II SA/Lu 983/21
WyrokWSA w Lublinie2022-04-26
Skład orzekający: Jerzy Parchomiuk, Joanna Cylc-Malec, Brygida Myszyńska-Guziur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żądanie udostępnienia kopii sprawozdań z dwóch konkretnych lustracji, przeprowadzonych w określonych datach, stanowi informację publiczną przetworzoną, wymagającą od wnioskodawcy wykazania szczególnego interesu publicznego?Ratio decidendi
Żądanie udostępnienia kopii sprawozdań z dwóch konkretnych lustracji, przeprowadzonych w określonych datach, nie stanowi informacji publicznej przetworzonej. Wymaga ono jedynie niewielkiego nakładu pracy polegającego na odnalezieniu, skserowaniu i zanonimizowaniu dokumentów, co nie zakłóca normalnego toku działania organu. W związku z tym nie ma podstaw do stosowania art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej i wymagania od wnioskodawcy wykazania szczególnego interesu publicznego.Stan faktyczny
Skarżący W. S. zwrócił się o udostępnienie kopii sprawozdań z lustracji przeprowadzonych w Areszcie Śledczym w L. przez sędziego penitencjarnego w lutym 2011 r. i lipcu 2013 r. Organy uznały żądane informacje za przetworzone i odmówiły ich udostępnienia, wymagając wykazania szczególnego interesu publicznego. Skarżący wniósł skargę, zarzucając błędną wykładnię pojęcia informacji przetworzonej oraz naruszenie przepisów postępowania administracyjnego. Do skargi dołączył kopie części sprawozdań, które miały podważać argumentację organów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Zakładu Karnego oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Aresztu Śledczego w L.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Dyrektora Zakładu Karnego z dnia [...] listopada 2021 r., znak: [...] w przedmiocie informacji publicznej uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dyrektora Aresztu Śledczego w L. z dnia [...] września 2021 r., znak: [...],[...]
Zaskarżoną do sądu decyzją z [...] r., Dyrektor Zakładu Karnego, po rozpatrzeniu odwołania W. S. (dalej jako: skarżący) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Aresztu Śledczego w L. z
[...] r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.
Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:
Wnioskami z [...] i [...] sierpnia 2021 r. skarżący wystąpił do organu I instancji o udostępnienie informacji publicznej w postaci kopii sprawozdań z lustracji przeprowadzonej w Areszcie Śledczym w L. przez sędziego penitencjarnego Sądu Okręgowego w L. VI Wydział Penitencjarny i Nadzoru nad Wykonywaniem Orzeczeń Karnych z okresu 4-7 lutego 2011 r. oraz 10 lipca 2013 r.
P. z 19 i 30 sierpnia 2021 r. wezwano skarżącego do wykazania przesłanki szczególnego interesu publicznego w uzyskaniu informacji, z uwagi na fakt, że żądana informacja jest informacją publiczną przetworzoną.
Ponieważ wnioskodawca nie odpowiedział na wezwanie, decyzją z [...] r. Dyrektor Aresztu Śledczego odmówił udostępnienia informacji. W ocenie organu żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej, a skarżący nie wykazał szczególnej istotności dla interesu publicznego w uzyskaniu informacji objętej żądaniem.
W odwołaniu od decyzji skarżący wyraził niezadowolenie z wydanej decyzji, bowiem jej uzasadnienie zawiera informacje niezgodne ze stanem faktycznym.
