie wniosku K. K. było niemożliwe również z innego powodu, na który prawidłowo wskazały w swych rozstrzygnięciach organy administracji obu instancji.
W rozpoznawanej sprawie nie można uznać, iż skarżąca jest osobą, która nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, lub też która zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z powodu konieczności sprawowania opieki nad legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności babką. Należy bowiem zauważyć, iż w aktach administracyjnych sprawy znajduje się zaświadczenie Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego - Placówki Terenowej w Z. z dnia [...] czerwca 2011 r., z którego wynika, iż skarżąca podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników jako domownik (k. 31 akt administracyjnych). Mając na uwadze definicję domownika określoną w art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 ze zm.) należy uznać, iż skarżąca pracuje w gospodarstwie rolnym. Okoliczność tę potwierdza treść zawartej w aktach sprawy notatki służbowej z dnia [...] czerwca 2011 r., z której wynika, iż K. K. wykonuje pracę w gospodarstwie rolnym swych teściów o powierzchni 13,93 ha.
Należy podkreślić, iż istotą świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia, które przyznawane jest opiekunowi osoby niepełnosprawnej, a nie osobie wymagającej opieki, jest zrekompensowanie tej osobie rezygnacji z aktywności zawodowej poprzez wypłatę jej określonej przepisami kwoty (art. 17 ust. 3 ustawy).
W myśl art. 3 pkt 22 ustawy, pojęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej oznacza wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej.
Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OSK 2018/11, zgodnie z którym praca w rodzinnym gospodarstwie rolnym nie została w ustawie o świadczeniach rodzinnych zrównana z innymi formami aktywności zawodowej. Ratio legis tego unormowania należy zaś poszukiwać w fakcie, że osoba prowadząca gospodarstwo rolne nie jest poddana reżimowi pracy, charakterystycznemu dla zatrudnienia u innego podmiotu (określone godziny pracy, miejsce wykonywania obowiązków, dyspozycyjność i inne). W związku z powyższym, przy właściwej organizacji pracy, rolnik może prowadzić gospodarstwo rolne i jednocześnie sprawować opiekę nad niepełnosprawnym.
W związku z powyższym należy uznać, iż skarżąca nie spełnia przesłanki zawartej w art. 17 ust. 1 ustawy, stanowiącej, iż warunkiem koniecznym do przyznania świadczenia jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Skarżąca nie zrezygnowała bowiem z jakiejkolwiek pracy zarobkowej w rozumieniu art. 3 pkt 22 ustawy, ani też nie jest gotowa do podjęcia tak rozumianej pracy zarobkowej, skoro wykonuje pracę w gospodarstwie rolnym.
Ubocznie należy także uznać za uzasadnione wątpliwości organów administracji, dotyczące rzeczywistego sprawowania przez skarżącą opieki nad jej babką. Twierdzeniu skarżącej w tym zakresie zaprzecza bowiem – jak wskazały organy – jej nieobecność w domu niepełnosprawnej babki podczas większości wizyt pracowników Ośrodka Pomocy Społecznej. Z pewnością wątpliwości te umacnia też oświadczenie jednej z córek C. R. – E. S., która w toku postępowania oświadczyła, iż opiekę nad jej matką sprawuje siostra A. S. Biorąc jednak pod uwagę fakt, iż skarżąca z innych – wskazanych we wcześniejszej części uzasadnienia – powodów, nie spełnia warunków do przyznania jej żądanego świadczenia pielęgnacyjnego, należy uznać, iż przedmiotowe wątpliwości pozostają bez znaczenia dla niniejszej sprawy, zaś ich dalsze wyjaśnianie byłoby bezcelowe.
Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło