II SA/Lu 983/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący – sędzia WSA Jacek Czaja po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. B. na decyzję Rektora [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] r., znak: [...], w przedmiocie powtarzania semestru - w zakresie wniosku A. B. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi postanawia: I. odmówić A. B. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi; II. zwrócić A. B. 50 (pięćdziesiąt) złotych, uiszczone z tytułu wpisu od skargi. W dniu [...] r. wpłynęła do Sądu skarga A. B. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] r., znak: [...], w przedmiocie powtarzania semestru. Zarządzeniem z dnia [...] r. skarżąca została wezwana do uiszczenia w terminie 7 dni wpisu od skargi w kwocie 200 zł. Odpis tego zarządzenia został doręczono stronie w dniu [...] r. (k. 38 akt sądowych). W dniu [...] r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia [...] r. referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od każdej opłaty sądowej ponad 50 zł (pkt I sentencji) oraz odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (pkt II sentencji). W związku z uprawomocnieniem się tego orzeczenia, skarżąca została wezwana do uiszczenia – w terminie 7 dni – wpisu od skargi w kwocie 50 zł, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie do uiszczenia wpisu doręczono skarżącej w dniu [...] r. (k. 63 akt sądowych). W zakreślonym terminie skarżąca nie uiściła wpisu od skargi. W dniu [...] r. skarżąca uiściła na rachunek bankowy Sądu sumę 50 złotych, z tytułu wpisu od skargi, a w dniu następnym złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Zgodnie zaś z art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, rozumianej obiektywnie, to jest takiej, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być zatem oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu skarżąca wyjaśniła, że w dniu, w którym otrzymała wezwanie miała "wyznaczony bardzo ważny egzamin na uczelni, z powodu którego wniosła skargę". Ponadto jako powód uchybienia terminu wskazała to, że "w wyznaczonym czasie do uiszczenia wpisu sądowego nie miała pieniędzy z powodu bardzo dużych wydatków" na remont mieszkania. Wyjaśniła, że opiekuje się chorą matką, która ma trudności z poruszaniem. Jednocześnie złożyła "zaświadczenia lekarskie" potwierdzające "zwolnienie z zajęć studenckich" w okresie od [...] do [...] r. oraz od [...] do [...] r. (zob. k. 65-67). Nie budzi wątpliwości Sądu, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku swej winy w uchybieniu powyższego terminu. Podkreślenia wymaga bowiem, że podniesione we wniosku okoliczności nie świadczą o tym, że skarżąca bez własnej winy nie uiściła w ustawowym terminie wpisu od skargi. Niewątpliwie to obowiązkiem skarżącej, tak jak każdej osoby należycie dbającej o własne interesy, było takie pokierowanie swoim działaniem, by z zachowaniem wspomnianego terminu podjąć opisaną wyżej czynność procesową, a w sytuacji, gdyby – z obiektywnych względów – było to niemożliwe, obowiązkiem jej było przedstawienie Sądowi tych wyjątkowych okoliczności. Skarżąca bezsprzecznie nie wskazała żadnych nadzwyczajnych okoliczności, które nie pozwoliłyby jej uiścić w terminie wspomnianą opłatę sądową. Oczywiste jest zarazem, że z przedłożonych przez skarżącą zaświadczeń lekarskich nie wynika, by we wskazanych wyżej okresach "zwolnienia z zajęć studenckich" cierpiała ona na schorzenia uniemożliwiające jej, przy zachowaniu najwyższego stopnia staranności, uiszczenie opłaty sądowej osobiście bądź przy pomocy innych osób. Niezależnie od tego należy zauważyć, że nawet gdyby istotnie skarżąca w okresie od [...] do [...] r. nie była w stanie – z powodu choroby – opłacić wpisu od skargi, to obowiązana była do dokonania tej czynności procesowej natychmiast po ustaniu wspomnianej przeszkody – w dniu [...] r., czego bezsprzecznie nie uczyniła. Podkreślenia zatem wymaga, że – jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowym oraz w literaturze – przywrócenie terminu ma charakter zupełnie wyjątkowy i nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, a więc może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Oznacza to, że strona składająca wniosek, celem uprawdopodobnienia braku swojej winy w uchybieniu terminu, powinna wskazać na okoliczności, które nastąpiły nagle i niespodziewanie, uniemożliwiając prawidłowe dokonanie czynności procesowej (por. przykładowo: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 23 lipca 2009 r., sygn. akt I OZ 738/09, 9 sierpnia 2016 r., sygn. akt II OZ 776/16 oraz 17 stycznia 2018 r., sygn. akt I OZ 1941/17; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, Komentarz do art. 86 P.p.s.a., w: R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2015, SIP Legalis, nb. 4). Skarżąca istnienia takich okoliczności nie wykazała, a zatem brak było podstaw do przywrócenia uchybionego przez nią terminu do dokonania wskazanej czynności procesowej. W konsekwencji powyższego, zwrotowi podlegał również – jako spóźniony – uiszczony przez skarżącą w dniu [...] r. wpis od skargi, na podstawie art. 225 p.p.s.a. Z tych wszystkich względów i na podstawie powołanych przepisów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w postanowieniu.