Po rozpatrzeniu odwołania, wskazaną na wstępie decyzją z [...] r., Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że żądana informacja jest informacją przetworzoną, w przypadku której wnioskodawca musi wykazać, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Informacja żądana przez skarżącego nie jest wprost dostępna, wymaga przeglądu dwóch segregatorów, w których przechowywane są sprawy dotyczące kontroli Aresztu Śledczego w L. przeprowadzonych przez wszystkie organy zewnętrzne, wyselekcjonowania spraw dotyczących wskazanych we wniosku kontroli sędziego penitencjarnego, sporządzenia kopii wybranych dokumentów i usunięcia danych chronionych prawem. Usunięcie danych chronionych nie jest wyłącznie czynnością techniczną, polegającą na mechanicznym zaczernieniu imienia i nazwiska osoby, której skarga dotyczy, lecz czynnością analityczną, połączoną z wysiłkiem intelektualnym polegającą na uniemożliwieniu identyfikacji występujących tam osób poprzez anonimizację fragmentów tekstu umożliwiających identyfikację osoby, a także analizą pod kątem stwierdzenia, czy i jakie informacje chronione prawem się w nich znajdują. Wszystkie wymienione czynności prowadzą do wytworzenia nowego dokumentu o odmiennej od pierwotnej postaci. Ponadto zakres czynności jakie należałoby wykonać w celu realizacji wniosku skarżącego pozwala na przyjęcie, że zgromadzenie żądanych informacji wymagałoby takich działań organizacyjnych i zaangażowania środków osobowych, które nie pozostawałby bez wpływu na normalny tok działania organu
i realizację zadań przypisanych Dyrektorowi Aresztu Śledczego w L.. Areszt Śledczy nie posiada specjalistycznego programu komputerowego służącego do anonimizacji pism w celu ich udostępnienia, nie posiada również wyspecjalizowanej w tym zakresie komórki czy pracownika. Tym samym należy uznać, że przygotowanie odpowiedzi zgodnej z kryteriami określonymi przez wnioskodawcę prowadziłoby do przetworzenia informacji publicznej.
W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca nie podjął nawet próby zasygnalizowania interesu publicznego w udostępnieniu wnioskowanej informacji
i wskazania w jaki sposób zamierza wykorzystać uzyskane informacje. Biorąc pod uwagę fakt, że wnioskodawca odbywał karę w Areszcie Śledczym w L. w 2020 r. oraz treść licznych innych wniosków skierowanych do Aresztu Śledczego, należy stwierdzić, że zainteresowanie skarżącego przebiegiem i wynikami lustracji Aresztu jest bezpośrednio związane z jego sytuacją osobistą i chęcią formułowania środków zaskarżenia. Nie budzi wątpliwości, że przedmiotowy wniosek obiektywnie nie służy jakiemukolwiek dobru powszechnemu, nie prowadzi do poprawy funkcjonowania urzędu i nie służy usprawnieniu realizacji przez organ zadań publicznych. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być wykorzystywana w czysto prywatnych sprawach, w szczególności, że dostęp osoby pozbawionej wolności do określonych dokumentów oraz informacji o przysługujących mu uprawnieniach regulują odrębne przepisy m.in. Kodeks karny wykonawczy.
W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję W. S. podniósł zarzuty naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 2176, ze zm.; dalej jako: u.d.i.p.), poprzez błędną wykładnię pojęcia informacji przetworzonej, nieuwzględniającą różnicy pomiędzy informacją publiczną przetworzoną i przekształconą, co skutkowało odmową udostępnienia informacji. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z załącznikiem nr 1-7 do zarządzenia Nr 35/2016 r. Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 15 lipca 2016 r. w sprawie instrukcji kancelaryjnej jednolitego rzeczowego wykazu akt oraz instrukcji o organizacji i zakresie działania archiwum zakładowego w jednostkach organizacyjnych Służby Więziennej, poprzez celowy brak podjęcia przez organ administracji wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego oraz niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, mianowicie poprzez zamierzone zaniechanie szczegółowego wyjaśnienia sposobu prowadzenia w Areszcie Śledczym w L. ewidencji z przechowywania dokumentacji w zakresie odpisów sprawozdań z lustracji przeprowadzonej w Areszcie we wskazanych we wniosku terminach oraz celowe zaniechanie szczegółowego wyjaśnienia, czy we wnioskowanym okresie w rzeczywistości została przeprowadzona jakakolwiek lustracja Aresztu, czy organ jest w ogóle w posiadaniu odpisów sprawozdań z lustracji Aresztu z wnioskowanego okresu, jaka jest ilość sprawozdań (z uwzględnieniem liczby stron dokumentu) z ww. lustracji i jakiego realnego nakładu pracy wymagają do udostępnienia w formie zgodnej z wnioskiem, co przyczyniło się do gołosłownego, bezpodstawnego i nieuzasadnionego uznania przez organ, że żądana przez wnioskodawcę informacja publiczna ma charakter przetworzony, a w efekcie do odmowy udostępnienia informacji publicznej. Skarżący zarzucił również naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej przez organ I instancji, w sytuacji, gdy była ona wadliwa.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji.
