II SA/Lu 986/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. G. - B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. G. - B. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru budowy p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca, w zakreślonym terminie (data stempla pocztowego), na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy druk PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadnił tym, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, zamieszkuje w domu o powierzchni [...] m2, utrzymuje się z emerytury w kwocie [...]złotych netto zaś na jej koszty utrzymania koniecznego składają się wydatki na energię elektryczną – [...] zł, gaz – [...] złotych, wodę – [...] złotych, media – [...] złotych, podatek od nieruchomości i ubezpieczenie – [...] złotych, leki – [...] złotych, łącznie wynoszą one [...] złotych. W odpowiedzi na wezwanie do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń skarżąca w piśmie z dnia [...] r. oświadczyła, że nie przesłała wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, gdyż musiałaby zapłacić za nie [...] złotych, co skutkowałoby uszczerbkiem w jej budżecie domowym, oświadczyła, że nie posiada środków pieniężnych, jest właścicielką samochodu osobowego marki N. V. rok produkcji 2008 o wartości [...] złotych, który jest jej niezbędny do poruszania się ze względu na jej stan zdrowia. Oświadczyła również, że budowę garaży sfinansuje syn przeznaczając na ten cel kwotę od [...] złotych do [...] złotych oraz, iż nie wynajmuje mieszkania, gdyż ma w tym zakresie złe doświadczenia. Do pisma dołączyła dokumenty źródłowe (kserokopie faktur VAT, rachunków i decyzji). Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1) zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Żadna z tych sytuacji nie zachodzi w sprawie niniejszej. Skarżąca posiada stałe dochody pokrywające wydatki związane kosztami utrzymania oraz ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Nie można więc jej zaliczyć do osób ubogich bądź, których dochody nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym. Z tego powodu referendarz sądowy nie uwzględnił wniosku skarżącej w całości. Brak jest również podstaw do przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym. Ustalenie wystąpienia przesłanki uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym wymaga porównania realnych możliwości finansowych strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy do wysokości kosztów, które musi ponieść w toku postępowania, przy uwzględnieniu wysokości stałych kosztów utrzymania koniecznego. Pozostające po poniesieniu kosztów postępowania środki finansowe muszą bowiem umożliwić pokrycie wydatków związanych z kosztami utrzymania koniecznego strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy i jej rodziny. W niniejszej sprawie minimalny koszt ustanowienia radcy prawnego z wyboru wynosi 480 złotych zaś koszty sądowe, które uczestnik może być zobowiązany ponieść prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego 500 złotych i wpisu sądowego od ewentualnej skargi kasacyjnej wynoszącego 250 złotych każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w tym w zakresie częściowym, jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (patrz np. postanowienie NSA z dnia 9 października 2010 r., sygn. akt I OZ 813/14 czy z dnia 25 czerwca 2014 r., sygn. akt II FZ 910/14 – publikowane w Bazie Orzecznictwa Sądów Administracyjnych). W sprawie niniejszej nie można zaś stwierdzić, że skarżąca nie ma realnych, rzeczywistych możliwości zdobycie środków finansowych, które mogłaby przeznaczyć na pokrycie kosztów swojego udziału w postępowaniu. Jak wyjaśniła jej syn zobowiązał się przeznaczyć kwotę [...]– [...] złotych na budowę garażu. Tak więc skarżąca ma rzeczywista możliwość pozyskania środków finansowych. Skoro tak to środki te powinna przeznaczyć w pierwszej kolejności na pokrycie kosztów swojego udziału w niniejszym postępowaniu zwłaszcza, że ich wysokość umożliwia poniesienie wszystkich jego kosztów bez narażania skarżącej na uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego. Z powyższych względów referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. oraz art. 246 §1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. postanowił jak na wstępie.