II SAB/Lu 109/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Asesor sądowy Marcin Małek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi Z. W. na bezczynność i przewlekłość postępowania Wójta Gminy w sprawie zasiłku celowego I. oddala skargę; II. przyznaje [...] M. K. R. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę [...]zł ([...]) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym [...] zł ([...]) należnego podatku od towarów i usług. Wyrokiem z [...] września 2018 r., sygn. akt II SAB/Lu 36/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Z. W. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy w sprawie zasiłku celowego zobowiązał Wójta Gminy do załatwienia wniosku Z. W. z [...] lipca 2017 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku; stwierdził, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i wymierzył Wójtowi Gminy grzywnę w wysokości [...] zł. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Wójt Gminy, zaskarżając go w całości. W uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej wskazał, że w chwili wniesienia skargi nie był bezczynny wobec załatwienia sprawy przez wydanie decyzji. Podniósł, że wniosek skarżącego z [...] lipca 2017 r. został rozpatrzony decyzją z [...] października 2017 r., nr [...], utrzymaną w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z [...] stycznia 2018 r., nr [...] Wyrokiem z 6 lipca 2021 r., wydanym w sprawie I OSK 389/19, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania. NSA dostrzegł, że żądanie skargi zostało tak sformułowane, że nie wynika z niego jednoznacznie, jakiego rodzaju braku działania organu pierwszej instancji ona dotyczy. Do sprecyzowania doszło dopiero na rozprawie [...] września 2018 r., podczas której pełnomocnik skarżącego wskazał, że "precyzuje skargę w ten sposób, że domaga się stwierdzenia bezczynności i przewlekłości w rozpoznaniu wniosku z [...] lipca 2017 r. w pkt II tego wniosku". NSA wskazał, że co prawda w odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wyjaśnił, że Z. W. nie złożył w ośrodku wniosku z [...] lipca 2017 r., ale jednocześnie podniósł, że wniosek o podobnej treści Z. W. złożył [...] sierpnia 2017 r. w Urzędzie Gminy w [...] (data wniosku: [...] sierpnia 2017 r.). W skardze kasacyjnej Wójt Gminy ponadto wskazał, że Sąd pierwszej instancji orzekał w oparciu o niekompletne akta, a wniosek z [...] sierpnia 2017 r. nie stanowił odrębnego wniosku, lecz jest "sprecyzowaniem wniosku z [...] lipca 2017 r. Zatem NSA uznał, że ustalenie przez Sąd pierwszej instancji, czy rzeczywiście załączone do skargi kasacyjnej decyzje, w których uzasadnieniach organ wskazuje na rozpoznanie wniosku z [...] sierpnia 2017 r., dotyczą wniosku z [...] lipca 2017 r. W konsekwencji, zdaniem NSA, dla prawidłowego rozstrzygnięcia skargi Z. W. niezbędne jest zażądanie od organu kompletnych akt administracyjnych, zawierających zarówno wniosek z [...] lipca 2017 r., jak i wniosek z [...] sierpnia 2017 r., a następnie dokonanie analizy treści powyższych pism, a także załączonej do akt decyzji Wójta Gminy z [...] października 2017 r., nr [...] i decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z [...] stycznia 2018 r., nr [...] Na wezwanie Sądu pełnomocnik Wójta Gminy nadesłał akta administracyjne sprawy wszczętej z wniosku skarżącego z [...] lipca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Z nadesłanych przez organ na wezwanie Sądu akt administracyjnych niewątpliwie wynika, że Wójt Gminy nie dopuścił się ani bezczynności, ani przewlekłości postępowania w sprawie wszczętej z wniosku skarżącego z [...] lipca 2017 r. W aktach tych widnieje wniosek Z. W. datowany na [...] czerwca 2017 r., złożony przez niego osobiście w siedzibie organu w dniu [...] lipca 2017 r. W punkcie 2. tego wniosku zawarte jest żądanie przyznania zasiłku celowego na pokrycie kosztów usunięcia modrzewi z posesji. W aktach zamieszczony jest również "wniosek" z [...] sierpnia 2017 r. stanowiący sprecyzowanie punktu 2. wniosku z [...] lipca 2017 r. Wniosek z [...] lipca 2017 r., sprecyzowany pismem z [...] sierpnia 2017 r., został załatwiony przez organ pierwszej instancji decyzją z [...] października 2017 r., w której w punkcie 2. organ odmówił skarżącemu przyznania zasiłku celowego na pokrycie kosztów usunięcia modrzewi z posesji. W toku postępowania w sprawie pismami z [...] sierpnia 2017 r. Nr [...] i Nr [...] skierowanymi do Z. i T. W. został wskazany na dzień [...] sierpnia 2017 r. termin wizyty pracowników socjalnych w miejscu zamieszkania Z. W. w celu przeprowadzenia aktualizacji wywiadu środowiskowego. W wyznaczonym dniu, tj. [...] sierpnia 2017 r. o godzinie 9:30 pracownicy socjalni w asyście funkcjonariuszy Policji przyjechali do Z. W. w celu przeprowadzenia aktualizacji wywiadu środowiskowego, jednak po kilkuminutowym pukaniu nikt nie otworzył drzwi. Z wizyty sporządzono notatkę służbową. Następnie została podjęta kolejna próba przeprowadzenia aktualizacji wywiadu środowiskowego. Organ pismami z dnia [...] sierpnia 2017 r. Nr [...] i Nr [...] poinformował Z. i T. W. o terminie wizyty pracowników socjalnych w miejscu zamieszkania Z. W. w celu przeprowadzenia aktualizacji wywiadu środowiskowego w dniu [...] września 2017 r. Pisma zostały skutecznie doręczone w dniu [...] września 2017 r. Pismem z dnia [...] września 2017 r. Nr [...] organ przedłużył termin załatwienia sprawy do dnia [...] października 2017 r. W wyznaczonym dniu, tj. [...] września 2017 r. o godzinie 9:10 pracownicy socjalni w asyście funkcjonariuszy Policji przyjechali do Z. W. w celu przeprowadzenia aktualizacji wywiadu środowiskowego, jednak po kilkuminutowym pukaniu do drzwi wejściowych nikt z domowników ich nie otworzył. Z wizyty sporządzono notatkę służbową. Pismem z dnia [...] października 2017 r. Nr [...] poinformowano Z. W. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i o możliwości wniesienia uwag. Z uwagi na skomplikowany charakter sprawy organ pismem z dnia [...] października 2017 r. Nr [...] przedłużył termin załatwienia sprawy do dnia [...] października 2017 r. Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Natomiast przewlekłość postępowania zachodzi wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, a podejmowane przez niego działania nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. O przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić wówczas, gdy organowi można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych), pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia lub pozornych. Terminy załatwiania spraw administracyjnych zostały określone w art. 35 k.p.a. W świetle art. 35 § 1 k.p.a. - organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie z § 2 niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast zgodnie z § 3 załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że nie ma podstaw do zarzucenia ani bezczynności, ani przewlekłego prowadzenia postępowania – w przedstawionym rozumieniu - w sprawie z wniosku Z. W. z [...] lipca 2017 r. Oceniając zwłokę organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej, nie można abstrahować od jej indywidualnego charakteru. Tym samym rozsądny termin postępowania musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz w oparciu o takie kryteria jak: złożoność sprawy, postawę samego skarżącego i właściwych organów, a w sprawach skomplikowanych, sam czas trwania postępowania nie może świadczyć ani o bezczynności organu, ani o przewlekłości jego postępowania (por. wyrok WSA w Kielcach z 11 stycznia 2017 r., II SAB/Ke 57/16, CBOSA). Sądowi jest wiadome z urzędu, że skarżący inicjuje bardzo wiele postępowań przed organami administracji publicznej i Sądem, wnosząc liczne pisma procesowe. Formułując żądania i tezy, skarżący często posługuje się równoważnikami zdań, które wymagają doprecyzowania, gdyż żądania te wielokrotnie dotyczą tych samych spraw administracyjnych (objętych jednym numerem) i są podobnie formułowane oraz zawierają podobne zarzuty, sprowadzające się do stronniczości organu i działania na niekorzyść skarżącego. W związku z tym, w ocenie Sądu, czynności procesowe podejmowane w tym celu przez organ – zdaniem Sądu – są czynnościami w interesie skarżącego. W związku z tym, że skarżący nie formułuje jednoznacznie swoich żądań, a jednocześnie składa bardzo wiele pism procesowych w inicjowanych przez siebie licznych postępowaniach, toczących się nie tylko w trybach zwyczajnych, ale także nadzwyczajnych (o wznowienie, stwierdzenie nieważności), prawidłowe załatwienie jego żądań, zgodnie z jego wolą, wymaga od organów administracji publicznej szczególnej staranności, która wiążę się z dodatkowymi czynnościami procesowymi zmierzającymi do jednoznacznego określenia woli skarżącego. W istocie od wniesienia wniosku przez skarżącego do jego załatwienia minęło trzy miesiące, jednak trzeba mieć na uwadze to, że do przedłużenia okresu załatwienia sprawy przyczynił się sam skarżący, który sformułował swoje żądanie w formie równoważników zdań, w sposób, który uniemożliwił szybkie, jednoznaczne odkodowanie jego treści, a ponadto swoją postawą kilkakrotnie uniemożliwił pracownikowi socjalnemu przeprowadzenie aktualizacji wywiadu środowiskowego. Z tego powodu organ dwukrotnie wydłużał termin rozpoznania sprawy, o czym każdorazowo informował skarżącego. W związku z tym, że Wójt Gminy podejmował w sprawie wniosku skarżącego z dnia [...] lipca 2017 r. wszystkie konieczne do należytego załatwienia sprawy czynności procesowe, a odstępy czasowe między tymi czynnościami były niewielkie, brak jest podstaw do przyjęcia, że Wójt prowadził sprawę przewlekle w przedstawionym wyżej rozumieniu, ani tym bardziej, że pozostawał w bezczynności. Rozstrzygnięcie w przedmiocie wynagrodzenia dla pełnomocnika z urzędu zostało wydane na podstawie § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c/ w związku z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2019 r. poz. 68). Z tego względu skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu na podstawie art. 151 w związku z art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329).