Do skargi skarżący dołączył m.in. kserokopie kart ze sprawozdania z lustracji przeprowadzonej w dniach 4 i 7 lutego 2011 r. przez sędziego penitencjarnego, przekazane na wniosek skarżącego przez Prezesa Sądu Okręgowego w L.. Dokumenty te mają w ocenie skarżącego podważać zasadność argumentacji organu
i wskazywać jednoznacznie, że udostępnienie żądanej informacji publicznej wymaga niewielkiego zaangażowania i wysiłku. Argumentację organu ma również podważać fakt udostępnienia skarżącemu przez organ I instancji kopii kart protokołu z kontroli przeprowadzonej w Areszcie przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L.. W ocenie skarżącego dowodzi to sprzeczności argumentacji organu, który uznał, że protokół kontroli sanitarnej, pomimo znacznie większej objętości, stanowi informację publiczną jedynie przekształconą, a nie przetworzoną, jak przyjęto w rozpoznawanej sprawie.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z 11 sierpnia 2021 r. skarżący podtrzymał dotychczasowe zarzuty i ich uzasadnienie, podnosząc, że wniosek skarżącego dotyczył dwóch lustracji. Skserowanie i zanonimizowanie kilku stronnicowych protokołów z lustracji nie może być uznane za czynności prowadzące do powstania informacji przetworzonej.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej jako: p.p.s.a.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa skutkującym koniecznością jej uchylenia. Z uwagi na to, że uchybieniami dotknięta jest także decyzja wydana w I instancji, należało uchylić również i tą decyzję, działając w oparciu o art. 135 p.p.s.a.
Należy na wstępie odnotować znaną zarówno sądowi z urzędu, jak i obydwu stronom sporu okoliczność, że skarżący, osadzony w zakładzie karnym, składa liczne wnioski do organów Służby Więziennej, dotyczące udostępnienia mu informacji publicznej. Wśród tych wniosków pojawiały się również żądania udostępnienia kopii dokumentów (sprawozdań) z lustracji przeprowadzonych przez sędziego penitencjarnego w Areszcie Śledczym w L. (wyroki WSA w Lublinie z 30 września 2020 r., II SAB/Lu 65/20; z 26 stycznia 2022 r., II SA/Lu 782/21). Sprawy te trafiały również na wokandę tutejszego sądu. Podobne żądania, dotyczące kopii sprawozdań z lustracji skarżący kierował również w odniesieniu do administracji zakładów karnych i również te sprawy były przedmiotem skarg do tutejszego sądu (por. wyroki z 25 listopada 2020 r., II SAB/Lu 80/20; z 7 października 2021 r., II SA/Lu 528/21)
Należy jednak zauważyć istotną odmienność tych spraw – wspomniane wyroki dotyczyły spraw, w których skarżący wnioskował o udostępnienie kopii sprawozdań z lustracji za okres od stycznia 2015 r. do kwietnia 2020 r. W rozpoznawanej sprawie wniosek skarżącego dotyczył kopii dokumentów z dwóch lustracji, przeprowadzonych w konkretnych okresach czasu – 4 i 7 lutego 2011 r. oraz 10 lipca 2013 r. Jest to okoliczność nader istotna dla rozstrzygnięcia sądu, o czym będzie mowa w dalszych wywodach uzasadnienia.
Wśród wniosków składanych przez skarżącego liczne były również żądania udostępnienia informacji publicznej w postaci zanonimizowanych odpowiedzi na skargi osadzonych dotyczących działalności danego aresztu lub zakładu, które to skargi zostały przez organ rozpatrzone pozytywnie, tzn. uznane za zasadne lub częściowo zasadne. W tych sprawach organy Służby Więziennej przyjmowały analogiczną argumentację, jak w rozpoznawanej sprawie, wywodząc, że żądane informacje są informacją publiczną, ale przetworzona, zaś skarżący nie wykazał, że udostępnienie żądanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Tutejszy Sąd konsekwentnie oddalał skargi, uznając za zasadną argumentację organów (por. wyroki WSA w Lublinie z 29 lipca 2021 r., II SA/Lu 332/21 i II SA/Lu 432/21; z 5 października 2021 r., II SA/Lu 333/21; z 13 października 2021 r., II SA/Lu 506/21; z 9 listopada 2021 r., II SA/Lu 485/21; z 16 listopada 2021 r., II SA/Lu 474/21). Ponownie należy jednak zauważyć, że pomiędzy sprawami, w których oddalono skargi, a sprawą aktualnie rozpoznawaną zachodzi kluczowa różnica. O ile we wspomnianych sprawach szeroki zakres (zwłaszcza czasowy) żądań zawartych we wnioskach przemawiał za uznaniem, że żądane informacje publiczne mają charakter przetworzony, zwłaszcza z uwagi na nakład pracy, jaki jest konieczny dla ich przygotowania, o tyle w rozpoznawanej sprawie argumentacja te nie znajduje już zastosowania, z uwagi na zupełnie inny zakres wniosku.
Poza sporem pozostaje kwestia tego, że żądana informacja stanowi informację publiczną. Skład orzekający w rozpoznawanej sprawie w pełni podziela poglądy wyrażone we wspomnianych wyżej wcześniejszych wyrokach tutejszego Sądu (z 30 września 2020 r., II SAB/Lu 65/20; z 25 listopada 2020 r., II SAB/Lu 80/20; z 7 października 2021 r., II SA/Lu 528/21; z 26 stycznia 2022 r., II SA/Lu 782/21), że sprawozdania z lustracji (wizytacji) aresztu śledczego, czy też zakładu karnego, mają charakter dokumentu urzędowego, sporządzonego przez funkcjonariusza publicznego jakim pozostaje sędzia penitencjarny w ramach powierzonych mu zadań i celów publicznych określonych w Kodeksie karnym wykonawczy. Sprawozdania te zawierają niewątpliwie informację publiczną dotyczącą działalności władz publicznych, o której mowa w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP. W świetle przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej informacje te kwalifikować należałoby jako dokumenty urzędowe dotyczące przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.d.i.p. Nie ulega również wątpliwości, że Dyrektor Aresztu Śledczego w L. jest obowiązany do udostępniania informacji publicznej jako podmiot wykonujący zadania publiczne.
Spór w rozpoznawanej sprawie dotyczy tego, czy żądanie skarżącego odnosiło się do informacji przetworzonej, w przypadku której dostęp jest ograniczony poprzez konieczność wykazania przez wnioskodawcę, że udostępnienie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.).
Z uwagi na liczne wcześniejsze sprawy zawisłe przed sądami administracyjnymi, obydwu stronom sporu znany jest fakt, że wprawdzie ustawodawca w żadnym przepisie nie zawarł legalnej definicji informacji publicznej przetworzonej, jednakże istnieje już ogromny dorobek orzecznictwa w kwestii interpretacji tego pojęcia.
Jak wskazuje się w orzecznictwie, informacją publiczną przetworzoną jest informacja, która w dniu złożenia wniosku zasadniczo nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem, dla jej wytworzenia konieczne jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste. Jest to więc jakościowo nowa informacja, nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego. Informacja przetworzona obejmuje dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności. Wytworzenie informacji przetworzonej wymaga ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego, wymagającej użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych przez niego danych i wyodrębniana w związku z żądaniem wnioskodawcy oraz na podstawie kryteriów przez niego wskazanych. Jest to zatem informacja przygotowywana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów. Działania podejmowane w celu wytworzenia informacji przetworzonej - wykraczają poza zakres działań mieszczących się w ramach podstawowych kompetencji organu. Ratio legis ograniczenia wynikającego z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.di.p. wyraża się w zapobieganiu sytuacjom, w których działania organu skupiać się będą nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych kompetencji, lecz na czynnościach związanych z udzielaniem informacji publicznej. Innymi słowy: proces powstawania informacji (przetworzonej) skupia podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej na jej wytworzeniu dla wnioskodawcy, odrywając go od przypisanych mu kompetencji i zadań, toteż ustawodawca zdecydował, że proces wytworzenia nowej informacji w oparciu o posiadane dokumenty obwarowany będzie koniecznością wykazania, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego (por. przykładowo: wyroki NSA z 12 grudnia 2012 r I OSK 2149/12; z 5 kwietnia 2013 r.,
I OSK 89/13; z 5 września 2013 r., I OSK 953/13; z 3 października 2014 r., I OSK 747/14; z 30 września 2015 r., I OSK 1746/14; z 5 stycznia 2016 r., I OSK 33/15; z 28 kwietnia 2016 r., I OSK 2658/14; z 9 listopada 2021 r., III OSK 4552/21; z 3 marca 2022 r., III OSK 1125/21).
Co szczególnie istotne w kontekście rozpoznawanej sprawy, w orzecznictwie podkreśla się, że przetworzenie informacji może polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników – może być traktowana jako informacja przetworzona (por. przykładowo wyroki NSA: z 9 sierpnia 2011 r., I OSK 977/11; z 5 marca 2015 r., I OSK 863/14; z 4 sierpnia 2015 r., I OSK 1645/14). Czynnikiem determinującym uznanie informacji za przetworzona jest również szeroki zakres przedmiotowy, podmiotowy, czasowy, wniosku, wymagający zgromadzenia
i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) znacznej ilości dokumentów. Jak podkreśla się w orzecznictwie, informacja przetworzona to nie tylko taka, która powstaje w wyniku poddania posiadanych informacji analizie albo syntezie i wytworzenia w taki właśnie sposób nowej jakościowo informacji. W pewnych wypadkach szeroki zakres wniosku, wymagający zgromadzenia
i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) wielu dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych
i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej (por. przykładowo wyroki NSA: z 8 czerwca 2011 r., I OSK 426/11; z 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 792/11; z 21 września 2012 r., l OSK 1477/12; z 2 października 2014 r., I OSK 140/14).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, należy zauważyć, że w odróżnieniu od innych spraw rozpoznanych wcześniej przez tutejszy Sąd, tym razem wniosek skarżącego nie obejmuje szerokiego zakresu przedmiotowego czy czasowego żądanych informacji. Wniosek odnosi się do sprawozdań z dwóch konkretnych lustracji, przeprowadzonych w konkretnych datach. Jedno z tych sprawozdań (w postaci kopii), dołączone przez skarżącego do skargi (uzyskane przez skarżącego od Prezesa Sądu Okręgowego, w których funkcję pełni sędzia wizytator przeprowadzający lustrację) liczy sobie 5 stron. Można przypuszczać, że drugie ze sprawozdań objętych wnioskiem miało zbliżoną objętość.
W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę, że zasadą mającą rangę konstytucyjną jest dostęp do informacji publicznej, a wszystkie ograniczenia tej zasady (do których należy zaliczyć wymóg wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego, stosowany w przypadku żądania udostepnienia informacji przetworzonej), nie sposób racjonalnie uznać, że przeszukanie dwóch segregatorów (jak wskazał sam organ), celem odnalezienia dwóch dokumentów, liczących po kilka stron, następnie ich zanonimizowanie (przy czym dołączona do skargi kopia jednego z tych sprawozdań wskazuje jednoznacznie, że danych wymagających usunięcia jest bardzo mało), wykonanie kopii i przesłanie wnioskodawcy, stanowi taki zakres czynności, które wymagają szczególnego wysiłku i zaangażowania funkcjonariuszy lub pracowników zatrudnionych w Areszcie Śledczym w L. i są w stanie w jakikolwiek sposób wpłynąć na funkcjonowanie tej jednostki, nie mówiąc już o zakłóceniu realizacji przez nią podstawowych zadań. Innymi słowy: z uwagi na zakres żądania skarżącego nie sposób uznać, że spełnione są te cechy, które w świetle orzecznictwa stanowią kluczowe przesłanki pojęcia informacji publicznej przetworzonej.
Stanowisko organów jest błędne, wydaje się wynikać z nazbyt mechanicznego podejścia do wniosku skarżącego zawartego w pismach z 3 i 13 sierpnia 2021 r. Jeszcze raz trzeba podkreślić całkowitą odmienność od sytuacji, jaka zaistniała we wskazanych wyżej, sprawach wcześniej rozpoznawanych przez tutejszy sąd. O ile w poprzednich sprawach, z uwagi na zakres wniosku, argumentacja organów znajdowała akceptację Sądu, o tyle w sprawie rozpoznawanej Sąd nie może zgodzić się z argumentacją organów i musi przyznać rację argumentacji skarżącego.
Oczywiście należy zdawać sobie sprawę z dość powszechnego zjawiska wykorzystywania przez osoby osadzone w zakładach karnych czy przebywające w aresztach śledczych instrumentów prawnych wynikających z szeroko gwarantowanego dostępu do informacji publicznej. Działania te mogą w pewnych przypadkach utrudnić funkcjonowanie jednostek Służby Więziennej, czego dowodzi orzecznictwo sądów administracyjnych. Rzeczą dyskusyjną jest, czy dostęp do informacji nie został ujęty przez prawodawcę w sposób zbyt szeroki. Są to jednak dyskusje w sferze ewentualnych postulatów de lege ferenda. Rolą sądu administracyjnego jest kontrola legalności działań administracji publicznej w oparciu o obowiązujące przepisy, a nie prowadzenie dywagacji w sferze postulatów względem prawodawcy. Oczywiście, sądowi znane są konstrukcje prawne służące ograniczeniu zjawiska nadużycia prawa do informacji publicznej, ale muszą być one stosowane z daleko idącą ostrożnością, aby w słusznym celu przeciwstawiania się wypaczeniom instytucji dostępu do informacji publicznej, nie doprowadzić do "przechylenia wahadła" w przeciwną stronę, w sposób sprzeczny z aksjologia konstytucyjną. Ponadto, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, musi zatem brać pod uwagę okoliczności tej konkretnej sprawy, w której został wydany kontrolowany przez sąd akt. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dostrzega podstaw, aby postawić skarżącemu zarzut nadużycia prawa do informacji publicznej.
Konkludując: wbrew stanowisku organów obydwu instancji, żądanie nie dotyczyło informacji publicznej przetworzonej, lecz jedynie przekształconej. Wobec powyższego nie było podstaw do zastosowania art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. i wymagania od wnioskodawcy (skarżącego), aby wykazał, że udostępnienie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Odmowa udostępnienia informacji oparta na tej przesłance była zatem błędna.
W tej sytuacji zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez błędne zastosowanie. W ocenie Sądu organom można również zarzucić naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przyjmując zbyt mechaniczne podejście do wniosku skarżącego, nie rozważając należycie zakresu żądań w kontekście cech informacji przetworzonej, organy naruszyły wynikający z zasady prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) wymóg wszechstronnego, wnikliwego rozpatrzenia konkretnej sprawy, z uwzględnieniem jej specyficznych okoliczności.
Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 p.p.s.a. Sąd uchylił zarówno zaskarżoną decyzję Dyrektora Zakładu Karnego z [...] r., jak i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Aresztu Śledczego w L. z 30 września 2021 r.
Uchylenie decyzji wydanych przez organy obydwu instancji skutkuje koniecznością ponownego rozpoznania przez Dyrektora Aresztu Śledczego w L. wniosków skarżącego z 3 i 13 sierpnia 2021 r., z uwzględnieniem wyżej przedstawionej oceny prawnej. Organ powinien również wziąć pod uwagę fakt, że skarżący jest już w posiadaniu jednej z informacji objętych wnioskiem, skoro do skargi dołączył udostępnione na jego wniosek przez Prezesa Sądu Okręgowego w L. kserokopie kart ze sprawozdania z lustracji przeprowadzonej w dniach 4 i 7 lutego 2011 r. przez sędziego penitencjarnego.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) i art. 135 p.p.s.a. sąd orzekł jak w wyroku
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło